پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
سرشماری مبتنی بر داده؛ گامی برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر
به گزارش برزن نیوز، سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، روز شنبه دوم آبان‌ماه در مراسم رسمی آغاز سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، بر ضرورت اتکای نظام حکمرانی به داده‌ها و اطلاعات دقیق تأکید کرد.
پورمحمدی با اشاره به اهمیت روز آمار و برنامه‌ریزی گفت تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و شواهد، زمینه شناخت واقعیت‌ها و تحقق عدالت را فراهم می‌کند. به گفته وی، آمار و سرشماری با گردآوری اطلاعات، رفع تناقض‌ها و افزایش شفافیت، به تقویت اعتماد عمومی و اجرای صحیح برنامه‌ها کمک می‌کنند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه همچنین از برگزاری حدود ۱۰ نشست علمی و تخصصی از ابتدای هفته گذشته تاکنون خبر داد. این نشست‌ها با حضور وزیران، نمایندگان مجلس، استادان دانشگاه، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام و کارشناسان سازمان برنامه و بودجه و سایر دستگاه‌ها برگزار شده است.
رصد بیش از ۵۰ هزار متغیر در رصدخانه اقتصادی اجتماعی ایران
معاون رئیس‌جمهور با اشاره به توسعه فعالیت‌های نوآورانه در سازمان برنامه و بودجه، از فعالیت رصدخانه اقتصادی اجتماعی ایران با عنوان «رصا» خبر داد و اظهار کرد: در این رصدخانه، بیش از ۵۰ هزار متغیر از اطلاعات گذشته گردآوری می‌شود که ظرفیت پشتیبانی از بیش از چهار هزار پیش‌بینی و تصمیم‌گیری کلیدی را دارد.
به گفته پورمحمدی، ترکیب این متغیرها با سازوکارها، الگوریتم‌های ریاضی و مدل‌های موجود در سازمان برنامه و بودجه می‌تواند دقت تصمیم‌گیری‌ها را در حوزه‌های مختلف افزایش دهد.
وی افزود این اقدامات در سطح ملی انجام شده و توسعه آن در سطح استان‌ها نیز در حال پیگیری است. بر این اساس، استانداران می‌توانند با استفاده از الگوریتم‌های طراحی‌شده توسط کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، تصمیم‌های خود را بر پایه شواهد و داده‌ها اتخاذ کنند.
پورمحمدی همچنین خاطرنشان کرد پیش از این، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری برای انجام پژوهش‌ها و تدوین رساله‌های خود ناچار بودند به صدها منبع اطلاعاتی مراجعه کنند و متغیرهای مختلف را در کنار یکدیگر قرار دهند؛ اما فعالیت رصدخانه می‌تواند این روند را تسهیل کرده و زمینه هم‌افزایی علمی پایدار میان دانشگاه‌ها و سازمان برنامه و بودجه را فراهم کند.
وی در ادامه به تغییرات نظام مالیه عمومی اشاره کرد و گفت از دو سال پیش، موضوع حرکت از ساختار سنتی به سمت نظام‌های پیشرفته مالیه عمومی مطرح بوده است. در همین راستا، طبقه‌بندی بودجه در گروه‌های مختلف، استانداردسازی و برقراری ارتباط میان بودجه و برنامه بر اساس نظام کدینگ انجام شده است.
کاهش زمان صدور مجوز آمایش سرزمین از ۹ ماه به کمتر از ۲۰ دقیقه
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، توجه به آمایش سرزمین را از الزامات اجرای طرح‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری دانست و گفت تجربه نشان می‌دهد کسب‌وکارهایی که ملاحظات آمایشی را رعایت کرده‌اند، موفق‌تر بوده‌اند؛ در مقابل، برخی فعالیت‌هایی که بدون توجه به این ملاحظات و از مسیرهای غیراصولی ایجاد شده‌اند، با شکست مواجه شده‌اند.
پورمحمدی با اشاره به مشکلات فرایند صدور مجوز آمایش سرزمین اظهار کرد: پیش از این، سرمایه‌گذاران پس از طی مراحل مختلف اداری برای دریافت این مجوز اقدام می‌کردند و بررسی درخواست‌ها نیز به‌طور متوسط ۹ ماه زمان می‌برد.
وی افزود اکنون سازوکار بررسی این مجوزها به هوش مصنوعی سپرده شده و متقاضیان می‌توانند در کمتر از ۲۰ دقیقه درباره مناسب بودن محل موردنظر برای سرمایه‌گذاری اطلاعات کسب کنند.
به گفته پورمحمدی، این سامانه امکان بررسی موضوعاتی مانند دسترسی به منابع آب، احتمال فرونشست زمین، پیامدهای زیست‌محیطی و ظرفیت پذیرش جمعیت در مناطق مختلف را فراهم می‌کند.
وی با بیان اینکه طرح در مراحل پایانی آماده‌سازی قرار دارد، گفت اجرای آن می‌تواند بروکراسی اداری را کاهش دهد و آمایش سرزمین را به نخستین مرحله فرایند اخذ مجوز سرمایه‌گذاری تبدیل کند؛ اقدامی که به گفته وی، بخش قابل‌توجهی از نیازهای سرمایه‌گذاران را در همان مرحله مشخص می‌کند.
برنامه سازمان برای استفاده از هوش مصنوعی در عدالت آموزشی
پورمحمدی در بخش دیگری از سخنان خود، عدالت آموزشی را از محورهای مورد تأکید رئیس‌جمهور عنوان کرد و گفت در حوزه ساخت مدارس و تأمین زیرساخت‌های آموزشی اقدامات مناسبی انجام شده، اما هدف اصلی آموزش، یادگیری دانش‌آموزان است.
وی تأکید کرد ساخت مدارس، بدون تقویت یادگیری، مهارت‌آموزی و توانایی حل مسئله دانش‌آموزان و توجه به عدالت آموزشی، به‌تنهایی نمی‌تواند اهداف نظام آموزشی را محقق کند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به تأکید دولت چهاردهم بر بهره‌گیری از هوش مصنوعی در آموزش افزود: از ابتدای دولت، ظرفیت‌های موجود در این زمینه به کار گرفته شده و اجرای آزمایشی این رویکرد در چند مدرسه دنبال شده است. به گفته وی، دستاوردهای این طرح قابلیت ارائه به مدارس و وزارت آموزش‌وپرورش را دارد.
او شناسایی استعدادهای دانش‌آموزان و تشخیص برخی آسیب‌های جسمی و روحی آنان را از ظرفیت‌های استفاده از هوش مصنوعی در نظام آموزشی دانست و گفت این فناوری می‌تواند امکان ارائه مجازی امکانات موردنیاز دانش‌آموزان و آموزش معلمان متناسب با شرایط جغرافیایی مناطق مختلف را نیز فراهم کند.
راستی‌آزمایی اطلاعات ۴۴ میلیون نفر برای افزایش کالابرگ
رئیس سازمان برنامه و بودجه در ادامه، حفظ زبان فارسی را یکی دیگر از محورهای نوآوری این سازمان برشمرد و بر ضرورت استفاده از هوش مصنوعی برای صیانت از زبان فارسی به‌عنوان یکی از پایه‌های هویت ایرانی تأکید کرد.
پورمحمدی همچنین با اشاره به محدودیت منابع دولت در حوزه پرداخت یارانه‌ها، گفت منابع حمایتی باید به‌گونه‌ای تخصیص یابند که نیازمندان از آن بهره‌مند شوند، نه اینکه افراد برخوردار نیز از حمایت‌های پیش‌بینی‌شده برای اقشار نیازمند استفاده کنند.
وی اعلام کرد با همکاری دستگاه‌های مرتبط، برای حدود ۴۴ میلیون نفر که از نگاه سازمان برنامه و بودجه مشمول افزایش مبلغ کالابرگ هستند، پیامک ارسال شده است.
به گفته پورمحمدی، پرسشنامه‌های تکمیل‌شده از سوی این افراد در مرحله راستی‌آزمایی قرار دارد تا پس از بررسی اطلاعات، حمایت‌های یارانه‌ای به جامعه هدف و نیازمندان واقعی اختصاص یابد.
