لزوم نظارت بر میزان و نحوه برداشت و مصرف آب در رودخانه های شمال تهران » پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز
×

فهرست عناوین

مرتضی حیدریان نجفی کارشناس اطلاعات مکانی در یاداشتی برای برزن نیوز نوشت: به عنوان کسی که تقریباً هر هفته برای کوه نوردی به رود دره های شمال تهران می رود و علاوه بر ورزش، حسب علاقه شخصی به عکاسی از طبیعت می پردازد، همواره با معضل آلودگی های بصری مختلفی مانند زباله های رها شده، کابل های خطوط فشار قوی، ساختمان های بی تناسب  و حتی آلونک های زشت و فرسوده ای که در مسیر ساخته یا تخریب شده اند و … مواجه بوده و در هنگام عکاسی به هرنحو سعی کرده ام که آنها را از کادر خارج کنم. اما در تعطیلات آخر هفته گذشته که به منطقه درکه رفته بودم، به یکباره بیشتر از طبیعت رنگارنگ پاییزی، یکی از همین نازیبایی ها به چشمم آمد، تا حدی که تصمیم گرفتم یکبار از خود این مشکل عکس بگیرم.

تقریباً در تمام مسیر همراه با کوهنورد و گردشگری که برای تفریح، ورزش، تمدد اعصاب و بیرون راندن تنش های زندگی شهری یا حتی گفت و گو و معاشرت با دوست و آشنا به کوهستان آمده، لوله های آب ریز و درشت و سیاه رنگی که از صخره ها و درخت ها آویزان شده، از لا به لای بوته ها گذشته و گه گاه از رو یا داخل بستر رودخانه عبور کرده، خودنمایی می کنند. در بعضی مقاطع حتی بیشتر از ۱۰ رشته لوله تمام زیبایی مسیر طبیعی رودخانه را به سخره گرفته اند و گاهی هم از کنار مسیر پاکوب با صدای خفه ی آب جاری در خود، گردشگر و کوهنورد را همراهی می کنند تا فراموش نکند که هنوز از شهر خیلی هم دور نشده! حتی وقتی که سعی شده تا با پنهان کردن لوله ها در خاک ظاهر را حفظ کنند، گویی لوله ها به اعتراض برخاسته و از دل خاک بیرون آمده اند تا حداقل به مانعی برای رفت و آمد تبدیل شوند!

چیزی که باعث شد از این لوله ها عکس بگیرم و به پیوست این متن تقدیمتان کنم، فقط زشتی و بدقوارگی این لوله ها و تاثیر منفی که بر منظر محل و ناخودآگاه، بر روح مشاهده کنندگان می گذارند نبود؛ سوال مهم تری که به ناگاه در ذهنم ایجاد شد این بود که آیا اصولاً نظارتی بر میزان و نحوه برداشت آب از رودخانه های شمال تهران وجود دارد؟ چه کسانی با چه مجوزی اقدام به کارگذاشتن لوله و برداشت از آب رودخانه کرده اند؟ قاعدتاً صرف کارگذاشتن لوله حقی برای صاحبان رستوران ها و کافه ها در برداشت بی حد و حصر از آب رودخانه ایجاد نمی کند تا ساماندهی چنین وضعیتی را دشوار نماید. بنابر این به نظر نمی رسد که ساماندهی و رفع چنین مشکلی تنگناهای حقوقی و اجرایی خاصی هم داشته باشد،کافی است که همه این لوله های متعدد جمع آوری و حداکثر به جای آن ها یک لوله مشترک از مسیر مناسبی -ترجیحاً زیر خاک- عبور داده شود و به هر یک از مصرف کنندگان انشعابی با سهم یا میزان مصرف مشخص اختصاص یابد تا هم میزان برداشت آب از رودخانه مشخص و محدود شود و هم اینگونه منظر طبیعی کوهستان دچار اغتشاش نشود. اما چرا چنین نمی شود؟

درآخر یادآوری می کنم که ساماندهی منظر رودخانه ها و سایر منابع آب شهرها را، در کشور خشک و کم آبی مانند ایران نباید تنها در چهارچوب یک پروژه ساماندهی منظر از میان هزاران پروژه دارای اولویت شهر دید. چه بسا اگر با دید فرهنگی و با هدف ترویج مصرف درست آب چنین ساماندهی صورت گیرد، با کمی مداخله در نحوه مصرف این آب در رستوران ها و کافه ها و تبلیغات محیطی مناسب، بتوان رود دره های شمال تهران را تبدیل به کارگاهی عمومی برای ترویج استفاده بهینه از آب و ارتقای فرهنگ مراجعین در این زمینه نیز کرد. چیزی که هر سال نیاز به آن را در کشور بیشتر احساس می کنیم.