باستی هیلز، نمونه ایرانی فرار ثروتمندان از شهرهای مصیبت زده؟

اجتماعات محصور Gated Communities ویژه ثروتمندان پدیده ای است که در چند دهه گدشته در کشورهایی با بیشترین نابرابری طبقاتی مانند آمریکا، مکزیک، برزیل، آرژانتین، مجارستان و مشخصا آفریقای جنوبی ظاهر شده است. یکی از کسانی که این مساله را در شهر سائوپولو به دقت مطالعه کرده تریزا کالدییرا انسان شناس و برنامه ریز شهری دانشگاه برکلی است. او نتیجه مطالعه خود را که دو دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ را در برمی گیرد در کتابی به نام «شهر دیوارها» City of Walls منتشر ساخته است.

به باور او در دو دهه گذشته، در شهرهایی گوناگون چون سائوپائولو، لوس آنجلس، ژوهانسبورگ، بوینس آیرس، بوداپست، مکزیکو سیتی و میامی، گروه های اجتماعی مختلف بویژه در میان طبقات بالا، ترس از خشونت و جرم را برای توجیه تکنیک های جدید طرد و خروج از محله های سنتی شهرها بهانه کرده اند.

کالدییرا موجبات ظهور اجتماعات محصور و امنیت خصوصی را در برزیل نه فقط جرایم زیاد بلکه نگرانی ها در باره پایان حکمرانی نظامی و سیاست های دمکراتیک در حال ظهور در جامعه ای نابرابر می داند. او می خواهد توجهات را جلب کند به شیوه رایج «سخن گفتن از جرم» که به سادگی جهان را به خیر و شر تقسیم می کند و برخی گروه های اجتماعی را مجرم می داند و در همان حال استفاده از حصارها و امنیت خصوصی را برای توجیه تضمین انزوا، حصارکشی و فاصله گرفتن از آن هایی که خطرناک به نظر می رسند مشروعیت می بخشد.

کالدییرا تصدیق می کند که این سیستم ها محافظ آن هایی اند که توانایی مالی خریدشان را دارند، اما در باره تضعیف دمکراسی، تعمیق تقسیمات اجتماعی، و به مخاطره انداختن و خشمناک ساختن مردمی که آن سیستم ها طرد شان می کنند، به درستی نگران است. اگر ظهور محله هایی محصور چون باستی هیلز در تهران نمونه ای باشد از همین مسائل مورد توجه کالدییرا آن وقت باید به شدت نگران آینده شهرها در ایران بود. شهرهایی گرفتار مصیبت هایی چون ناکارآمدی دستگاه های عمومی و خدمات رسان، ترافیک در هم پیچیده، نا امنی و خشونت. جا دارد که پدیده هایی چون محلات محصور ویژه ثروتمندان یا همان بورلی هیلزهای ایرانی با دقت بیشتری بررسی شوند.