مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گزارشی ضمن ارایه شواهد و پیامدهای سومین جنگ تحمیلی علیه ایران، شواهدی بر نقض حقوق بشردوستانه بین المللی حاصل از این حملات ارایه کرد.
غزال راهب، رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در خصوص اقدامات این مرکز، تهیه گزارشها و مستندات حاصل از جنگ را ضرورتی برای بررسی جنبههای مختلف جنگ عنوان کرد و گفت: جنگ تحمیلی سوم علاوه بر حمله به مراکز نظامی، حمله را به داخل کلانشهرهایی از جمله تهران، تبریز، شیراز، اصفهان و اهواز کشاند. علاوه بر کلانشهرها، شهرهای کوچک و حتی مناطق روستایی نیز آماج حمله دشمن قرار گرفتند و بسیاری از زیرساختهای حمل و نقل اعم از جادههای ارتباطی، پل ها و تقاطع های بسیاری در سراسر کشور هدف قرار گرفته و دچار آسیب شدند.
رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ضمن اعلام خبر تهیه گزارش پیامدهای سومین جنگ تحمیلی علیه ایران و تاثیری که این جنگ بر سیستم شهری بر جای گذاشت با تاکید بر اینکه اثرات این تخریبها در سطح جامعه به کالبد شهرها محدود نمیشود، افزود: این حملات توسعه اقتصادی و اجتماعی را هدف قرار داد.
راهب با یادآوری فاجعه «مدرسه میناب» و «ناو دنا» در روزهای نخست جنگ که دو نماد از کشتار جمعی هموطنان به شمار میرود توضیح داد: حمله به نمادهای فرهنگی و عملکردی در شهرها، روح جمعی شهروندان و حس تعلق به شهر را خدشهدار و ریشههای هویتی شهرها را نشانه رفت.
وی تصریح کرد: همه آنچه از تخریبهای کالبدی و تبعات روانی، اقتصادی، اجتماعی، محیطزیستی بر شهر و شهروندان تحمیل شد، مصداق جنایت علیه شهروندان است که در محافل علمی و بینالمللی بیان خواهد شد.
راهب پیشنهاد کرد: برای مستندسازی حقوقی و پیگرد قانونی بینالمللی، کمیته حقیقتیاب بینالمللی برای مستندسازی نقض حقوق بشر تشکیل شود و این کمیته مستندسازی نقض حقوق بشر در ایران را به دیوان بینالمللی (ICC) ارایه دهد و غرامت برای جبران خسارت های وارد شده به غیرنظامیان و اموال آنها نیز مطالبه شود.
در بخشی از این گزارش، به مصونیتهای جنگی ویژه و ضمانتهای اجرایی و مسئولیتهای حقوقی ناشی از جنگ پرداخته شده است. بر همین اساس، اماکن مسکونی و اموال غیرنظامی، بیمارستانها و مراکز درمانی، نهادهای آموزشی از جمله مدارس و دانشگاهها، میراثفرهنگی، محیطزیست، زیرساختهای تامین آب، غذا، انرژی، نیروگاهها، پالایشگاهها و تاسیسات دارای مواد خطرناک جزو مواردی هستند که باید در جنگها مورد حفاظت قرار گیرند.
با توجه به مسئولیت کیفری فردی جنایات جنگی و مسئولیت بینالمللی دولتها و جبران خسارت جنگ، میزان نقض حقوق بینالمللی بشردوستانه در زمینههای سلامت، بهداشت و درمان، مسکن و سکونتگاه، زیرساختهای شهری، آموزش و پژوهش در این گزارش به تفکیک و آمار آمده و در چارچوب قوانین بینالمللی است.
همچنین در این گزارش، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی خواستار تامین مالی برای پاک سازی و بازسازی شده و پیشنهاد داده است، صندوقهای بینالمللی محیطزیست نظیر GEF برای تخصیص بودجه اضطراری به منظور پاکسازی خاکها و آبهای آلوده به مواد هیدروکربنی، فلزات سنگین و احیای زیرساختهای سبز شهری پس از توقف درگیریها اقدام کنند.
گفتنی است، گزارش پیامدهای جنگ ۴۰ روزه بر سیستم شهری ایران مبتنی بر شواهد نقض حقوق بشردوستانه بینالمللی با راهبری و تدوین محمدحسین بوچانی و مرضه صمدی فروشانی تهیه شده است و در تدوین این گزارش نیز الهام ضابطیان، مهتا میرمقتدایی، آناهیتا زالی بیگی، محیا تاجیک، علی اینانلو، امیرحسین مرادی، محمدجواد کیهان پرو، اعظم ادهمی، فاطمه عظیمی، مریم اصغرنیا، بهناز میرزایی، مهدی میرزاجانی و امیرپویا تمدنی همکاری داشتهاند.
گزارش کامل پیامدهای جنگ ۴۰ روزه بر سیستم شهری ایران مبنی بر شواهد نقض حقوق بشر را اینجا بخوانید.
پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)