پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز، تولید خودروهای سواری کشور در مهرماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه مشابه سال گذشته حدود ۴۱ درصد کاهش یافته است؛ آماری که از تشدید محدودیت‌ها در صنعت خودرو و عقب‌ماندن تولید از سطح سال قبل حکایت دارد. در این میان، افت تولید خودروسازان خصوصی و مونتاژکاران شدیدتر بوده و کاهش تیراژ شرکت‌هایی مانند کرمان موتور و بهمن موتور، پرسش‌هایی درباره وضعیت عرضه خودرو در ماه‌های آینده ایجاد کرده است.
تولید خودرو در مهرماه چقدر کاهش یافت؟
بر اساس آمار منتشرشده از عملکرد تولید خودروسازان، مجموع تولید خودروهای سواری کشور در مهرماه امسال به ۵۵ هزار و ۸۴۶ دستگاه رسید؛ در حالی که این رقم در مهرماه سال گذشته ۹۴ هزار و ۴۲۰ دستگاه بود.
به این ترتیب، تولید خودروهای سواری در یک سال حدود ۴۰٫۹ درصد کاهش یافته و ۳۸ هزار و ۵۷۴ دستگاه کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده است.
مقایسه عملکرد ماهانه نیز نشان می‌دهد تولید خودروهای سواری از ۶۲ هزار و ۳۹۹ دستگاه در شهریور به ۵۵ هزار و ۸۴۶ دستگاه در مهر رسیده است؛ یعنی تیراژ تولید در فاصله یک ماه حدود ۱۰٫۵ درصد کاهش داشته است.
این ارقام نشان می‌دهد افت تولید صرفاً به مقایسه سالانه محدود نیست و در عملکرد ماهانه نیز روند کاهشی مشاهده می‌شود.
مونتاژکاران بیشترین فشار را تحمل کردند
بررسی تفکیکی تولید نشان می‌دهد وضعیت خودروسازان خصوصی و مونتاژکاران دشوارتر از دو خودروساز بزرگ کشور بوده است.
بر اساس آمار منتشرشده، شرکت‌های خصوصی در مهرماه امسال مجموعاً ۵ هزار و ۲۲۶ دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند؛ در حالی که تولید این بخش در مهر سال گذشته ۱۷ هزار و ۷۰۴ دستگاه بود.
این ارقام از کاهش ۷۰٫۵ درصدی تولید بخش خصوصی حکایت دارد.
در میان شرکت‌های فعال این حوزه، عملکرد چند خودروساز کاهش قابل‌توجهی را نشان می‌دهد:
- کرمان موتور: کاهش حدود ۵۴٫۶ درصدی تولید
- بهمن موتور: کاهش حدود ۷۲٫۴ درصدی
- مکث موتور: کاهش حدود ۸۱ درصدی
- مدیران خودرو: افت بسیار شدید تولید نسبت به مهر سال گذشته
- فردا موتور: کاهش قابل‌توجه تیراژ تولید
البته میزان افت در شرکت‌های مختلف یکسان نیست و عملکرد هر خودروساز باید با توجه به حجم تولید، ترکیب محصولات و شرایط فعالیت آن بررسی شود.
ایران‌خودرو و سایپا هم از افت تولید در امان نماندند
کاهش تولید فقط به مونتاژکاران محدود نبوده است.
ایران‌خودرو در مهرماه ۱۴۰۵ تعداد ۳۸ هزار و ۵۱۸ دستگاه خودروی سواری تولید کرده است؛ در حالی که تولید این شرکت در مهر سال گذشته ۵۶ هزار و ۵۱۷ دستگاه بود. این مقایسه از کاهش حدود ۳۱٫۸ درصدی حکایت دارد.
سایپا نیز با تولید ۱۲ هزار و ۱۰۲ دستگاه خودرو در مهرماه، نسبت به تولید ۲۰ هزار و ۱۹۹ دستگاهی در ماه مشابه سال گذشته، افت حدود ۴۰٫۱ درصدی را ثبت کرده است.
در مجموع، تولید این دو خودروساز بزرگ از ۷۶ هزار و ۷۱۶ دستگاه در مهر سال گذشته به ۵۰ هزار و ۶۲۰ دستگاه در مهر امسال رسیده است.
این دو شرکت همچنان بخش عمده تولید خودروهای سواری کشور را در اختیار دارند؛ بنابراین تغییرات تیراژ آن‌ها نقش مهمی در وضعیت کلی عرضه خودرو دارد.
چرا تولید خودرو کاهش یافته است؟
کاهش تولید خودرو را نمی‌توان به یک عامل واحد نسبت داد. صنعت خودرو به مجموعه‌ای از عوامل مانند تأمین قطعات، تخصیص ارز، واردات مواد اولیه، وضعیت نقدینگی و ثبات زنجیره تأمین وابسته است.
محدودیت‌های ارزی، دشواری واردات برخی قطعات، مشکلات تأمین مواد اولیه و نوسانات هزینه تولید از جمله عواملی هستند که در گزارش‌های اقتصادی درباره وضعیت صنعت خودرو مطرح شده‌اند.
در بخش مونتاژ نیز وابستگی بیشتر به قطعات و مجموعه‌های وارداتی می‌تواند اثر اختلال در زنجیره تأمین را تشدید کند.
با این حال، برای تعیین سهم دقیق هر عامل در افت تولید مهرماه، به اطلاعات تفصیلی شرکت‌ها و اظهارنظر رسمی خودروسازان نیاز است.
آیا کاهش تولید به گرانی خودرو منجر می‌شود؟
کاهش تولید می‌تواند از مسیر محدود شدن عرضه، زمینه افزایش فشار قیمتی در بازار خودرو را فراهم کند؛ اما به معنای قطعی بودن افزایش قیمت‌ها نیست.
قیمت خودرو علاوه بر میزان تولید، به عواملی مانند سطح تقاضا، واردات، موجودی خودروهای عرضه‌شده، نرخ ارز، سیاست‌های فروش خودروسازان و انتظارات خریداران وابسته است.
اگر افت تولید با کاهش واردات و محدود شدن عرضه خودرو همراه شود، احتمال افزایش فاصله میان عرضه و تقاضا بیشتر خواهد شد. در چنین شرایطی، بازار ممکن است با افزایش قیمت‌های پیشنهادی و تقویت نقش واسطه‌ها روبه‌رو شود.
از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها می‌تواند تقاضای مؤثر را محدود کند و حتی در کنار کاهش عرضه، رکود معاملاتی را تشدید کند.
به همین دلیل، برای ارزیابی آینده بازار خودرو باید هم‌زمان روند تولید، واردات، عرضه و معاملات را بررسی کرد.
بازار خودرو در انتظار چه اتفاقی است؟
آمار مهرماه نشان می‌دهد صنعت خودروی ایران در بخش تولید با چالشی جدی روبه‌روست؛ چالشی که در شرکت‌های خصوصی و مونتاژکاران شدت بیشتری دارد.
مسئله اصلی اکنون فقط تعداد خودروهای تولیدشده نیست، بلکه توان صنعت برای حفظ جریان تأمین قطعات، ادامه فعالیت خطوط تولید و پاسخگویی به تقاضای بازار است.
انتشار آمار ماه‌های آینده می‌تواند مشخص کند که افت مهرماه یک کاهش مقطعی بوده یا نشانه ادامه روند نزولی تولید در صنعت خودرو است.
آنچه برای مصرف‌کنندگان اهمیت دارد، نتیجه این تحولات در بازار واقعی است: آیا خودروهای کمتری به بازار عرضه خواهند شد و آیا این کاهش عرضه در نهایت به افزایش هزینه خرید برای خانوارها منجر می‌شود؟
برزن نیوز روند تولید خودروسازان و تأثیر آن بر عرضه و قیمت خودرو در بازار را دنبال می‌کند.
