پنجشنبه , ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ - ۲:۰۸ قبل از ظهر

یادداشت و مقاله

شهرسازی و کنترل مسائل اجتماعی

شهرسازی و کنترل مسائل اجتماعی

  مقدمه برزن نیوز: شهرسازی فرآیند پیچیده‌ای است که به طراحی، برنامه‌ریزی و مدیریت موارد مختلف در محیط‌های شهری مربوط می‌شود. این حوزه به‌طور مستقیمی با زندگی روزمره افراد و نحوه تعامل آن‌ها با یکدیگر مرتبط است. در سال‌های اخیر، با افزایش جمعیت شهری، نوع جدیدی از چالش‌ها به وجود …

توضیحات بیشتر »

انتقال پایتخت یا مدیریت و مشکل‌گشایی پایتخت فعلی؟

انتقال پایتخت یا مدیریت و مشکل‌گشایی پایتخت فعلی؟

مقدمه تهران به عنوان یک کلان‌شهر و پایتخت ایران، در طول چند دهه گذشته به یکی از مهم‌ترین مراکز اقتصادی، سیاسی و فرهنگی کشور تبدیل شده است. با این حال، گسترش سریع جمعیت و توسعه بی‌رویه شهر، منجر به بروز چالش‌های جدی در زمینه‌های مختلف از جمله آلودگی هوا، ترافیک، …

توضیحات بیشتر »

تأثیر ساختار سنی جمعیت بر توسعه شهری

مقدمه برزن نیوز: جمعیت انسان‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در توسعه جوامع، نقش کلیدی و حیاتی را ایفا می‌کند. ساختار سنی جمعیت، که به توزیع سنی افراد در یک جامعه اشاره دارد، تحت تأثیر متغیرهایی نظیر رشد اقتصادی، نیازهای اجتماعی، و الگوهای فرهنگی قرار دارد و می‌تواند تأثیرات …

توضیحات بیشتر »

الزامات گردشگری در اورامانات

الزامات گردشگری در اورامانات

برزن نیوز: اورامانات، سرزمین زیبا و منحصر به فردی است که در دامنه‌های غربی زاگرس، در غرب ایران و به‌ویژه در استان کرمانشاه و کردستان واقع شده است. این منطقه به واسطه‌ی طبیعت بکر، فرهنگ غنی، و تاریخ پرفراز و نشیبش، درسال‌های اخیر به یک مقصد گردشگری جذاب تبدیل شده …

توضیحات بیشتر »

امکان یا عدم امکان انتقال پایتخت ایران

امکان یا عدم امکان انتقال پایتخت ایران

برزن نیوز : انتقال پایتخت یک کشور در بسیاری از موارد به دلیل چالش‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی مطرح می‌شود. این تصمیم می‌تواند اثرات عمیق و گسترده‌ای بر روی ایران، با توجه به ویژگی‌های خاص این کشور، داشته باشد. در این مقاله، عنوان «امکان یا عدم امکان انتقال پایتخت …

توضیحات بیشتر »

انتقال پایتخت؛ دویدن روی تردمیل

توافق، بلاتكليفي يا تنش، كدام برنده مي‌شود؟

در شرایط کنونی، تهران با معضلات زیستی گوناگونی مواجه است. آلودگی هوا که پایتخت را به یکی از آلوده‌‌‌ترین کلان‌‌‌شهرهای جهان مبدل کرده، تاثیری مخرب بر سلامت عمومی داشته و بحران تراکم جمعیتی و اقتصادی، کیفیت زندگی شهروندان را به‌‌‌شدت تحت‌تاثیر قرار داده است. افزون بر این، محدودیت منابع آب …

توضیحات بیشتر »

جمعیت و توسعه شهری

جمعیت و توسعه شهری

مقدمه روند شهرنشینی در دو قرن گذشته به‌طور چشمگیری افزایش یافته و به یکی از مشخصه‌های اساسی توسعه جهانی تبدیل شده است. با سرعتی شگفت‌انگیز، شهرها از مراکز باستانی و کوچک به کلان‌شهرهایی با جمعیت‌های میلیونی تغییر شکل یافته‌اند. در حال حاضر، حدود ۵۵ درصد از جمعیت جهان در نواحی …

توضیحات بیشتر »

گودنشین‌ها در بازآفرینی شهری قربانی می‌شوند

سهراب مشهودی در هفتادوششمین نشست از سلسله نشست‌های وبیناری بازآفرینی شهری با موضوع «بافت‌های ناکارآمد شهری؛ تهدید یا فرصت» که به همت محمدعلی ایزدخواستی، مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان، به‌عنوان رئیس دبیرخانه انتقال تجربیات بازآفرینی منطقه دو کشور برگزار شد، اظهار کرد: در بررسی وضعیت بافت‌های ناکارآمد شهری، چهار دسته اصلی از این بافت‌ها را معرفی شده است؛ دسته نخست شامل بافت‌های تاریخی است که به دلیل فرسودگی، از چرخه زندگی روزمره خارج می‌شود. وی افزود: دسته دوم، بافت‌های ارزشمند معاصر است که با وجود قدمت تاریخی ۷۰ تا ۱۰۰ ساله، نیازمند بازسازی است، اما نباید ارزش‌های اصیل خود را از دست بدهد. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران تاکید کرد: دو دسته دیگر، بافت‌های مسکونی که ساکنان اولیه آن‌ها به دلایل مختلف جای خود را به گروه‌های کم‌درآمدتر داده‌اند و محلاتی که دولت آن‌ها را «اسکان غیررسمی» می‌نامد، موضوع اصلی بحث بوده‌اند. مشهودی گفت: در رویارویی با این بافت‌ها، بازآفرینی صرفاً برای بافت‌های تاریخی و ارزشمند معاصر قابل‌اجراست، زیرا این فرایند نیازمند خلاقیت و حفظ ارزش‌های موجود است، اما در بافت‌های ناکارآمد، عملاً تمرکز بر ساختمان‌ها است نه بافت شهری که در طرح‌های بازآفرینی فعلی، توجه چندانی به حفظ الگوی بافت‌ها نمی‌شود و بیشتر به تعریض خیابان‌ها و ساخت‌وسازهای جدید پرداخته می‌شود که بافت اصیل را از بین می‌برد. وی با بیان اینکه یکی از مشکلات اساسی در این نوع بازآفرینی، تصور اشتباه از مالکیت ساکنان است، ادامه داد: بیشتر ساکنان این بافت‌ها مالک نیستند و با اجرای طرح‌های بازآفرینی و افزایش قیمت مسکن، توانایی ادامه زندگی در آن مناطق را از دست می‌دهند و این مسئله به جابه‌جایی اجباری این افراد به حاشیه شهرها منجر می‌شود. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با بیان اینکه تجربه نازی‌آباد تهران نمونه‌ای از این مشکلات است، خاطرنشان کرد: جایی که پیمانکاران خانه‌های فرسوده را تخریب و با ساختمان‌های چندطبقه جایگزین کردند، این اقدامات اگرچه کالبد شهر را بهبود می‌بخشد، اما موجب محرومیت مردم کم‌درآمد از زندگی در مناطق مرکزی شهر می‌شود. مشهودی با اشاره به تجربه کوی ۱۳ آبان در تهران گفت: این پروژه که برای اسکان گودنشینان اجرا شده بود، در ابتدا موفق به نظر می‌رسید، اما پس از گذشت چند سال، بیش از ۹۰ درصد ساکنین اولیه جای خود را به گروه‌های درآمدی بالاتر دادند و این امر نشان می‌دهد که سیاست‌های مسکن بدون در نظر گرفتن نیازهای واقعی مردم، موجب افزایش شکاف طبقاتی می‌شود. وی افزود: حضور افراد کم‌درآمد در بافت‌های مرکزی شهر، فرصتی برای کاهش فاصله طبقاتی و بهبود کیفیت زندگی شهری است و بازآفرینی نباید تنها به بهبود کالبد شهر محدود شود؛ بلکه باید به حفظ عدالت اجتماعی و ارائه خدمات مناسب به ساکنین فعلی نیز توجه کند. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با انتقاد از رویکردهای فعلی و با تاکید بر تغییر نگاه به بافت‌های ناکارآمد شهری تصریح کرد: شهر نباید به فضایی تبدیل شود که طبقات مختلف اجتماعی از یکدیگر جدا باشند و تمرکز بر بهسازی بافت‌های موجود به جای تخریب آن‌ها و مشارکت واقعی ساکنان در فرایند بازآفرینی است تا اهداف اجتماعی و اقتصادی به‌طور هم‌زمان محقق شود. مشهودی با تاکید بر کارآمدسازی زندگی در این مناطق گفت: باید شرایطی ایجاد کنیم که تفاوت قیمت‌ها به‌گونه‌ای نباشد که مستأجران قادر به ماندن در این مناطق نباشند. وی با اشاره به زندگی دشوار در خانه‌های قدیمی، از اهمیت ارائه خدمات اولیه‌ای همچون توالت و حمام عمومی خبر داد و افزود: بهبود کیفیت زندگی این افراد تنها با ارائه خدمات ضروری امکان‌پذیر است، نه با تمرکز صرف بر زیرساخت‌های کالبدی. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به ذکر نمونه‌ای از تهران به اقدامات مثبت دوره‌ای خاطرنشان کرد: در منطقه ۱۷ تهران، اقداماتی همچون ایجاد «اتاق مشق» که فضایی مناسب برای مطالعه کودکان فراهم می‌کرد، به کاهش افت تحصیلی کمک کرد و این قبیل طرح‌ها باید گسترش پیدا کند و در مناطقی با مشکلات مشابه پیاده شود. مشهودی عنوان کرد: بسیاری از برنامه‌ریزان از طبقه متوسط به بالا هستند و مشکلات واقعی طبقات پایین جامعه را درک نمی‌کنند که باید به نیازهای واقعی مردم توجه شود و برای مثال در این مناطق خدماتی همچون مهدکودک تعاونی، کارگاه‌های خیاطی و تعمیرات یا آشپزخانه‌های عمومی ضروری است. وی با اشاره به موضوع شهرک‌های مردم‌ساخته و اسکان غیررسمی یادآور شد: شهرک‌های جدید همچون پردیس با وجود سرمایه‌گذاری‌های عظیم، به دلیل انتخاب مکان اشتباه و استانداردهای نامناسب، نتوانستند جمعیت مورد انتظار را جذب کنند که در مقابل شهرک‌هایی که مردم ساخته‌اند، با تمام مشکلات، جمعیت بالایی را در خود جای داده‌اند و این نشان‌دهنده ناکارآمدی طرح‌های رسمی است. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به اینکه بسیاری از سکونتگاه‌های غیررسمی به دلیل نبود شناسایی رسمی از دریافت خدمات شهری و وام محروم هستند، تاکید کرد: باید این مناطق را به رسمیت بشناسیم و با ارائه وام و خدمات پایه، به بهبود شرایط زندگی کمک کنیم، زیرا تجربه نشان داده است که این سیاست‌ها در کشورهای دیگر نه‌تنها سکونتگاه‌ها را مستحکم‌تر کرده، بلکه موجب ایجاد اشتغال نیز شده است. مشهودی ضمن انتقاد از قوانین مرتبط با اراضی کشاورزی و محدودیت‌های ساخت‌وساز گفت: قوانینی که مانع از تغییر کاربری اراضی کشاورزی و توسعه سکونتگاه‌های غیررسمی می‌شود، در عمل به از بین رفتن زمین‌های کشاورزی منجر می‌شود که باید رویکردی انعطاف‌پذیرتر اتخاذ شود و مالکیت مردم به رسمیت شناخته شود. وی تاکید کرد: در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری، باید به نیازهای واقعی مردم توجه کنیم و خدمات را بر اساس اولویت‌های آن‌ها ارائه دهیم و تمرکز بر ایجاد معابر خودرو و زیرساخت‌های مشابه، نه‌تنها مشکلات را رفع نمی‌کند، بلکه منابع را هدر می‌دهد، در این راستا نگاه ما باید به سمت بهبود کیفیت زندگی مردم، ارائه خدمات ضروری و تقویت همبستگی اجتماعی در این مناطق تغییر کند.

سهراب مشهودی در هفتادوششمین نشست از سلسله نشست‌های وبیناری بازآفرینی شهری با موضوع «بافت‌های ناکارآمد شهری؛ تهدید یا فرصت» که به همت محمدعلی ایزدخواستی، مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان، به‌عنوان رئیس دبیرخانه انتقال تجربیات بازآفرینی منطقه دو کشور برگزار شد، اظهار کرد: در بررسی وضعیت بافت‌های ناکارآمد شهری، چهار دسته اصلی از این …

توضیحات بیشتر »

نفس گرفته تهران در روزهای سرد

سهم بالای منابع متحرک و فعالیت‌های کشاورزی در آلودگی هوای تهران

آلودگی هوا یکی از بزرگترین چالش‌های زیست‌محیطی عصر حاضر است که سلامت انسان و محیط زیست را به طور جدی تهدید می‌کند. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که مواد مضر و آلاینده‌ها وارد هوا می‌شوند و کیفیت آن را کاهش می‌دهند.

توضیحات بیشتر »

تعریف مدل سکونتی با توجه به تراکم جمعیتی

لامي | چند روز پيش وزير راه و شهرسازي در بازديد از طرح‌هاي عمراني مازندران در اظهاراتي، موافقت تلويحي وزارتخانه متبوعش براي توسعه برج‌سازي در استان‌هاي شمالي را اعلام كرد. به گفته فرزانه صادق مالواجرد، اگرچه زماني بلندمرتبه‌سازي پذيرفته نبود و حتي جرم تلقي مي‌شد اما در استان مازندران بايد ارزش زمين حفظ شده و با مديريت خردمندانه، بلندمرتبه‌سازي را جدي گرفت. موضع‌گيري مثبت وزير راه و شهرسازي براي برج‌سازي در شمال كشور، در شرايطي است كه بلندمرتبه‌سازي در استان مازندران در دهه ۸۰ و با طرح مسكن مهر آغاز شد اما طي سال‌هاي گذشته به دليل تبعات منفي زيست محيطي و مخالفت فعالان زيست محيطي، چندان از سوي مسوولان حوزه مسكن مورد استقبال قرار نگرفت. خطوط ابری مخابرات استان تهران با پیش شماره 8280 برای اولین بار تبلیغ خطوط ابری مخابرات استان تهران با پیش شماره 8280 برای اولین بار مشاوره رایگان yn-ad در اين ميان در فروردين سال ۱۴۰۱، شوراي عالي معماري و شهرسازي كشور بلندمرتبه‌سازي در مازندران را به صورت نمونه مصوب و سپس ابلاغ كرد. برهمين اساس قرار شد بلند مرتبه‌سازي در حدود ۵۶ هكتار از اراضي محدوده شهري سرخ رود اجرايي شود، اما اين ابلاغيه هم چندان مورد توجه قرار نگرفت و به درستي اجرايي نشد. در واقع مي‌توان گفت بلندمرتبه‌سازي در شمال كشور با توجه به مخالفان و موافقان بسيار تاكنون به عنوان يك راهكار براي خانه‌دار كردن مردم در نظرگرفته نشده است، از يك سو كارشناسان مسكني معتقدند كه با توجه به محدوديت و ارزش زمين در شمال كشور، بايد برج‌سازي در شهرهاي شمالي جدي گرفته شود. از سوي ديگر مخالفان برج‌سازي در شمال مي‌گويند كه كه اين اقدام موجب كاهش محصول استراتژيك برنج مي‌شود، ضمن اينكه بحث تغيير اقليم هم از ديگر تبعات منفي بلندمرتبه‌سازي است كه موجب تغيير جريان باد شهري مي‌شود. درواقع با مكان‌يابي نادرست و غيراصولي ساختمان‌هاي بلند، اين احتمال تشديد مي‌شود كه الگوي طبيعي وزش باد تغيير پيدا كرده و موجب بروز اثرات ثانويه ناشي از ركود يا تشديد جريان باد شده و در بلندمدت اقليم منطقه تغيير كند. در همين راستا فرهاد بيضايي، كارشناس ارشد اقتصاد مسكن با اشاره به اينكه برج‌سازي در شمال كشور از چند زاويه قابل بررسي است و بايد مورد توجه قرار گيرد، به« تعادل» مي‌گويد: وزيرراه و شهرسازي، به موضوع درستي اشاره كردند كه در مناطق شمالي كشور كه زمين ارزش بيشتري دارد بايد تراكم را افزايش داد و به سمت بلندمرتبه‌سازي حركت كرد. بيضايي اضافه مي‌كند: اين رويكرد درستي است اما نكته‌اي كه وجود دارد اين است كه در مناطقي كه بايد تراكم كمتري داشته باشيم بايد شاهد اصلاح حجم تراكم باشيم، به عنوان نمونه در پرند، پرديس، هشتگرد و ... بهتر است كه به سمت تراكم كمتر حركت كنيم. او ادامه مي‌دهد: نيازي نيست كه در شهرهاي مذكور، ساختمان‌هاي ۱۰ و ۱۲ طبقه ساخته شود يا مثلا در بخش مركزي كشور نيازي به تراكم ساختمان‌هاي ۵ طبقه و بيشتر نيست. بيضايي معتقد است: همان طوري كه از بلند مرتبه‌سازي در شمال كشور استقبال مي‌كنيم بايد براي كاهش تراكم در مناطق مركزي و شهرهاي اقماري هم راهكارهايي بينديشيم به گفته اين كارشناس ارشد اقتصاد مسكن، بايد متناسب با منطقه، تراكم را در نظر بگيريم مثلا همان‌گونه كه در مناطق كوهستاني كه امكان تأمين زمين وجود ندارد يا در مناطق شمالي كه ارزش كشاورزي زمين بالاست، ممكن است به سمتي پيش برويم كه تراكم را افزايش دهيم و در ساير مناطق كه امكان تأمين زمين وجود دارد يا ارزش كشاورزي بالايي ندارد امكان توسعه كم تراكم را براي شهرها فراهم كنيم. تعريف مدل سكونتي با توجه به تراكم جمعيتي او اضافه مي‌كند: در گام نخست بايد متناسب با ظرفيت مورفولوژي منطقه، بارگذاري تراكمي را انجام دهيم، نكته بعدي اين است كه علاوه بر مورفولوژي زمين، توان اكولوژيكي زمين مورد نظر هم بايد مورد توجه قرار گيرد. بيضايي اظهار مي‌كند: بايد به اين سوال پاسخ داده شود كه بارگذاري جمعيتي در اين زمين امكان پذير هست يا نه ؟ مثلا نمي‌توان در مناطقي مانند سوادكوه، قائمشهر و ... جمعيتي را ساكن كنيد اما بحث منابع آب، شرايط زيست محيطي، زيرساخت حمل و نقلي، تأمين خدمات و ... را در نظر نگيريم چون ممكن است خسارت‌هايي را به منطقه وارد كند. اين كارشناس بازار مسكن ادامه مي‌دهد: برهمين اساس زيرساختي كه در منطقه وجود دارد بايد براي بارگذاري جمعيتي مورد بررسي قرار گيرد، درواقع يك منطقه نه تنها بايد ظرفيت تراكم بالا را داشته باشد بلكه حتي امكان دارد كه تراكم پايين هم براي بارگذاري جمعيتي نداشته باشد و منطقه مذكور، محل مناسبي براي ساخت و ساز نباشد. او معتقد است: در حوزه بارگذاري جمعيت بايد به چند نكته توجه كنيم و مدل سكونتي را تعريف كنيم و اينكه تراكم در آن منطقه بايد چطور باشد يكي از فاكتورهايي است كه بايد مورد بررسي قرار دهيم. پیش شماره 8 مناسب ترین پیش شماره برای کسب و کار شما تبلیغ پیش شماره 8 مناسب ترین پیش شماره برای کسب و کار شما مشاوره رایگان yn-ad نگاهي به برج‌هاي معروف شمال كشور و چالش‌هاي آنها حتما نام برج‌هاي معروف فورسيزن، نور، فروزان و ... در شمال كشور را شنيده‌ايد، برج‌هايي كه به علت معماري خاص و المان‌هاي به كار رفته در ساخت آنها، بسياري از سرمايه‌گذاران به دنبال سرمايه‌گذاري و خريد واحدهاي اين برج‌ها هستند. بلندمرتبه‌سازي در شمال كشور بيش از يك دهه است كه با هدف بازآفريني شهرهاي شمالي و محدوديت و گراني زمين در اين استان‌ها مطرح شده است اما همچنان مخالفاني حتي در ميان مسوولان دولتي دارد. مثلا مديركل سابق محيط زيست مازندران در رابطه با بلندمرتبه‌سازي در اين استان به شكل‌گيري جزاير حرارتي اشاره كرده و گفت: حواسمان نيست كه با بلندمرتبه‌سازي راه هوا از دريا را مسدود كرده‌ايم و هر لحظه بايد منتظر باشيم كه در مازندران خفه شويم. حسينعلي ابراهيمي كارنامي افزود: نسيم دريا در روز به سمت خشكي و در شب از خشكي به دريا مي‌وزد؛ در نتيجه كوران باد بين دريا، خشكي و كوهستان رطوبت منطقه تنظيم مي‌شود. اين در حالي است كه با توسعه بلندمرتبه‌سازي بدون فاصله در سواحل، عبور و گردش هوا بين دريا با خشكي را متوقف كرده‌ايم. او تاكيد كرد: نتيجه اين اقدامات رطوبت، بوي نامطبوع و برخي مشكلات زيست محيطي و معضلات بهداشتي در شهرهاي ساحلي استان است كه در حال حاضر شاهد آن هستيم. يا نایب رييس سابق سازمان نظام مهندسي ساختمان استان مازندران در اين باره گفت كه بلندمرتبه‌سازي به صورت اصولي در مازندران انجام نگرفته است. سودابه مهري با بيان اينكه سكونتگاه‌هاي غير رسمي در مازندران عامل توسعه ناموزون و بدون برنامه شهري است، گفت: نبايد كليت بلندمرتبه‌سازي را نفي كنيم؛ وضعيت بلند مرتبه‌سازي در كشورهاي پيشرفته مشخص بوده و تمام فرآيندهاي مربوط به مديريت شهري بر اساس زير ساخت‌ها انجام مي‌شود. او تاكيد كرد: اين درحالي است كه در كشور ما در اين حوزه با خلاء‌هاي قانوني بسياري روبرو هستيم كه بايد برطرف شده و قوانين مربوط به ساخت‌وساز به روز شود. با توجه به اظهارات موافقان و مخالفان بلندمرتبه‌سازي در شمال كشور به نظر مي‌رسد اگرچه افزايش تراكم، فشرده‌سازي و بلندمرتبه‌سازي به عنوان راهكارهايي براي كنترل و بهينه‌سازي رشد و توسعه شهري در جهان معرفي مي‌شوند، اما نبايد از اين نكته غافل ماند كه اگر از اين ابزارها، به‌درستي و در جاي صحيح خود به كار گرفته نشود، نه تنها موثر نخواهند بود، بلكه تأثير معكوس هم به همراه دارد.

چند روز پيش وزير راه و شهرسازي در بازديد از طرح‌هاي عمراني مازندران در اظهاراتي، موافقت تلويحي وزارتخانه متبوعش براي توسعه برج‌سازي در استان‌هاي شمالي را اعلام كرد. به گفته فرزانه صادق مالواجرد، اگرچه زماني بلندمرتبه‌سازي پذيرفته نبود و حتي جرم تلقي مي‌شد اما در استان مازندران بايد ارزش زمين حفظ شده و با مديريت خردمندانه، بلندمرتبه‌سازي را جدي گرفت.

توضیحات بیشتر »