امروزه سازمانهای متولی توسعه و برنامهریزی شهری و حتی منطقهای و روستایی در سطح بین المللی به ضرورت ارزیابی تاثیرات اجتماعی(csocial impact assessment) به طور خلاصه (اتا)در کنار ارزیابیهای اقتصادی ،فنی و محیط زیستی تاکید می کنند با انکه شهرداریها ذاتاً باید مستقل از مرکز و خودگردان و بر اساس مصالح محلی برنامهریزی کنند اما بسیاری از شهرداریها در ایران به دست شهرداری تهران نگاه میکنند و آن را به عنوان مدل خود قرار میدهند(مرکز گرایی و نه تمرکز گرایی) البته این در دوره شهرداران مختلف هم در تهران هم در خود شهرهای خارج از مرکز فراز و فرود زیادی هم داردسالها پیش در شهرداری تهران و به تبع اون شهرداریهای بزرگ ایده ارزیابی اجتماعی پروژههای شهری جدی گرفته شد اما مثل بسیاری از کارها بعد از مدتی رفته رفته به اغما رفت طبیعی است آنچه در تهران کمرنگ شود در استانها محو میشوددر شهر همدان در طول دو دهه گذشته بارها ضرورت انجام ارزیابی اجتماعی از پروژههای شهری در حد رسانه و کارشناسان مطرح میشود اما در عمل اتفاق خاصی نمی افتدپروژههای بزرگ و شاخصی مانند پیاده راه بوعلی زیرگذرها و روگذرهای زیاد ترمینال جدید راه آهنفاقد انجام ارزیابی اجتماعی قبل از اجرا حین اجرا و پس از اجرا هستنداجرای هر پروژه شهری در عین حال که ممکن است یک ضرورت یا تشخیص کارشناسی هم باشه باز هم پیامدهای اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی آشکار و پنهان خواسته یا ناخواسته به دنبال داردهدف از ارزیابی اجتماعی این است که اثیرات آتی و احتمالی پروژه از قبل شناسایی و برای پیامدهای منفی راه حلهایی اندیشیده شودمشخصترین پرسشهای هر ارزیابی اجتماعی تاثیرات پروژه این باید باشد که این پروژه به نفع چه کسانی خواهد بود و به ضرر چه گروههایی از شهروندان یک شهر یا منطقه و پس از ان اگر مشخص شد چه کسانی از اجرای پروژهها متضرر میشوند باید راههای جبران ضرر یا کاهش آن تعریف شده باشددر عین حال در موضوعات پروژههای شهری ایران نوعی: مدگرایی شهری ” هم وجود دارد در یک دورهای پارک،در مقطعی بلوار زدن در یک برهه ای فرهنگسرا زدن در یک بازه ای احداث زیرگذر و رو گذر و…مد می شود.پروژههای عمرانی بزرگ مانند زیرگذر روگذردر عین حالی که ممکن است از نیازهای اساسی هر شهری محسوب شوند اما یک نکته حاشیهای هم دارند پروژههای بزرگ و زیرساختی نون و اب دار هم هستتد در ماههای اخیر پروژه روگذر فلکه مدرس در محافل شهری همدان بر سر زبانهاست با هزینه های سرسام آور حدود ۶ تا ۸ هزار میلیارد تومان عدد البته صرفا بر اساس شنیده هاست نه مستند به اسناد رسمی )اما پرسش اصلی این است آیا ارزیابی اجتماعی از اهالی ، کسبه، رانندگان و کارشناسان و مغازه داران متاثر از اجرای پروژه انجام شده است؟!
متخصصان معماری همدان: آقای وزیر! طرح جامع شهری پر از ایراد است، جلوی تصویب آن را بگیرید
پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)