شنبه , ۲ آبان ۱۴۰۵ - ۱۱:۲۶ قبل از ظهر
  • کد خبر 10292
  • علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت برداشت آب‌های زیرزمینی و ارتباط آن با پدیده فرونشست زمین، اظهار کرد: در مجموع سالانه نزدیک به ۵۰ میلیارد مترمکعب آب از چاه‌های کشور استحصال می‌شود که بخشی از این آب دوباره به لایه‌های زیرین زمین نفوذ می‌کند، بخشی تبخیر می‌شود و بخش دیگری نیز به مصرف می‌رسد. فرونشست در ۵ استان به اوج رسیده است وی افزود: در میان استان‌های کشور، متأسفانه استان‌های کرمان، فارس، خراسان رضوی، اصفهان و تهران بالاترین میزان برداشت و تخلیه آب‌های زیرزمینی را دارند. اگر به نقشه‌های فرونشست زمین نیز توجه شود، بیشترین پهنه‌های فرونشستی کشور نیز در همین استان‌ها قرار گرفته است. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بیان کرد: علاوه بر گسل‌های شناخته‌شده، نقاط دیگری نیز دارای گسل‌های فعال هستند. در تهران، اگر بخواهیم گسل‌های اصلی عبوری از محدوده شهری را از شمال به جنوب بررسی کنیم، ابتدا گسل مشا قرار دارد که در نزدیکی تهران و خارج از محدوده شهری واقع شده است. البته اگر زلزله بزرگی در این گسل رخ دهد، بدون تردید ساختمان‌ها، منازل و مستحدثات شهر تهران تحت تأثیر قرار خواهند گرفت و آسیب خواهند دید. بیت‌اللهی تصریح کرد: اگر صرفاً گسل‌های عبوری از محدوده شهری تهران را در نظر بگیریم، گسل شمال تهران در امتداد دامنه‌های شمالی شهر قرار دارد. همچنین گسل‌های لویزان و نیاوران نیز در منطقه یک تهران گسترده شده‌اند و به سمت شرق شهر ادامه پیدا می‌کنند. وی افزود: در بخش‌های جنوبی‌تر نیز گسل‌های شمال ری، جنوب ری و کهریزک از محدوده‌های شهری عبور می‌کنند و در مجاورت مناطق مسکونی قرار دارند. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه علاوه بر این گسل‌های اصلی، گسل‌های کوچک‌تر متعددی نیز در محدوده شهری تهران شناسایی شده‌اند، گفت: تعداد این گسل‌های شناخته‌شده به حدود ۲۷ مورد می‌رسد که همگی نشان‌دهنده فعال بودن ساختار لرزه‌ای پوسته زمین در تهران هستند. وی افزود: وجود این شکستگی‌ها به معنای آن است که در گذشته زمین‌لرزه‌های بزرگی در این محدوده رخ داده و لایه‌های زمین دچار گسیختگی شده‌اند. این گسل‌ها شناسایی و نقشه‌برداری شده‌اند و برای آن‌ها حریم گسل نیز تعیین شده است؛ به همین دلیل احداث ساختمان‌های بسیار مهم و حساس در محدوده حریم گسل‌ها ممنوع است. بیت‌اللهی بیان کرد: در مجموع، وجود این تعداد گسل فعال در داخل و اطراف محدوده شهری تهران، زمینه وقوع زمین‌لرزه‌های متعدد را فراهم می‌کند و این موضوع ضرورت توجه جدی به مخاطرات لرزه‌ای و رعایت الزامات ساخت‌وساز را دوچندان می‌کند. زمان وقوع زلزله بزرگ قابل پیش‌بینی نیست این مقام مسئول با اشاره به وضعیت لرزه‌خیزی تهران اظهار کرد: خوشبختانه تاکنون زمین‌لرزه بزرگی که موجب تخریب گسترده در تهران شود، رخ نداده است، اما رخ ندادن زلزله بزرگ به هیچ عنوان به معنای غیرفعال یا ساکن بودن گسل‌های تهران نیست. وی افزود: زمین‌لرزه‌های کوچک، خود نشانه‌ای از فعال بودن گسل‌ها هستند. با تجمع تنش و انرژی در طول سالیان متمادی، همانند سایر نقاط جهان، وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ اجتناب‌ناپذیر است؛ این زلزله‌ها ممکن است هر ۱۰۰ سال، ۲۰۰ سال یا حتی هزار سال یک‌بار رخ دهند و در صورت وقوع، خسارت‌های گسترده‌ای به همراه داشته باشند. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: هیچ‌کس نمی‌تواند زمان وقوع زلزله بزرگ را پیش‌بینی کند، اما اطمینان داریم اگر از امروز ساخت‌وسازهای مقاوم در برابر زلزله را به‌طور جدی دنبال کنیم، پس از گذشت چند سال شهری ایمن‌تر خواهیم داشت و دست‌کم در زمان وقوع زلزله‌های متوسط و بزرگ، میزان تلفات انسانی به‌مراتب کاهش خواهد یافت. وی افزود: در حال حاضر در شمال تهران، مناطقی مانند دارآباد، جماران، تجریش، فرحزاد و یوسف‌آباد و همچنین بخش‌هایی از مناطق مرکزی شهر، دارای بافت‌های فرسوده هستند. متراکم‌ترین واحدهای ساختمانی نیز در همین محدوده‌ها قرار دارند و بسیاری از ساختمان‌ها از مقاومت کافی در برابر زلزله برخوردار نیستند. ۶۰ درصد ساختمان‌های بافت فرسوده تهران مقاوم نیستند بیت‌اللهی با اشاره به آمار ساختمان‌های فرسوده پایتخت تصریح کرد: از حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار پلاک ساختمانی شناسایی‌شده در تهران، نزدیک به ۲۵۰ هزار پلاک در بافت‌های فرسوده قرار دارد. حتی اگر همه این ساختمان‌ها را کم‌مقاومت تلقی نکنیم، دست‌کم حدود ۶۰ درصد آن‌ها از مقاومت لازم در برابر زلزله برخوردار نیستند. وی یادآور شد: اگر این آمار را در کنار جمعیت ساکن در این ساختمان‌ها قرار دهیم، به‌سادگی می‌توان دریافت که جمعیت بسیار بزرگی در معرض خطر قرار دارند. از این رو، لازم است عزم جدی برای اجرای ساخت‌وسازهای ایمن و مقاوم در برابر زلزله در کشور شکل بگیرد. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بیان کرد: گاهی به دلیل بروز مسائل مختلف در کشور، مخاطراتی مانند فرونشست زمین و زلزله به دست فراموشی سپرده می‌شوند، اما دقیقاً در همین دوره‌های غفلت است که وقوع یک حادثه می‌تواند خسارت‌ها و پشیمانی‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. وی افزود: امیدوارم هرگز زلزله‌ای مخرب در شهرهای بزرگ کشور، به‌ویژه تهران، رخ ندهد، اما صرف امیدواری نمی‌تواند ما را از خطر مصون نگه دارد. طبیعت ذاتاً پویا است و همان‌گونه که ضربان قلب نشانه حیات انسان است، وقوع زمین‌لرزه نیز نشانه پویایی زمین محسوب می‌شود. بیت‌اللهی در پایان خاطرنشان کرد: آنچه می‌تواند خسارت‌های ناشی از زلزله را کاهش دهد، مقاوم‌سازی ساختمان‌ها، رعایت اصول مهندسی در ساخت‌وساز و جلوگیری از توسعه شهری بر روی پهنه‌های گسلی است؛ تنها با اجرای این اقدامات می‌توان ایمنی شهرها را در برابر زلزله افزایش داد.

    گسل مشا فعال شده است

    رضا کرمی محمدی در جلسه ستاد محلی پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران که در محل سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران برگزار شد، گفت: ابتدا باید بگویم که شهردار تهران با حکم وزیر کشور فرمانده میدان حادثه در زمان بحران محلی در شهر تهران شدند. در حکم ابلاغی وزیر کشور علاوه بر فرماندهی میدان حادثه در سطح محلی؛ اهدافی همچون کاهش ریسک خطرپذیری، پیشگیری از ریسک‌های جدید و کاهش ریسک های موجود در سطح شهر تهران، تقویت تاب آوری و برگشت پذیری شهر در برابر حوادث و سوانح تاکید و خواسته شده است که این موضوع نشانگر یک نگاه همه جانبه نگر به مدیریت بحران شهر تهران به شمار می رود.

    وی ادامه داد: در همین راستا نیز ما به عنوان سازمان مدیریت بحران شهرداری آماده هرگونه همکاری هستیم و امیدواریم که حکم جدید وزیر کشور هم زمینه ساز همکاری های بهتر شود.

    کرمی محمدی با بیان اینکه طی بیش از یک ماه اخیر گسل مشا فعال شده است، گفت: البته این گسل فعالیت داشت اما فعالیت آن بیشتر شده و نیاز است که ما بدانیم وضعیت لرزه خیری آن چقدر است. در همین راستا نیز کارهای مختلفی در مورد زلزله انجام شده که یکی از آنها سامانه هشدار سریع زلزله است.

    رییس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران ادامه داد: این سامانه فقط در گسل مشا فعال بود، ما امسال اعتباراتی را گرفتیم و اقداماتی را انجام دادیم که در جریان آن که طی یکی دو ماه آینده در دیگر نقاط و اطراف تهران سیستم هشدار سریع زلزله فعال خواهد شد. این سیستم بیشتر به درد شرکت هایی چون مترو، شرکت گاز و … می خورد و که بلافاصله به آنها هشدار دهد و مثلا شرکت گاز بتواند چند ثانیه زودتر جریان گاز را قطع کند.

    به گفته کرمی محمدی در مورد سامانه در مورد هشدار سریع با آتشنشانی نیز صحبت شد و می توان با استفاده از آن شرایطی را فراهم کرد که در هنگام زلزله حداقل طی پنج ثانیه در محل هایی که ماشین ها داخل آن هستند، باز شود.

    وی به سامانه تخمین خسارات زلزله نیز اشاره کرد و گفت: سامانه تخمین خسارت زلزله هم هست که حدود ۵۰ شتاب نگار در این سامانه وجود دارد و به محض زلزله به ما نشان خواهد داد که کجا بیشترین آسیب دیده و موارد دیگر که در امداد ونجات بسیار پرکاربرد خواهد بود.

    کرمی محمدی افزود: البته شرط فعالیت تمام این سامانه ها این است که ساختمان ما سالم باشد و شتاب نگارها سالم باشند.

    رییس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران تاکید کرد: البته توجه داشته باشید که این ستاد فقط در مورد زلزله نیست و ما می‌خواهیم وضعیت آمادگی و هماهنگی سازمان های مختلف را در برابر حوادث مختلف ببینیم.

    ایسنا



    مطلب پیشنهادی

    اقتصاد ایران باید تغییر مسیر دهد/ نسخه دوساله برای عبور از شرایط جنگی

    اقتصاد ایران باید تغییر مسیر دهد/ نسخه دوساله برای عبور از شرایط جنگی

    وحید شقاقی شهری، درباره شرایط اقتصادی کشور و راهبردهای مورد نیاز برای مقابله با فشارهای …

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *