یکشنبه , ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ - ۵:۴۵ قبل از ظهر

گردشگری

یونسکو پرده از رازهای الموت برداشت | از مهندسی آب تا نظام دفاعی؛ رازهای کمتر شنیده‌ شده الموت

الموت با یورش مغولان در قرن هفتم هجری قمری فرو ریخت، اما ارزش تاریخی آن تا امروز پابرجا مانده است. پرونده «دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن» ۴ مرداد ۱۴۰۵ به‌عنوان سی‌امین اثر فرهنگی ملموس ایران، ثبت جهانی شد. علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در تلویزیون اینترنتی همشهری از راز و رمزهای قلعه الموت گفت که آن را حائز ثبت جهانی کرده است. گفت و گوی تلویزیونی را اینجا ببینید معیارهای یونسکو برای ثبت الموت مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در تلویزیون اینترنتی همشهری گفت‌وگو را درباره حقیقت الموت آغاز کرد و درباره علت ثبت جهانی قلعه الموت در استان قزوین از سوی یونسکو، اظهار کرد: «پرونده الموت معیارهای لازم از سوی یونسکو را برای ثبت جهانی داشت؛ معیارهایی که شامل قدمت، معماری، موقعیت قرارگیری، تأثیرگذاری در طول تاریخ و یگانه بودن اثر در حوزه تاریخ می‌شود. الموت و استحکامات وابسته به آن در ارزیابی‌های میدانی همه شرایط و معیارهای لازم را داشت و به‌عنوان سی‌امین اثر ثبت جهانی ایران در یونسکو معرفی شد.» یونسکو پرده از رازهای الموت برداشت | از مهندسی آب تا نظام دفاعی؛ رازهای کمتر شنیده‌ شده الموت فرمانروایی از الموت تا مصر و سوریه طراحان الموت، امنیت را در قالب یک شبکه می‌دیدند؛ شبکه‌ای که در آن هر قلعه بخشی از یک سامانه بزرگ‌تر بود و هیچ استحکامی به‌تنهایی معنا پیدا نمی‌کرد. ۷ قلعه در منطقه کوهستانی الموت شامل دژهای الموت، لَمْبَسَر، نُوِیزَرشاه، شمس‌کلایه، قُسطین‌لار، شیرکو و ایلان با هم در یک پرونده ثبت جهانی قرار گرفتند. قلعه الموت به معنای آشیانه عقاب با قدمتی افزون بر ۱۱۶۲ سال یکی از قلعه‌های تاریخی ایران است. دژ الموت در منطقه الموت قزوین، شمال شرقی روستای گازرخان و در فاصله حدود ۱۰۵ کیلومتری از قزوین قرار دارد. آنچه نام الموت را در تاریخ ماندگار کرده، ورود حسن صباح به این منطقه در اواخر قرن پنجم هجری است. او این دژ را به مرکز فرمانروایی اسماعیلیان نزاری تبدیل کرد که ۱۸۰ سال ادامه داشت. علیرضا ایزدی با مرور مختصر بر تاریخچه این قلعه‌ها، به شکل‌گیری یک حکومت در این منطقه اشاره کرد و ادامه داد: «منطقه الموت در یک جغرافیای ارزشمند کشور مدت قابل توجهی به‌عنوان پایتخت اسماعیلیان بوده و حتی تا مصر و سوریه امروزی هم گسترش پیدا کرد. مجموعه قلعه الموت بیشتر به نام حسن صباح شناخته می‌شود، اما هسته اصلی و به اصطلاح پایتخت این نوع تفکر که ما آن را در قالب یک پرونده برای ثبت جهانی گردآوری کردیم، مباحث حوزه نظامی، دفاعی، تأمین و نگهداری مواد غذایی، دیده‌بانی، مدرسه و کتابخانه قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن در یک محدوده بالغ بر ۲۰۰ هکتاری بود.» ماشین شاهین برای فروش داری؟ اینجا سریع و راحت بفروش ثبت خودرو ✅ ماشین شاهین برای فروش داری؟ اینجا سریع و راحت بفروش یونسکو پرده از رازهای الموت برداشت | از مهندسی آب تا نظام دفاعی؛ رازهای کمتر شنیده‌ شده الموت علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی شیوه زیست مردمان منطقه الموت نشانه‌های معماری ارزشمندی که از لایه‌های باستان‌شناسی منطقه الموت به دست آمده، از ارتباط قلعه الموت با ۶ قلعه دیگر پرده‌برداری کرده است. ایزدی پیشینه ارزشمند این منطقه را به زیست طولانی‌مدت مردم در روستاهای اطراف قلعه الموت و استحکامات وابسته دانست و افزود: «نزدیک به ۵۰ سال پیش تاکنون از سوی باستان‌شناسان داخل و خارج از کشور، فعالیت‌های ارزشمندی صورت گرفته و اطلاعات بسیار ارزشمند راجع به مناطق مختلف منطقه الموت جمع‌آوری شده است که از توپوگرافی منطقه و وجود آثار طبیعی و تاریخی متعدد خبر می‌دهد. با این حال، تلاش ۳ دهه اخیر باستان‌شناسی و بررسی خانه‌سازی مردم روستاهای اطراف، محل تجمع برای درس و بحث و محرابی که از زیر لایه‌های خاک بیرون آمد، راز و رمز زندگی در این منطقه را آشکار کرد.» شیوه زیست مردم الموت در منطقه سخت‌گذر کوهستانی یکی از جذابیت‌های این منطقه است که حاصل فعالیت‌های باستان‌شناسان در سال‌های اخیر محسوب می‌شود. ایزدی در این باره تأکید کرد: «تمدن ایرانیان پیشین و نیاکان و بزرگان به شیوه‌ای بوده که سختی آن منطقه کوهستانی را به نرمی تبدیل کرده است، که محلی برای زندگی و سکونت شده بود. یکی از شاخصه‌های اصلی الموت بحث گیاهان دارویی و فعالیت‌های پزشکی است. بحث دیگر مهندسی آب شامل استحصال آب و تصفیه و شیوه دسترسی ساکنان قلعه به آب بوده است. آب و غذا با مهندسی فوق‌العاده به تمام استحکاماتی که نقش پشتیبان داشتند، می‌رسید. اهالی الموت به واسطه وضعیت اقلیمی به این دانش دست پیدا کرده بودند.» به گفته ایزدی، یکی از نکاتی که یونسکو درباره محوطه تاریخی الموت مطرح کرد، این بود که الموت صرفاً یک پناهگاه نظامی نبوده و به واسطه شیوه زیست یک منظومه فکری به حساب می‌آمده. ایزدی گفت: «متأسفانه بعد از حمله مغول به الموت، بخش زیادی از این مجموعه ویران می‌شود.» مهندسی آب در قلعه شیوه انتقال آب در قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن یکی از مواردی است که از سوی ارزیابان یونسکو مورد توجه قرار گرفت. ایزدی در توضیح بیشتر گفت: «انتقال آب در قلعه الموت به نوعی شاهکار مهندسی آب است که از طریق لوله‌های سفالی به بخش‌های مختلف قلعه هدایت می‌شد. علاوه بر آن، در وضعیت نابسامان امنیتی آن روزگار، ساکنان قلعه به سلامت آب هم اهمیت می‌دادند. در حمله مغول نه فقط کتابخانه و بخشی از معماری قلعه، بلکه سیستم آب‌رسانی هم از بین رفت.» جامعه محلی و بهره‌مندی از یک ثبت جهانی وقتی اثری جهانی می‌شود، طبیعتاً بیش از گذشته مقصد گردشگران خواهد بود. ایزدی در پاسخ به این پرسش که زیرساخت قلعه الموت برای ورود تعداد بیشتری از گردشگران آمادگی دارد، گفت: «ثبت جهانی کمک می‌کند که تصویری صحیح از پیشینه، تاریخ و تمدن سرزمین ایران در عرصه بین‌المللی ارائه دهیم. قطعاً با توجه به اینکه گردشگران روی بحث آثار ثبتی حساسیت‌های ویژه دارند، این محل به‌عنوان مقصد جدید گردشگری انتخاب آنان می‌شود. به هر حال راه‌های دسترسی الموت برای گردشگران، راه‌های محدودی است و ما به هیچ وجه به دنبال گردشگری انبوه در این نقطه نیستیم و نخواهیم بود؛ زیرا اصل قصه حفاظت برای ما در اولویت است. گردشگری انبوه قطعاً به پیکره این بنا آسیب‌های جدی وارد خواهد کرد. ناگزیریم که یک طرح مدیریتی مناسب برنامه‌ریزی کنیم که میان گردشگری و این فضا تعامل مناسب برقرار شود و کمترین آسیب به پیکره بنا و استحکاماتش وارد شود.» آیا ثبت جهانی برای مردمی که در اطراف قلعه زندگی می‌کنند آورده خواهد داشت و به بهبود زندگی آنان کمک خواهد کرد؟ ایزدی در پاسخ به این پرسش گفت: «یکی از مباحث اصلی و معیارهای ما همین است، زیرا شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (ایکوموس) و یونسکو این موارد را رصد می‌کنند که جامعه محلی چه انتفاعی خواهد داشت. بدون شک حیات اقتصادی به‌عنوان یک مقصد گردشگری، بایستی به دنبال تولید ثروت و ایجاد فضایی برای بهره‌مندی اقتصاد گردشگری برای جامعه محلی باشد؛ جامعه‌ای که از این قلعه حفاظت و حراست می‌کند و بدون شک فراهم شدن زیرساخت‌هایی برای توسعه اقتصاد گردشگری برای مردم بومی در تحول پایدار منطقه تأثیر دارد و در برنامه‌های ما هست.» پرونده‌های آتی ایران در یونسکو مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی درباره پرونده‌های ثبت جهانی آینده یادآور شد: «ثبت بندر سیراف در استان بوشهر و ثبت مساجد ایران‌زمین و بعد از آن آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی در شهر طوس در دستور کار است. امیدواریم با این اقدامات در عرصه جهانی تصویری مبتنی بر واقعیت‌های ارزشمند تاریخی، تمدنی و فرهنگی کشورمان در اذهان جهانیان ثبت شود.» به گفته علیرضا ایزدی، در آذر ۱۴۰۵ نیز پرونده‌های میراث ناملموس شامل مهرگان، لالایی و دانش و مهارت نمدمالی از سوی یونسکو بررسی می‌شود.

الموت با یورش مغولان در قرن هفتم هجری قمری فرو ریخت، اما ارزش تاریخی آن تا امروز پابرجا مانده است. پرونده «دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن» ۴ مرداد ۱۴۰۵ به‌عنوان سی‌امین اثر فرهنگی ملموس ایران، ثبت جهانی شد. علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای …

توضیحات بیشتر »

دورهمی تابستان و زمستان در ایران | تفاوت دمای شهرهای ایران در گرم‌ترین روزهای مرداد به حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد

دورهمی تابستان و زمستان در ایران | تفاوت دمای شهرهای ایران در گرم‌ترین روزهای مرداد به حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد

 در دومین‌ ماه از تابستان۱۴۰۵، دماسنج‌ها در پهنه جغرافیایی ایران داستانی از جنس تب و برف را روایت می‌کنند، روایتی که در آن تفاوت دمای سردترین و گرم‌ترین نقطه کشور به مرز ۳۹درجه سانتی‌گراد رسیده است. این اختلاف دمای نزدیک به ۴۰درجه، فراتر از یک عدد ساده روی مانیتورها، شبیه …

توضیحات بیشتر »

پرونده ناتمام «دماوند»

پرونده ناتمام «دماوند»

«جاده‌های غیرقانونی دماوند سرمنشأ فساد و مصیبت برای این کوه است. از طریق همین‌ها، مسیر برای تردد آفرودسوارها و گردشگران بی‌ضابطه و شکارچیان غیرقانونی تسهیل می‌شود. در نتیجه، اگر وزارت میراث فرهنگی قصد دارد دماوند را به ثبت جهانی برساند، باید قدمی نیز برای بستن این جاده‌ها بردارد». ایرانیان ۱۳ …

توضیحات بیشتر »

سیدمحمد بهشتی: برای میراث ناملموس در جریان جامعه جا باز شود | حفاظت از میراث زنده در بحران‌ها اهمیت دارد

سیدمحمد بهشتی: برای میراث ناملموس در جریان جامعه جا باز شود | حفاظت از میراث زنده در بحران‌ها اهمیت دارد

امسال برای روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی (۲۹ فروردین) شعار توجه به پاسخ اضطراری برای میراث زنده در زمینه های تعارض و سوانح انتخاب شده‌است. سید محمد بهشتی، عضو شورای عالی میراث فرهنگی کشور با نگاهی دوباره به میراث زنده، از اهمیت توجه به میراث ناملموس در روزگار بحران …

توضیحات بیشتر »

اقتصاد آبی، کلید فتح قله گردشگری ایران

اقتصاد آبی، کلید فتح قله گردشگری ایران

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: تبدیل ظرفیت‌های بالقوه گردشگری دریایی به درآمد‌های ارزی پایدار، نه تنها کلید دستیابی به هدف جذب ۱۵ میلیون گردشگر خارجی است، بلکه می‌تواند به عنوان یکی از ستون‌های اصلی «اقتصاد آبی» در برنامه توسعه کشور عمل کند.

توضیحات بیشتر »

مریوان می‌تواند به عنوان شهر گردشگری هنر در سطح بین‌المللی معرفی شود

مریوان می‌تواند به عنوان شهر گردشگری هنر در سطح بین‌المللی معرفی شود

دبیر هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان گفت: مریوان عنوان «شهر جهانی کلاش» را هم دارد و اگر میراث فرهنگی بتواند حضوری پررنگ‌تری در کنار دبیرخانه جشنواره داشته باشد، این شهر می‌تواند به عنوان «شهر گردشگری هنر» در سطح ملی و بین‌المللی معرفی شود.

توضیحات بیشتر »

مجمع شهرهای تاریخی ایران، زمینه‌ساز تبادل تجربه و توسعه پایدار شهری است

یوسف نیرویی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در گیلان با اشاره به اهمیت تشکیل مجمع شهرهای تاریخی ایران اظهار کرد: این مجمع که برای نخستین‌بار به ابتکار شهرداری اصفهان تشکیل شده است، می‌تواند موجب تبادل نظر و اندیشه درباره موضوعات مرتبط با بافت‌های تاریخی شود، زیرا مدیریت این بافت‌ها مسائل و ویژگی‌های خاص خود را دارد. وی افزود: در جلسه پیشین مجمع که در اصفهان برگزار شد، کمیسیون‌های تخصصی متعددی در زمینه‌های سرمایه‌گذاری، آموزش و موضوعات مختلف مدیریت شهری تشکیل شد تا هر سال به‌صورت تخصصی به بررسی مسائل و چالش‌های مرتبط با بافت‌های تاریخی بپردازند؛ در این نشست‌ها همچنین شهرهای عضو، ظرفیت‌های گردشگری خود را معرفی و مشکلات مدیریت شهری در محدوده تاریخی را مطرح می‌کنند. شهردار ماسوله با بیان اینکه حضور نمایندگان میراث فرهنگی در جلسات مجمع، از نقاط قوت این تشکیلات است، خاطرنشان کرد: تبادل تجربیات میان شهرها در زمینه نگهداری و حفاظت از بافت‌های تاریخی موجب ارتقای کیفیت مدیریت شهری در سراسر کشور می‌شود و شهرها می‌توانند از روش‌های موفق یکدیگر الگوبرداری کنند. نیرویی با اشاره به استفاده از ظرفیت‌های مشترک شهرهای تاریخی برای تحقق توسعه پایدار تصریح کرد: در مجمع شهرهای تاریخی، اعضا با تبادل نظر و انتقال تجربه، از ظرفیت‌های مشترک برای توسعه پایدار بهره می‌برند و توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که مدیریت شهری بتواند میان حفظ بافت تاریخی و اجرای پروژه‌های عمرانی جدید تعادل برقرار کند تا سنت و مدرنیته در کنار یکدیگر تداوم داشته باشد. وی ادامه داد: شهرهای بزرگی همچون اصفهان و شیراز که در هیئت‌رئیسه مجمع حضور دارند، تجربیات ارزشمندی در زمینه حفظ بافت تاریخی و اجرای پروژه‌های عمرانی دارند و می‌توانند الگوی مناسبی برای سایر شهرهای تاریخی باشند. شهردار ماسوله با اشاره به محور نشست آینده مجمع که در شهر یزد برگزار می‌شود، گفت: موضوع «مشارکت مردمی و سرمایه‌گذاری در بافت‌های تاریخی» یکی از مهم‌ترین چالش‌های شهرهای تاریخی است، زیرا محدودیت‌های حریم و ضوابط میراث فرهنگی در این شهرها با سایر شهرها تفاوت دارد و همین امر موجب می‌شود سرمایه‌گذاری در این مناطق با دشواری‌هایی روبه‌رو شود. نیرویی افزود: در شهر ماسوله برای حمایت از صنایع دستی، فضاهایی ویژه برای دست‌فروشان و تولیدکنندگان صنایع دستی فراهم شده است تا ضمن حفظ اصالت فرهنگی شهر، زمینه اشتغال و سرمایه‌گذاری پایدار نیز فراهم شود. ماسوله؛ شهری با معماری پلکانی و ظرفیت جهانی در مسیر ثبت یونسکو مجمع شهرهای تاریخی ایران، زمینه‌ساز تبادل تجربه و توسعه پایدار شهری است وی با اشاره به جایگاه ویژه ماسوله در میان شهرهای تاریخی کشور اظهار کرد: ماسوله به‌دلیل برخورداری از بافت تاریخی منحصربه‌فرد و معماری پلکانی خاص، در میان معدود شهرهای جهان قرار دارد که هم‌زمان از ویژگی‌های طبیعی، فرهنگی و تاریخی ویژه‌ای برخوردار است. شهردار ماسوله عنوان کرد: با توجه به همین ویژگی‌ها، سال گذشته و پس از ارسال درخواست به «مجمع شهرهای تاریخی جهان» در ژاپن، ماسوله به‌عنوان یکی از شهرهای تاریخی جهان انتخاب شد و سال ۲۰۲۴ میلادی نیز در کنفرانس این مجمع در کنار شهرداری شیراز شرکت کردیم و ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی شهر ماسوله را معرفی کردیم‌. نیرویی با اشاره به قدمت بیش از هزارساله بافت شهری ماسوله خاطرنشان کرد: ماسوله از سال ۱۳۵۴ با شماره ۱۰۹۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و پرونده ثبت جهانی آن در سازمان یونسکو در دست بررسی است که پیش‌بینی می‌شود، سال آینده برای ارزیابی نهایی مجدداً ارسال شود. وی ادامه داد: به‌دلیل ویژگی‌های خاص معماری این شهر، شهرداری و اداره‌کل میراث فرهنگی استان گیلان ضوابط ویژه‌ای برای صدور مجوز ساخت‌وساز و مرمت بناها دارند؛ به‌گونه‌ای که تمام ساختمان‌ها باید مطابق اصول معماری سنتی بازسازی یا احداث شوند و استفاده از مصالح مدرن یا نصب در و پنجره‌های فلزی در بافت تاریخی ممنوع است تا اصالت معماری پلکانی شهر حفظ شود. شهردار ماسوله با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از بافت تاریخی این شهر تصریح کرد: پس از ۱۸ سال پیگیری، پرونده ثبت جهانی ماسوله مجدداً در دستور کار سازمان یونسکو قرار گرفته است، همچنین شهرداری ماسوله پس از سال‌ها به عضویت مجمع شهرهای تاریخی جهان درآمده و در کنفرانس سال گذشته در کشور اسلوونی نیز به‌عنوان یکی از شهرهای تاریخی ایران معرفی شد. نیرویی با بیان اینکه حفاظت از بافت تاریخی در کنار توسعه خدمات شهری از اولویت‌های مدیریت شهری ماسوله است، گفت: در کنار حفاظت از بناها، پروژه‌هایی نظیر ساماندهی ترافیک شهری، احداث پیاده‌راه فرهنگی (که بیست‌ودوم بهمن افتتاح می‌شود)، سنگ‌فرش معابر، ساماندهی پارکینگ‌ها و بهسازی جاده‌های حومه در حال اجرا است تا این شهر تاریخی شأن میزبانی از گردشگران داخلی و خارجی را حفظ کند.

شهردار ماسوله با اشاره به اهمیت تشکیل مجمع شهرهای تاریخی ایران گفت: این مجمع به ابتکار شهرداری اصفهان ایجاد شده و فرصتی برای تبادل اندیشه و انتقال تجربیات میان مدیران شهری در زمینه مدیریت، حفاظت و توسعه بافت‌های تاریخی کشور فراهم کرده است.

توضیحات بیشتر »

گردشگری و تحول پایدار: نگاهی به شعار سازمان جهانی گردشگری

گردشگری و تحول پایدار: نگاهی به شعار سازمان جهانی گردشگری

سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) با شعار «گردشگری و تحول پایدار» به مناسبت روز جهانی گردشگری، بر اهمیت گردشگری در توسعه پایدار و حفظ محیط‌زیست و فرهنگ‌های محلی تأکید می‌کند.

توضیحات بیشتر »

نقشه گردشگری ایران + تصاویر

تنوع موضوعات در حوزه گردشگری کشور به قدری است که چندی پیش وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اعلام کرد که ایران تنها کشور در منطقه است که امکان میزبانی و توسعه ۲۰ نوع گردشگری تعریف‌ شده جهانی را داراست.

توضیحات بیشتر »