پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز، نوسازی ناوگان وانت‌های فرسوده کشور با اختصاص تسهیلات بانکی و یارانه اسقاط وارد مرحله جدیدی شده است. بر اساس اعلام رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، در طرح جدید جایگزینی خودروهای باری فرسوده، بسته حمایتی شامل ۳۰۰ میلیون تومان یارانه اسقاط و یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان تسهیلات بانکی برای متقاضیان در نظر گرفته شده است.
فرشاد مقیمی، رئیس ایدرو، با اشاره به امضای تفاهم‌نامه‌ای برای جایگزینی وانت‌های فرسوده اعلام کرده است که بخش قابل توجهی از این خودروها در حمل‌ونقل بار شهری، توزیع کالا و جابه‌جایی محصولات کشاورزی فعالیت دارند.
حدود ۷۵۰ هزار وانت فرسوده در کشور
بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی رئیس ایدرو، بیش از ۲٫۵ میلیون دستگاه وانت در کشور در حال تردد هستند که حدود ۳۰ درصد آن‌ها فرسوده محسوب می‌شوند.
بر مبنای این آمار، می‌توان تعداد وانت‌های فرسوده کشور را حدود ۷۵۰ هزار دستگاه برآورد کرد؛ رقمی که نشان‌دهنده ابعاد قابل توجه مسئله فرسودگی در ناوگان حمل‌ونقل بار سبک است.
وانت‌ها برخلاف بسیاری از خودروهای شخصی، نقش مستقیمی در فعالیت‌های اقتصادی روزمره دارند. انتقال محصولات کشاورزی، توزیع کالا در فروشگاه‌ها، جابه‌جایی بار در بازارهای شهری و خدمات‌رسانی به کسب‌وکارهای کوچک از جمله فعالیت‌هایی است که به این ناوگان وابسته است.
از این رو، فرسودگی وانت‌ها تنها یک مسئله مربوط به عمر خودرو نیست و می‌تواند بر ایمنی تردد، مصرف سوخت، آلودگی هوا و هزینه فعالیت‌های اقتصادی نیز تأثیر بگذارد.
جزئیات بسته حمایتی نوسازی وانت‌ها
بسته حمایتی اعلام‌شده برای جایگزینی خودروهای فرسوده از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- ۳۰۰ میلیون تومان یارانه اسقاط خودرو
- یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان تسهیلات بانکی
علاوه بر این، ارزش لاشه خودروی فرسوده نیز در محاسبات جایگزینی لحاظ می‌شود که به گفته رئیس ایدرو، حداقل ۶۰ میلیون تومان برآورد شده است.
در نتیجه، مجموع حمایت اسمی شامل یارانه و تسهیلات به یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان می‌رسد و ارزش خودروی اسقاطی نیز می‌تواند بخشی دیگر از هزینه خرید خودروی جایگزین را پوشش دهد.
با این حال، باید توجه داشت که بخش عمده این بسته به شکل تسهیلات بانکی است و دریافت آن به معنای کمک بلاعوض نیست. نرخ سود، مدت بازپرداخت، شرایط ضمانت و میزان اقساط از جمله جزئیاتی هستند که برای ارزیابی واقعی امکان استفاده از این طرح اهمیت دارند.
وانت‌های فرسوده چه تأثیری بر شهرها دارند؟
بخش قابل توجهی از وانت‌های قدیمی در محدوده‌های شهری فعالیت می‌کنند؛ مناطقی که تراکم تردد و حساسیت نسبت به آلودگی هوا در آن‌ها بالاست.
خودروهای فرسوده معمولاً در مقایسه با مدل‌های جدید مصرف سوخت بیشتری دارند و از نظر استانداردهای آلایندگی و تجهیزات ایمنی نیز با محدودیت‌هایی مواجه هستند.
از سوی دیگر، فعالیت مستمر این خودروها در شبکه معابر شهری، بازارهای محلی و مراکز توزیع کالا باعث می‌شود وضعیت فنی آن‌ها بر کیفیت حمل‌ونقل شهری تأثیرگذار باشد.
جایگزینی وانت‌های قدیمی با خودروهای جدید، به‌ویژه مدل‌های دوگانه‌سوز، می‌تواند در صورت برخورداری از استانداردهای مناسب و اجرای صحیح طرح، به کاهش مصرف سوخت و آلایندگی کمک کند.
نوسازی ناوگان؛ فقط جایگزینی خودرو کافی نیست
با وجود اهمیت طرح‌های اسقاط و جایگزینی، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل بار سبک به مجموعه‌ای از سیاست‌های مکمل نیاز دارد.
توسعه خودروهای کم‌مصرف و پاک، بهبود نظام معاینه فنی، نظارت بر میزان آلایندگی خودروهای فعال، ساماندهی توزیع بار در محدوده‌های شهری و ایجاد مشوق‌های اقتصادی برای مالکان خودروهای فرسوده، از جمله اقداماتی است که می‌تواند اثربخشی این برنامه‌ها را افزایش دهد.
همچنین باید توجه داشت که وانت‌ها بخش مهمی از ابزار کار بسیاری از صاحبان مشاغل و کسب‌وکارهای کوچک هستند. بنابراین، شرایط مالی طرح باید به گونه‌ای باشد که متقاضیان واقعی بتوانند بدون ایجاد فشار سنگین بر درآمد و فعالیت اقتصادی خود، از امکان نوسازی استفاده کنند.
ثبت‌نام چگونه انجام می‌شود؟
بر اساس اعلام منتشرشده، متقاضیان می‌توانند برای ثبت‌نام اولیه به سامانه ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل به نشانی nnhk.ir مراجعه کنند.
با این حال، ثبت‌نام اولیه به معنای تکمیل فرایند خرید یا تخصیص قطعی تسهیلات نیست. طبق توضیحات منتشرشده، پس از اعلام فراخوان رسمی شرکت زامیاد، مراحل تکمیل ثبت‌نام و خرید خودروهای جایگزین آغاز خواهد شد.
جزئیات نهایی درباره شرایط سنی خودروهای مشمول، ظرفیت مرحله نخست، نرخ سود وام، دوره بازپرداخت و زمان تحویل خودرو نیز از جمله اطلاعاتی است که متقاضیان باید پیش از ورود به فرایند خرید به آن توجه کنند.
نوسازی حدود ۷۵۰ هزار وانت فرسوده، در صورت اجرای گسترده و تأمین منابع مالی پایدار، می‌تواند بر ایمنی، کیفیت هوای شهرها و کارایی شبکه توزیع کالا اثرگذار باشد. با این حال، میزان موفقیت طرح در نهایت به تعداد خودروهای جایگزین‌شده و امکان مشارکت مالکان واقعی این ناوگان وابسته خواهد بود.
