بازار سهام در دومین روز معاملاتی هفته هم قرمزپوش ماند و ۸۶ درصد از نمادها در محدوده منفی دامنه نوسان معامله شدند. به نظر میرسد بازار سرمایه در آستانه دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا که قرار است روز سهشنبه در ژنو برگزار شود، در هالهای از ابهام فرو رفته و فعلا مسیر احتیاط را در پیش گرفته است.
۲ هزار همت در ۱۸ روز از ارزش کل بورس کم شده است!
در این راستا، کامل ابراهیمیان، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز به بررسی دلایل ریزش سنگین بورس در روزهای اخیر پرداخت و اظهار داشت: «ارزش بازار سهام در ۱۸ روز کاری اخیر از ۱۵ هزار و ۱۰۰ همت به حدود ۱۲ هزار و ۹۰۰ همت رسیده است. به این ترتیب حدود دو هزار و ۱۵۰ همت از ارزش کل بازار در این مدت کم شده که به طور متوسط، روزانه حدود ۱۲۰ همت بوده است.»
ابراهیمیان با اشاره به عمق این اصلاح افزود: «این ۱۵ درصد اصلاح در کمترین زمان ممکن رخ داده و اگر نگاه تاریخی داشته باشیم، جزو معدود دفعاتی است که بازار به این شدت اصلاح کرده است.»
به طور طبیعی در قله ۴.۴ میلیونی شاخص کل بورس، سهامداران حقیقی و حقوقی به شناسایی سود تمایل داشتند
این کارشناس بازار سرمایه دلایل اصلاح بورس را از دو منظر تحلیل کرد و گفت: «بازار سهام بعد از اصلاح بسیار شدیدی که تا اوایل شهریور و پس از جنگ داشت، با توجه به تغییر سیاستگذاری درباره نرخ ارز توافقی و همچنین اجازه افزایش نرخ محصولات در بعضی از شرکتها همگام با تورم، روند صعودی به خود گرفت.»
او افزود: «گزارشهای خوب شرکتها در فصل پاییز و عملکرد ماهانه مثبت، شاخص کل را به بیش از چهار میلیون و ۴۰۰ هزار واحد رساند؛ در آن نقطه، به صورت طبیعی و بدون در نظر گرفتن ریسکهای سیستماتیک، سرمایهگذاران تمایل به شناسایی سود داشتند. چه شرکتهای حقوقی و چه سهامداران حقیقی، همگی انتظار داشتند بازار یک اصلاح نرمال داشته باشد.»
تشدید تنشهای سیاسی بین ایران و آمریکا و اعتراضات داخلی، ریسک سیستماتیک بورس را تشدید کرد
ابراهیمیان عامل اصلی تشدید ریزش را اینگونه توضیح داد: «در دو هفته گذشته، به دلیل تشدید تنشهای سیاسی بین ایران و آمریکا و همچنین بحث اعتراضات داخلی که متاسفانه تعداد زیادی از هموطنانمان را در این واقعه از دست دادیم، ریسک سیستماتیک تشدید شد و اصلاح بازار عمق بیشتری پیدا کرد.»
وجود دامنه نوسان مثبت و منفی ۳ درصد در شرایط هیجانی، منجر به تشدید ریزش بورس میشود
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به نقش دامنه نوسان در فضای هیجانی گفت: «وجود دامنه نوسان مثبت و منفی سه درصد در شرایط هیجانی، منجر به تشدید ریزش میشود.»
او ادامه داد: «علت این است که سرمایهگذاران از نظر رفتاری ترجیح میدهند در صفهای فروش قرار بگیرند و در اولین فرصت سهام خود را بفروشند، زیرا احتمال میدهند روزهای آینده قیمتها پایینتر بیاید. این رفتار از نظر روانی و هیجانی منجر به تشکیل صفهای فروش سنگین در بازار شده است.»
باید دامنه نوسان بورس به مثبت و منفی ۱۰ درصد افزایش یابد
ابراهیمیان پیشنهاد داد: «انتظار میرود همانطور که در صندوقهای کالایی، دامنه نوسان مثبت و منفی ۱۰ درصد را داریم و سرمایهگذاران به راحتی میتوانند خرید و فروش کنند، دامنه نوسان سهام هم افزایش پیدا کند؛ حداقل به مثبت و منفی ۱۰ درصد، تا این صفهای فروش به تعادل برسد و از بار هیجانی بازار کاسته شود.»
P/E بازار سهام به ۷.۱ واحد رسید است
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به شاخصهای بنیادی گفت: «در نقطه فعلی، نسبت P/E گذشتهنگر بازار از حدود ۹.۱ واحد به ۷.۱ واحد رسیده که دو واحد اصلاح کرده و این عدد بسیار بالایی است. البته اگر این ریسک سیستماتیک ادامهدار باشد، باز هم میتوانیم اصلاح بین پنج تا ۱۰ درصدی دیگر را هم شاهد باشیم.»
انتظار میرود با تعیین تکلیف وضعیت مذاکرات، تا یک ماه آینده، بازار سهام از وضعیت منفی خارج شود
او افزود: «معمولا در محدوده ۶ واحد، سرمایهگذاران حتی با وجود ریسکهای سیستماتیک اقدام به خرید میکنند. انتظار این است که با تعیین تکلیف وضعیت مذاکرات در حداکثر یک ماه آینده، بازار سهام کمی از این وضعیت منفی خارج شود.»
پیشبینی میشود شرکتها در فصل زمستان امسال رشد سودآوری خوبی نسبت به زمستان سال گذشته داشته باشند
ابراهیمیان در خصوص آینده بازار تاکید کرد: «اینکه چه اتفاقی خواهد افتاد، به چند عامل بستگی دارد؛ نخست گزارشهای ماهانه شرکتها که انتظار میرود فصل زمستان امسال رشد سودآوری خوبی نسبت به زمستان سال گذشته داشته باشیم. دوم، گزارشهای ماهانه شرکتها که میتواند مثبت باشد. اما اگر ریسک سیستماتیک ادامه داشته باشد و یا تقابل نظامی رخ دهد، طبعا کماکان شاهد بازار بیرمق و منفی خواهیم بود.»
نقدینگی که از بورس خارج میشود یا به صندوقهای طلا میرود یا صندوقهای درآمد ثابت
این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این سوال که نقدینگی خارج شده از بورس به سمت کدام بازارها میرود، گفت: «نقدینگی که از بازار سهام خارج میشود، اولین مقصدش یا صندوقهای طلا هستند یا صندوقهای درآمد ثابت. سرمایهگذار میخواهد ارزش پول خود را در کوتاهمدت حفظ کند و به طور طبیعی این دو بخش، مقصد اصلی نقدینگی خروجی محسوب میشوند.»
او افزود: «بخشی هم میتواند وارد بازارهای دیگری مثل مسکن یا خرید کالاهای سرمایهای مانند خودرو شود. همان طور که در بحث ثبتنام دو خودروساز بزرگ شاهد بودیم، در مجموع بیش از ۱۰ میلیون نفر ثبتنام کردند. اما عمده نقدینگی که از سهام خارج میشود، یا وارد صندوقهای طلا میشود یا صندوقهای درآمد ثابت.»
پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)