پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز، درمان ناباروری یکی از حوزه‌های پرهزینه نظام سلامت است که برای بسیاری از زوج‌ها، علاوه بر فشارهای جسمی و روانی، هزینه‌های اقتصادی قابل توجهی به همراه دارد. در همین راستا، پوشش بیمه‌ای خدمات تشخیصی و درمانی ناباروری در چارچوب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در دستور کار سازمان‌های بیمه‌گر قرار گرفته است.
در تازه‌ترین اظهارنظرها، سیدمجید صادقی‌راد، مدیرکل درمان غیرمستقیم سازمان تأمین اجتماعی، اعلام کرده است که این سازمان از ابتدای اجرای برنامه تاکنون حدود ۵ هزار میلیارد تومان برای پوشش خدمات درمان ناباروری هزینه کرده است.
به گفته این مقام مسئول، تأمین اجتماعی با وجود بازپرداخت‌نشدن منابع مالی مربوط به این تعهد از سوی دولت، ارائه خدمات بیمه‌ای به زوج‌های نابارور را ادامه داده است.
بیمه چه میزان از هزینه درمان ناباروری را پرداخت می‌کند؟
میزان پوشش بیمه‌ای خدمات ناباروری به نوع مرکز درمانی و تعرفه مصوب آن بستگی دارد.
بر اساس ضوابط اعلام‌شده، در مراکز دولتی و عمومی غیردولتی، ۹۰ درصد تعرفه مربوط تحت پوشش بیمه پایه قرار می‌گیرد. در مراکز خصوصی و خیریه نیز طبق مصوبه هیئت وزیران در اردیبهشت ۱۴۰۵، سهم سازمان‌های بیمه‌گر پایه معادل ۶۰ درصد تعرفه مصوب همان بخش و سهم بیمار ۴۰ درصد تعیین شده است.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مراجعه به مراکز خصوصی می‌تواند سهم پرداختی خانواده‌ها را افزایش دهد.
چه خدماتی تحت پوشش بیمه قرار دارند؟
حمایت بیمه‌ای تنها به یک روش درمانی محدود نیست و خدمات مختلف تشخیصی و کمک‌باروری را دربرمی‌گیرد.
از جمله خدمات مورد اشاره در دستورالعمل‌های بیمه‌ای می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- لقاح آزمایشگاهی (IVF)
- تزریق اسپرم به داخل تخمک (ICSI)
- تلقیح داخل رحمی اسپرم (IUI)
- انتقال جنین منجمد (FET)
- برخی آزمایش‌های تشخیصی و تخصصی مرتبط با ناباروری
- داروها و خدمات پزشکی مرتبط با فرایند درمان
البته برخورداری از پوشش بیمه‌ای به نوع خدمت، ضوابط مربوط، تأیید پزشکی و شرایط قرارداد مرکز درمانی با بیمه‌گر بستگی دارد.
چرا سهم بیمه به معنای پرداخت همان درصد از کل صورتحساب نیست؟
یکی از نکات مهم برای خانواده‌هایی که قصد استفاده از خدمات درمان ناباروری را دارند، تفاوت میان تعرفه مصوب و مبلغ واقعی دریافتی مرکز درمانی است.
برای مثال، اگر بیمه ۶۰ درصد تعرفه مصوب یک خدمت در مرکز خصوصی را پرداخت کند، این به معنای پرداخت ۶۰ درصد از هر مبلغی نیست که مرکز درمانی از بیمار دریافت می‌کند.
در صورتی که هزینه واقعی خدمت از تعرفه مصوب بیشتر باشد، ممکن است بیمار علاوه بر سهم قانونی خود، با هزینه‌های دیگری نیز مواجه شود.
بنابراین، ارزیابی میزان حمایت بیمه‌ای باید بر اساس مبلغ واقعی پرداخت‌شده توسط خانواده‌ها انجام شود، نه صرفاً درصدهای اعلام‌شده در مقررات.
هزینه‌کرد ۵ هزار میلیارد تومانی و مسئله بازپرداخت منابع
موضوع دیگری که در اظهارات مدیرکل درمان غیرمستقیم سازمان تأمین اجتماعی مطرح شده، بازپرداخت منابع مالی مربوط به اجرای این قانون است.
به گفته صادقی‌راد، منابع مالی مربوط به این تعهد باید از سوی دولت به سازمان تأمین اجتماعی بازگردانده شود، اما تاکنون این بازپرداخت انجام نشده است.
این موضوع از منظر پایداری نظام بیمه‌ای اهمیت دارد؛ زیرا ادامه تعهدات درمانی، علاوه بر تصویب مقررات حمایتی، به تأمین منابع مالی پایدار و پرداخت به‌موقع هزینه‌ها وابسته است.
حمایت بیمه‌ای چگونه باید ارزیابی شود؟
هزینه‌کرد ۵ هزار میلیارد تومان برای درمان ناباروری، عدد قابل توجهی در حوزه حمایت‌های بیمه‌ای است؛ اما برای سنجش اثربخشی این سیاست، صرف اعلام میزان منابع اختصاص‌یافته کافی نیست.
تعداد زوج‌های بهره‌مند از خدمات، تعداد دوره‌های درمان تحت پوشش، میزان پرداخت از جیب بیماران، دسترسی به مراکز درمانی در استان‌های مختلف و نتایج درمان، از جمله شاخص‌هایی هستند که می‌توانند تصویر دقیق‌تری از عملکرد این برنامه ارائه دهند.
همچنین باید بررسی شود که آیا خانواده‌های ساکن شهرهای کوچک و مناطق کم‌برخوردار، به اندازه ساکنان کلان‌شهرها به مراکز تخصصی درمان ناباروری دسترسی دارند یا خیر.
در نهایت، حمایت از درمان ناباروری زمانی می‌تواند به یک سیاست مؤثر اجتماعی تبدیل شود که خانواده‌ها علاوه بر برخورداری از پوشش قانونی، امکان دسترسی به خدمات باکیفیت و پرداخت هزینه‌های قابل تحمل را نیز داشته باشند.
اکنون پرسش مهم پیش روی سیاست‌گذاران نظام سلامت این است که در کنار هزینه‌کردهای اعلام‌شده، چه میزان از بار مالی واقعی درمان ناباروری از دوش خانواده‌ها برداشته شده و برای بهبود دسترسی عادلانه به این خدمات چه برنامه‌ای وجود دارد؟
