پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
بر اساس اطلاعات هواشناسی دانشگاه ریدینگ انگلیس، بررسی روند دمایی در ۱۴۰ سال گذشته حقایق نگرانکنندهای را به تصویر میکشد. این آمارها به زبان ساده یک پیام روشن دارند: کره زمین در حال گرم شدن است، اما سرعت و شدت این گرما در ایران بسیار فراتر از میانگین جهانی است.
در ادامه، این تغییرات را در دو بخش «جهان» و «ایران» بررسی میکنیم:
۱. وضعیت گرمایش در جهان (از ۱۸۸۵ تا ۲۰۲۵ میلادی)
نمودار جهانی نشان میدهد که کره زمین یک روند گرمایش تدریجی را طی کرده است.
میزان افزایش دما: در سالهای اخیر، میانگین دمای جهان حدود ۰.۹ درجه گرمتر شده است.
نقطه بیبازگشت: از سال ۱۹۷۶ میلادی به بعد، کره زمین دیگر هرگز سالی را تجربه نکرده است که دمای آن خنکتر از میانگین دمای قرن بیستم باشد.
شتاب گرفتن گرما: از سال ۱۹۸۲ میلادی، سرعت گرمایش زمین به طور چشمگیری بالا رفته و به بیش از سه برابر افزایش یافته است.
۲. وضعیت بحرانی گرمایش در ایران (از ۱۲۰۴ تا ۱۴۰۴ خورشیدی)
نگاهی به نمودار ۱۴۰ ساله ایران نشان میدهد که کشور ما به جای یک تغییر تدریجی، با یک «شوک حرارتی» مواجه شده است.
افزایش شدیدتر دما: در حالی که جهان ۰.۹ درجه گرم شده، افزایش دما برای ایران از مرز ۱.۵ درجه عبور کرده است!
تغییر فاز ناگهانی: از حدود سال ۱۳۷۹ (آغاز دهه ۱۳۸۰) به این سو، اقلیم ایران یک تغییر فاز خشن و ناگهانی را تجربه کرده است.
دیوار قرمز: در نمودار تصویری، دقیقا از سال ۱۳۷۹ به بعد، نوسانات عادی دما از بین رفته و نمودار به یکباره به رنگ زرشکی و قرمز تیره درآمده است که نشاندهنده گرمای شدید، بیوقفه و خطرناک است.
خلاصه کلام
اگر بخواهیم این دادهها را در یک جمله خلاصه کنیم: ایران در حال سوختن است، در حالی که جهان در حال گرم شدن است. تفاوت میان ۰.۹ درجه افزایش دمای جهانی و عبور از مرز ۱.۵ درجه در ایران نشان میدهد که کشور ما بهشدت در برابر تغییرات اقلیمی آسیبپذیرتر است. این جهش حرارتی ناگهانی در دو دهه اخیر، دلیل اصلی بسیاری از خشکسالیها، کمبود منابع آبی و تغییر الگوی بارشها در کشور است و نیازمند توجه فوری و جدی است.
شرق
