به گزارش برزن نیوز به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، در یادداشت علی سرو امانالهی، پژوهشگر شهرسازی و معماری آمده است:
تصویبنامه هیئت وزیران با عنوان «برنامه اقدام برای ساماندهی، پالایش عملکردی و تمرکززدایی از استانهای تهران و البرز» را میتوان یکی از گام های مهم نظام حکمرانی کشور در سالهای اخیر برای تغییر این وضعیت دانست. سندی که در آن، به جای نگاههای جزیرهای، شاهد همافزایی ۱۵ وزارتخانه و نهاد عالی هستیم. در واقع این سند یکی از تصمیم های واقعبینانه و اثر گذار در حوزه مدیریت شهری و آمایش سرزمین درکشور است . این سند که به پیشنهاد شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به تصویب هیئت وزیران رسیده، نشان میدهد دولت اراده کرده است جهتگیریهای کلان اسناد بالادست را به احکام اجرایی مشخص و قابل پیگیری تبدیل کند.
از نقاط قوت این سند میتوان به، پذیرش محدودیتهای اکولوژیکی و زیرساختی مجموعه شهری تهران-البرز و تبدیل این محدودیت ها به ضوابط عملی و قابل اشاره کرد . تعیین سقف آب شرب، گاز، برق و بنزین قابل تأمین پایدار بهعنوان مبنای برنامهریزی جمعیتی و کاربری زمین، گامی ارزشمند در مسیر تحقق «برنامهریزی حساس به آب و محیطزیست» است؛ رویکردی که در سند ملی آمایش سرزمین و سیاستهای کلی نظام در حوزه شهرسازی مورد تأکید قرار گرفته و اکنون فرصت اجرا یافته است.
ممنوعیت تغییر کاربری اراضی زراعی و باغی، اقدامی مؤثر در صیانت از سرمایههای طبیعی کشور و همراستایی با قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغهاست. محدود کردن بارگذاری جمعیتی و فعالیتی فراتر از ظرفیت طرحهای جامع و تفصیلی نیز فرصتی مغتنم برای افزایش اعتبار و تحققپذیری طرحهای شهری مصوب فراهم می آورد. الزام به رعایت مقررات ملی ساختمان در حوزه مدیریت آب و انرژی، هدفگذاری جایگزینی منابع آب فضای سبز با پساب، و تأکید بر استفاده از عناصر خشکمنظر، همگی نشاندهنده پیوند عملی این سند با قانون برنامه هفتم پیشرفت و قانون هوای پاک است.
تلاش برای بازنگری مستثنیات ممنوعیت استقرار صنایع در شعاع ۱۲۰ کیلومتری تهران و تدوین برنامه انتقال صنایع آببر و انرژیبر به سواحل جنوب، در چارچوب تقسیم کار ملی و سازمان فضایی مطلوب سند آمایش سرزمین قرار میگیرد و میتواند زمینه توزیع عادلانهتر فرصتها را در پهنه سرزمین فراهم آورد. پیشبینی تهیه لوایح اصلاحی برای بهبود نظام درآمدی شهرداریها و تقویت مدیریت یکپارچه مجموعه شهری نیز نشان از نگاه آیندهنگر طراحان سند دارد.
در مجموع می توان گفت، برنامه اقدام از نظر تشخیص مسئله، همراستایی با اسناد بالادست و تبدیل سیاستهای کلان به احکام اجرایی مشخص، سندی رو به جلو و امیدآفرین تلقی می شود. این ویژگیها آن را به فرصت ارزشمندی برای بازنگری رابطه میان توسعه و ظرفیتهای زیستی کشور به ویژه در این دو استان تبدیل کرده است.
برای بهرهبرداری هرچه کاملتر از ظرفیتهای این سند و تبدیل آن به سندی اجرایی و هدایت کننده میتوان برروی چند اقدام مهم که اتفاقاً درسند نیز به آنها اشاره شده تاکید کرد:
نخست، اعلام بسته مشوقهای شفاف و جذاب برای انتقال صنایع و سرمایهگذاری در مناطق دارای مزیت، بهویژه سواحل مکران و استان های غرب و شمال غرب کشور که بیشترین نرخ مهاجرت به استان های تهران و البرز را دارند، تا فرآیند پالایش عملکردی با سرعت و انگیزه بیشتری پیش برود.
دوم، تقویت سازوکار پایش با بهرهگیری از ظرفیت نهادهای تخصصی و انتشار منظم گزارشهای پیشرفت، تا هم اعتماد عمومی افزایش یابد و هم مسیر اجرا هموارتر شود.
سوم، تامین منابع مالی پایدار و اولویت دادن به اصلاح مدل درآمدی شهرداریها تا انگیزههای ساختاری برای توسعه متوازن تقویت گردد.
و چهارم، پیوند نزدیکتر این برنامه با سیاستهای ملی اشتغال و سرمایهگذاری، تا محدودیتهای اعمالشده در تهران و البرز با فرصتهای تازه در سایر نقاط کشور همراه شود، ضمن اینکه جلب مشارکت مردم ، صاحبان صنایع و… می تواند اعتماد جامعه را افزایش داده و به اجرایی تر نمودن این سند کمک نماید.
آینده تهران و البرز فقط با ساختن راه ها و تاسیسات بیشتر یا محدود کردن توسعه رقم نمی خورد، آینده بهتر زمانی شکل می گیرد که مردم بتوانند نزدیکتر به محل زندگی خود کار کنند، منابع طبیعی برای نسل های بعد باقی بماند، فعالیت های اقتصادی در جای مناسب مستقر شوند و شهرها در هماهنگی با محیط پیرامونشان رشد کنند. شاید معیار واقعی موفقیت این برنامه آن روزی باشد که برای زندگی بهتر، دیگر لازم نباشد همه راهها به تهران ختم شوند؛ روزی که هم شهرها توانمندتر باشند، و سرزمین و منابع طبیعی مجال نفس کشیدن پیدا کنند.
در کل برنامه اقدام تهران و البرز، فرصت مغتنم و امیدبخشی است که با تکمیل فرآیند های آن و تداوم اراده اجرای برنامه، به نقطه آغاز تحول مثبت در مدیریت رشد کلانشهرها و توزیع متوازنتر توسعه در پهنه سرزمین تبدیل شود؛ فرصتی که شایسته حمایت و همراهی همه دلسوزان توسعه پایدار کشور است.
پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)