پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز، بازار طلا و ارز در دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ در شرایطی به کار خود ادامه داد که دلار آزاد در محدوده ۲۶۵ تا ۲۶۶ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده ۲۵ میلیون و ۴۰۰ تا ۲۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان گزارش شد. در کنار این نوسانات، افزایش یا کاهش نرخ ارز و طلا تنها به بازارهای مالی محدود نمی‌ماند و می‌تواند از مسیر هزینه واردات، قیمت مواد اولیه، کالاهای وابسته به ارز و انتظارات تورمی بر تصمیم‌های اقتصادی خانوارها اثر بگذارد.
قیمت دلار و طلا امروز در بازار ایران
بررسی چند تابلوی اعلام قیمت بازار در صبح دوشنبه ۱۸ آبان نشان می‌دهد نرخ دلار آزاد در محدوده ۲۶۵ تا ۲۶۶ هزار و ۵۰۰ تومان قرار داشته است.
همچنین هر گرم طلای ۱۸ عیار در منابع مختلف حدود ۲۵ میلیون و ۴۰۰ تا ۲۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و سکه امامی در محدوده ۲۵۷ تا ۲۶۱ میلیون تومان گزارش شده است.
اونس جهانی طلا نیز در محدوده ۴ هزار و ۱۲۰ دلار قرار داشت.
| شاخص بازار | محدوده قیمت |
|---|---|
| دلار آزاد | ۲۶۵ تا ۲۶۶.۵ هزار تومان |
| طلای ۱۸ عیار | ۲۵.۴ تا ۲۵.۷ میلیون تومان |
| سکه امامی | ۲۵۷ تا ۲۶۱ میلیون تومان |
| اونس جهانی طلا | حدود ۴٬۱۲۰ دلار |
این ارقام حاصل تطبیق تابلوهای قیمت در ساعات مختلف صبح هستند و قیمت قطعی معاملات محسوب نمی‌شوند. اختلاف نرخ‌ها نیز به زمان به‌روزرسانی و منبع اعلام قیمت مربوط است.
چرا قیمت دلار و طلا برای خانوارها اهمیت دارد؟
برای بسیاری از مردم، دلار و طلا صرفاً دو دارایی در بازارهای مالی نیستند؛ تغییرات این دو بازار می‌تواند بر بخش‌هایی از هزینه‌های روزمره و برنامه‌ریزی اقتصادی خانوارها اثر بگذارد.
نرخ ارز از مسیر واردات مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و کالاهای مصرفی می‌تواند بر هزینه تولید و قیمت تمام‌شده برخی محصولات اثرگذار باشد.
البته انتقال تغییرات نرخ ارز به قیمت مصرف‌کننده همواره فوری و یکسان نیست. میزان وابستگی کالا به واردات، موجودی انبارها، هزینه تولید، سیاست‌های قیمت‌گذاری و شرایط رقابت در بازار نیز در تعیین قیمت نهایی نقش دارند.
از سوی دیگر، افزایش قیمت طلا می‌تواند هزینه خرید مصنوعات طلا و زیورآلات را برای خانوارها افزایش دهد. این مسئله برای خانواده‌هایی که طلا را به‌عنوان هدیه، پس‌انداز یا بخشی از دارایی خود انتخاب می‌کنند، اهمیت بیشتری دارد.
نوسان دلار چگونه به قیمت کالاها منتقل می‌شود؟
یکی از مسیرهای مهم تأثیر نرخ ارز بر زندگی مردم، زنجیره تولید و توزیع کالاهاست.
بخشی از مواد اولیه و تجهیزات مورد استفاده در صنایع کشور از خارج تأمین می‌شود. در چنین شرایطی، افزایش نرخ ارز می‌تواند هزینه جایگزینی مواد اولیه و واردات قطعات را بالا ببرد.
این موضوع در صنایعی مانند لوازم خانگی، تجهیزات الکترونیکی، برخی داروها و مواد اولیه صنعتی اهمیت دارد.
با این حال، نباید هر افزایش قیمتی در بازار را مستقیماً به رشد دلار نسبت داد. هزینه انرژی، دستمزد، حمل‌ونقل، مالیات، میزان عرضه و تقاضا و شرایط تولید داخلی نیز از عوامل مؤثر بر قیمت کالاها هستند.
بنابراین بررسی دقیق تأثیر دلار بر هزینه زندگی مستلزم مقایسه روند نرخ ارز با قیمت کالاها در یک بازه زمانی مشخص است.
طلا؛ پناهگاه پس‌انداز یا دارایی پرریسک؟
در شرایطی که ارزش پول ملی با فشار تورمی روبه‌روست، برخی خانوارها برای حفظ ارزش پس‌انداز خود به بازار طلا توجه می‌کنند.
اما قیمت طلا در ایران تنها به نرخ دلار وابسته نیست. قیمت جهانی اونس، نرخ ارز داخلی، هزینه ساخت، اجرت، مالیات و حباب بازار سکه نیز در قیمت نهایی نقش دارند.
به همین دلیل ممکن است حتی در شرایطی که نرخ دلار تغییر چندانی ندارد، قیمت طلا تحت تأثیر تحولات بازار جهانی افزایش یا کاهش پیدا کند.
از سوی دیگر، خرید طلا نیز بدون ریسک نیست. نوسانات قیمت، اختلاف قیمت خرید و فروش، اجرت ساخت مصنوعات و هزینه‌های جانبی می‌تواند بر بازده واقعی خریدار اثر بگذارد.
به همین دلیل، افزایش قیمت طلا لزوماً به معنای سود قطعی برای خریداران نیست.
بازار طلا و ارز در یک سال گذشته چه تغییری کرده است؟
بررسی داده‌های تاریخی برخی تابلوهای بازار نشان می‌دهد دلار آزاد در مقایسه با یک سال قبل رشد قابل توجهی داشته است.
در یکی از داده‌های ثبت‌شده بازار، نرخ دلار از حدود ۱۰۷ هزار و ۹۰۰ تومان در یک سال قبل به محدوده ۲۶۶ هزار تومان در آبان ۱۴۰۵ رسیده است.
همچنین داده‌های تاریخی طلای ۱۸ عیار در یکی از منابع بازار، افزایش حدود ۱۴۵ درصدی را در بازه یک‌ساله نشان می‌دهد.
این ارقام بیانگر تغییرات اسمی قیمت دارایی‌ها هستند و به‌تنهایی نمی‌توانند میزان کاهش قدرت خرید خانوارها را مشخص کنند؛ برای سنجش دقیق‌تر قدرت خرید باید تغییرات درآمد، دستمزد و شاخص قیمت مصرف‌کننده نیز بررسی شود.
آیا افزایش قیمت دلار و طلا ادامه‌دار خواهد بود؟
پیش‌بینی قطعی مسیر آینده بازار طلا و ارز بدون بررسی متغیرهای اقتصادی و سیاسی امکان‌پذیر نیست.
نرخ ارز تحت تأثیر عواملی مانند عرضه و تقاضای ارز، درآمدهای ارزی، سیاست‌های پولی، انتظارات اقتصادی و تحولات سیاسی قرار دارد.
در بازار طلا نیز علاوه بر نرخ دلار، تصمیم‌های بانک‌های مرکزی بزرگ، نرخ بهره جهانی، تقاضای سرمایه‌گذاری و تحولات اقتصادی بین‌المللی اهمیت دارند.
به همین دلیل، نمی‌توان صرفاً بر اساس افزایش یا کاهش چندروزه قیمت‌ها درباره ادامه روند بازار نتیجه‌گیری قطعی کرد.
آنچه برای خانوارها اهمیت دارد، ثبات اقتصادی، قابل پیش‌بینی بودن قیمت‌ها و حفظ قدرت خرید است؛ موضوعی که آثار آن بسیار فراتر از بازار طلا و ارز احساس می‌شود.
در شرایطی که بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها صرف هزینه‌های ضروری می‌شود، هرگونه بی‌ثباتی در بازارهای اقتصادی می‌تواند برنامه‌ریزی مالی خانواده‌ها را دشوارتر کند.
