پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز، افزایش چندبرابری هزینه حمل‌ونقل کالا به ایران، واردکنندگان و تولیدکنندگان را با چالش تازه‌ای روبه‌رو کرده است. رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی می‌گوید هزینه حمل کالا از مبادی شرق آسیا به ایران در برخی مسیرها ۵ تا ۷ برابر شده و زمان رسیدن محموله‌ها که پیش‌تر حدود یک ماه بود، اکنون به سه تا چهار ماه رسیده است؛ وضعیتی که می‌تواند هزینه تأمین مواد اولیه و قیمت تمام‌شده برخی محصولات را افزایش دهد.
هزینه حمل کالا از چین و شرق آسیا چند برابر شد؟
احمدرضا فرشچیان، رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز از افزایش قابل‌توجه هزینه حمل کالا به ایران خبر داده و گفته است این افزایش در مسیرهای مختلف انتقال کالا از شرق آسیا، بسته به مسیر حمل، به پنج تا هفت برابر رسیده است.
به گفته او، این افزایش هزینه تنها به یک مسیر تجاری محدود نیست و مسیرهای انتقال از طریق ترکیه، بندرعباس، پاکستان و عمان نیز با افزایش هزینه مواجه شده‌اند.
فرشچیان همچنین درباره مسیرهای حمل کالا از اروپا توضیح داده که افزایش هزینه در برخی مسیرهای کامیونی حدود دو تا سه برابر بوده است.
زمان ورود کالا به ایران سه برابر شد
یکی دیگر از پیامدهای اختلال در مسیرهای تجاری، طولانی شدن زمان انتقال محموله‌هاست.
رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی می‌گوید محموله‌هایی که در گذشته حدود یک ماهه به ایران می‌رسیدند، اکنون ممکن است سه تا چهار ماه در مسیر انتقال باقی بمانند.
او همچنین از توقف حداقل ۱۵ روزه کامیون‌ها در برخی مرزهای کشور خبر داده است.
این تأخیرها علاوه بر افزایش هزینه حمل، برنامه‌ریزی واردکنندگان و تولیدکنندگان را نیز دشوارتر می‌کند؛ زیرا زمان دسترسی به مواد اولیه و قطعات مورد نیاز تولید قابل پیش‌بینی نیست.
کالاهای ارزان‌قیمت بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند
نکته قابل‌توجه در اظهارات فرشچیان، تفاوت میزان تأثیر افزایش هزینه حمل بر کالاهای مختلف است.
به گفته او، کالاهای ارزان‌قیمت به دلیل سهم بالاتر هزینه حمل در قیمت تمام‌شده، فشار بیشتری را تحمل می‌کنند و هزینه واردات برخی از این کالاها تا ۱۵۰ درصد افزایش یافته است.
در مقابل، سهم هزینه حمل در قیمت نهایی کالاهای گران‌قیمت معمولاً کمتر است.
این تفاوت نشان می‌دهد که افزایش هزینه‌های لجستیکی می‌تواند برای برخی گروه‌های کالایی و مواد اولیه، آثار بسیار جدی‌تری داشته باشد.
آیا افزایش هزینه حمل به قیمت مصرف‌کننده می‌رسد؟
افزایش هزینه واردات الزاماً به معنای افزایش فوری و یکسان قیمت تمام کالاها نیست؛ اما زمانی که مواد اولیه و قطعات مورد نیاز تولیدکنندگان گران‌تر و دیرتر تأمین شوند، هزینه تولید نیز می‌تواند افزایش پیدا کند.
فرشچیان با اشاره به این مسئله گفته است افزایش هزینه واردات مواد اولیه، در نهایت بر محاسبات قیمت تمام‌شده محصولات تولیدی اثر می‌گذارد.
از سوی دیگر، کاهش تمایل تجار به ثبت سفارش‌های جدید نیز می‌تواند در صورت تداوم، بر روند تأمین برخی کالاها اثرگذار باشد.
به گفته رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، افزایش هزینه‌ها و طولانی شدن مسیر انتقال باعث شده است برخی فعالان اقتصادی درباره ادامه فعالیت و ثبت سفارش‌های جدید با تردید مواجه شوند.
چشم‌انداز تجارت ایران چه خواهد شد؟
افزایش هزینه حمل، توقف کامیون‌ها در مرزها و طولانی شدن زمان ورود محموله‌ها، مجموعه‌ای از چالش‌ها را برای تجارت خارجی و بخش تولید ایجاد کرده است.
با این حال، درباره میزان اثرگذاری این شرایط بر قیمت نهایی کالاها و احتمال کمبود محصولات، هنوز به آمار تفکیکی گمرک، اطلاعات واردات و بررسی گروه‌های کالایی نیاز است.
آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، کاهش موانع انتقال کالا، تسهیل ترخیص محموله‌ها و فراهم کردن امکان پیش‌بینی‌پذیری بیشتر برای واردکنندگان و تولیدکنندگان است؛ زیرا تداوم هزینه‌های بالای حمل‌ونقل می‌تواند فشار بیشتری بر زنجیره تأمین و در نهایت بر اقتصاد خانوارها وارد کند.
