چهارشنبه , ۷ مرداد ۱۴۰۵ - ۱:۴۴ بعد از ظهر
  • کد خبر 22432
  • ریزش یا ثبات؟ روایت واقعی بازار مسکن پس از جنگ
    گزارش بانک مرکزی از تحولات قیمتی مسکن

    خانه‌های لاکچری تهران روی دست منهتن زد

    ماهانه بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ واحد مسکونی در شهر تهران عرضه می‌شود که قیمت هر متر آنها یک میلیارد تومان یا بالاتر است. این واحدها در بازار مسکن و در میان فعالان بازار به عنوان «سوپرلوکس» شناخته می‌شود. سوپرلوکس‌ها در آگهی پلتفرم‌های اینترنتی خرید و فروش مسکن منتشر نمی‌شود و تعدادی از مشاوران املاک فایل آنها را در اختیار دارند. یکی از مشاوران املاک فعال در منطقه شمیرانات شهر تهران در خصوص معامله واحدهای سوپرلوکس می‌گوید:«۱۵ تا ۲۰ درصد واحدهای عرضه شده معامله می‌شود و اکثر واحدها خریداری ندارد.»
    اما بررسی مقایسه‌ای قیمت املاک در نقاط «سوپرلوکس» تهران با قیمت مسکن در بهترین و گران‌ترین مناطق چند شهر در آمریکا نشان می‌دهد قیمت خانه‌های لوکس تهران حتی از این خانه‌ها نیز گران‌تر است. به طور مثال در حالی که قیمت یک واحد ۹۵۰ متری پنت هاوس با ویژگی‌هایی مثل باشگاه و سینمای اختصاصی و روف‌گاردن و استخر و… در خیابان فرشته تهران نزدیک به ۱۳ میلیون دلار (با دلار ۸۱ هزار تومانی) قیمت دارد، یک خانه ۸۵۰ متری در ایلینوی آمریکا که حتی زمین گلف اختصاصی نیز دارد، با قیمت ۵,۲ میلیون دلاری عرضه می‌شود!
    در نقاط اعیان‌نشین تهران، قیمت واحدهای سوپرلوکس از متری ۸۵۰ میلیون تومان (چیزی حدود ۱۰ هزار دلار) شروع می‌شود و بعضاً تا متری یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان قیمت می‌خورد. مشخصه این واحدها متراژ بالای آن و استفاده از نهاده‌های خاص در ساخت‌وساز و تزئینات داخلی است. قیمت فروش آپارتمانی ۹۰۰ متری با این مشخصات در خیابان شهید فیاضی (فرشته) یک‌هزار میلیارد تومان است، در نیاوران و در «تاپ لوکیشن» منطقه، آپارتمان‌های سوپرلوکس متری ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیون تومان قیمت دارد، چیزی بالغ بر ۱۰ تا ۱۳ میلیون دلار!
    به گفته مشاوران املاک فعال در منطقه یک، معامله آپارتمان‌های سوپرلوکس به تعداد «انگشتان دست» در هر ماه است. یکی از مشاوران املاک در این منطقه می‌گوید:«متراژ واحدهای گران‌قیمت از ۴۰۰ متر به بالاست و قیمت هر متر تقریباً زیر ۸۵۰ میلیون تومان (متری ۱۰ هزار دلار) نیست.» به گفته این مشاور املاک، واحدهای سوپرلوکس در برج‌های خاص و معروفی واقع هستند و قیمت هر متر آنها دو یا سه برابر متوسط قیمت منطقه است. مشاوران املاک منطقه یک می‌گویند، ماهانه ۱۰۰ تا ۱۱۰ واحد سوپرلوکس برای فروش عرضه می‌شود ولی درخواست خرید این واحدها بسیار کم است و واحدهای با قیمت بالاتر از متری یک‌ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان حتی یک مورد فروش در سال ۱۴۰۴ نداشته است. در این منطقه تهران، واحدهایی هم با پایه دلار قیمت‌گذاری می‌شوند اما این واحدها اصلاً معامله نمی‌شود.
    منطقه یک تهران شامل محله‌های اعیان‌نشین و گران‌قیمتی مانند نیاوران، فرمانیه، زعفرانیه، ولنجک، قیطریه و… می‌شود. قیمت آپارتمان‌های لاکچری در این محله‌ها نیز بسیار بالاست و با توجه به متراژ، امکانات، طراحی، دید و موقعیت ملک، تفاوت زیادی دارد.
    بر اساس اطلاعات موجود، در سال ۱۴۰۴ میانگین قیمت هر مترمربع آپارتمان در منطقه یک تهران در محله‌های خوب می‌تواند از حدود ۲۰۰ میلیون تومان به بالا باشد. برای آپارتمان‌های لاکچری و نوساز با امکانات ویژه، این قیمت می‌تواند به مراتب بیشتر شود و به ۴۰۰ میلیون تومان یا بیشتر در هر مترمربع برسد. متوسط قیمت یک متر آپارتمان در ولنجک ۷۰۰ میلیون، دربند ۴۰۰ میلیون، قیطریه ۳۹۰ میلیون و تجریش ۴۵۰ میلیون تومان است. اما نکته قابل توجه این است که قیمت هر متر آپارتمان سوپرلوکس دراین مناطق ۲ تا ۳ برابر متوسط قیمت است. متوسط قیمت هر متر آپارتمان در شهر تهران حدود ۱۰۰ میلیون تومان است بنابراین قیمت سوپرلوکس‌ها یا واحدهای لاکچری در مناطق بالای شهر تهران ۵ تا ۱۰ برابر متوسط قیمت در شهر تهران است.
    رشد بی‌ضابطه قیمت‌ها به‌خصوص در مناطق بالا در شهر تهران در حالی است که قیمت مسکن در این مناطق از قیمت مسکن در برخی مناطق آمریکا پیشی گرفته است. با در نظر گرفتن نرخ ارز فعلی، می‌توان قیمت‌ واحدهای سوپرلوکس را به دلار تبدیل کرد تا یک مقایسه تقریبی انجام شود. با فرض نرخ تقریبی ۸۲ هزار تومانی برای هر دلار آمریکا، قیمت هر مترمربع آپارتمان لاکچری در منطقه یک تهران می‌تواند از حدود ۴ هزار دلار آمریکا به بالا باشد. قیمت یک متر آپارتمان سوپرلوکس در شهر تهران در حال حاضر بین ۱۲ تا ۱۵ هزار دلار است و قیمت کل آپارتمان یک‌هزار میلیارد تومانی معادل ۱۲ میلیون دلار است. در شهری مانند نیویورک نیز در مناطق خوب، قیمت آپارتمان در این حدود است.
    بر اساس جست‌و‌جوهای انجام شده، در سال ۲۰۲۵ میانگین قیمت آپارتمان برای فروش در منهتن (گران‌ترین منطقه در نیویورک) می‌تواند از حدود یک‌میلیون دلار برای یک آپارتمان کوچک‌تر شروع شده و برای آپارتمان‌های لوکس و بزرگ‌تر با منظره و امکانات ویژه به ۱۲ میلیون دلار برسد.
    در جست‌و‌جوهای خود به چند مورد برخوردیم که به آن اشاره می‌کنیم:
    قیمت یک خانه ۵۶۹ متری در میامی فلوریدا آمریکا، با امکانات مشابه پنت‌هاوس‌های تهران، چیزی حدود ۵ میلیون دلار آمریکاست. در سانفرانسیسکو، یک پنت‌هاوس ۳۰۲ متری ۷ سال ساخت، ۹,۵ میلیون دلار قیمت خورده و در واشنگتن، منطقه دیپلمات‌نشین پایتخت آمریکا یک پنت‌هاوس ۱۱۱۳ متری فول امکانات، ۹.۴ میلیون دلار قیمت دارد.
    باید به این نکته هم اشاره کنیم که این مقایسه کلی است و قیمت‌های واقعی می‌توانند بسته به ویژگی‌های خاص ملک و شرایط بازار در زمان خرید بسیار متفاوت باشند اما آنچه مشخص است قیمت‌های برخی مناطق شهر تهران از الگوی مشخصی پیروی نمی‌کند.
    بر اساس اطلاعات موجود، میانگین قیمت آپارتمان برای فروش به ازای هر متر در تگزاس حدود ۳۰۴۶ دلار، در آستین حدود ۴۴۶۷ دلار و در هوستون حدود ۱۹۴۸ دلار است.
    میانگین قیمت آپارتمان برای فروش در واشنگتن حدود ۶۱۶۸ دلار در هر متر، در شیکاگو حدود ۳۸۳۲ و در نزدیکی مرکز شهر حدود ۴۴۰۲ دلار است. میانگین قیمت آپارتمان برای فروش در شهر نیویورک بسیار بالاست. در مرکز شهر میانگین قیمت حدود ۹۷۹۱ دلار گزارش شده که کمتر از قیمت واحدهای سوپرلوکس در تهران است. در حومه شهر نیویورک، این قیمت به حدود ۵۱۱۸ دلار در هر متر کاهش می‌یابد.
    حمید گودرزی، کارشناس اقتصاد مسکن، قیمت‌های چند‌صد میلیارد تومانی در برخی مناطق شهر تهران را غیرواقعی می‌داند و معتقد است در بازار مسکن نظارت و کنترل قیمت‌ها رها شده است، چون در اکثر کشورها با نظارت بر بازار و اجرای برنامه‌های مالیاتی اجازه نمی‌دهند سرمایه کشور در بخش مسکن رسوب شود.
    وی می‌گوید:«در کشورهای دیگر سرمایه رسوب شده در بخش مسکن ۱۰ درصد است اما در ایران به‌ خاطر جذابیت کاذب، ۴۰ درصد سرمایه در بخش مسکن رسوب شده که می‌توان گفت بحرانی جدی برای این بخش و کل اقتصاد است.»
    وی یکی از علت‌های مهم قیمت‌های کاذب در بخش مسکن را شرایط اقتصادی سال‌های اخیر و بی‌ثباتی و شوک‌های اقتصادی می‌داند و می‌گوید:«مردم برای حفظ ارزش پول به سمت خرید سرمایه‌ای مسکن می‌روند در حالی که در شرایط تحریم نیاز به سرمایه‌گذاری در بخش تولید داریم و سرمایه‌ها در بخش‌های غیرمولد رسوب شده است.»
    خرید و فروش و معاملات خانه‌هایی که تقاضای واقعی برای آنها در حد یک درصد از سطح بازار است، قطعاً با قیمت‌های نجومی نیز همراه خواهد بود، اما به نظر می‌رسد رشد عجیب و غریب و بدون ضابطه قیمت‌ها در این سطح خود به افزایش قیمت مسکن در کل شهر تهران منجر شود. این درست است که بسیاری از مردم حتی توان نزدیک شدن به این نوع خانه‌ها را ندارند چه برسد به اینکه حتی به خرید آن فکر کنند، اما بازار مسکن مثل هر بازار دیگری، به صورت «دومینویی» رفتار می‌کند. در واقع قیمت‌ها از رأس هرم تقاضا آغاز و به سمت پایین آن تنظیم می‌شود.
    شاید در نگاه اول، چنین قیمت‌های نامتعارفی با توجه به مشتریان خاص آن، چندان مهم نباشد، اما اگر نگاهی به قیمت مسکن در کلان‌شهر تهران بیندازید، متوجه می‌شوید ساختار قیمت در نقاط متوسط و پایین این کلان‌شهر نیز خود را با قیمت‌های نجومی تطبیق می‌دهد و در نهایت چیزی به دست می‌آید که همین الان قابل رصد است؛ یک شهر بسیار گران با قیمت‌های نجومی که مدت زمان انتظار برای مسکن را به عدد باورنکردنی ۵۷ سال هم رسانده است.



    مطلب پیشنهادی

    علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت برداشت آب‌های زیرزمینی و ارتباط آن با پدیده فرونشست زمین، اظهار کرد: در مجموع سالانه نزدیک به ۵۰ میلیارد مترمکعب آب از چاه‌های کشور استحصال می‌شود که بخشی از این آب دوباره به لایه‌های زیرین زمین نفوذ می‌کند، بخشی تبخیر می‌شود و بخش دیگری نیز به مصرف می‌رسد. فرونشست در ۵ استان به اوج رسیده است وی افزود: در میان استان‌های کشور، متأسفانه استان‌های کرمان، فارس، خراسان رضوی، اصفهان و تهران بالاترین میزان برداشت و تخلیه آب‌های زیرزمینی را دارند. اگر به نقشه‌های فرونشست زمین نیز توجه شود، بیشترین پهنه‌های فرونشستی کشور نیز در همین استان‌ها قرار گرفته است. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بیان کرد: علاوه بر گسل‌های شناخته‌شده، نقاط دیگری نیز دارای گسل‌های فعال هستند. در تهران، اگر بخواهیم گسل‌های اصلی عبوری از محدوده شهری را از شمال به جنوب بررسی کنیم، ابتدا گسل مشا قرار دارد که در نزدیکی تهران و خارج از محدوده شهری واقع شده است. البته اگر زلزله بزرگی در این گسل رخ دهد، بدون تردید ساختمان‌ها، منازل و مستحدثات شهر تهران تحت تأثیر قرار خواهند گرفت و آسیب خواهند دید. بیت‌اللهی تصریح کرد: اگر صرفاً گسل‌های عبوری از محدوده شهری تهران را در نظر بگیریم، گسل شمال تهران در امتداد دامنه‌های شمالی شهر قرار دارد. همچنین گسل‌های لویزان و نیاوران نیز در منطقه یک تهران گسترده شده‌اند و به سمت شرق شهر ادامه پیدا می‌کنند. وی افزود: در بخش‌های جنوبی‌تر نیز گسل‌های شمال ری، جنوب ری و کهریزک از محدوده‌های شهری عبور می‌کنند و در مجاورت مناطق مسکونی قرار دارند. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه علاوه بر این گسل‌های اصلی، گسل‌های کوچک‌تر متعددی نیز در محدوده شهری تهران شناسایی شده‌اند، گفت: تعداد این گسل‌های شناخته‌شده به حدود ۲۷ مورد می‌رسد که همگی نشان‌دهنده فعال بودن ساختار لرزه‌ای پوسته زمین در تهران هستند. وی افزود: وجود این شکستگی‌ها به معنای آن است که در گذشته زمین‌لرزه‌های بزرگی در این محدوده رخ داده و لایه‌های زمین دچار گسیختگی شده‌اند. این گسل‌ها شناسایی و نقشه‌برداری شده‌اند و برای آن‌ها حریم گسل نیز تعیین شده است؛ به همین دلیل احداث ساختمان‌های بسیار مهم و حساس در محدوده حریم گسل‌ها ممنوع است. بیت‌اللهی بیان کرد: در مجموع، وجود این تعداد گسل فعال در داخل و اطراف محدوده شهری تهران، زمینه وقوع زمین‌لرزه‌های متعدد را فراهم می‌کند و این موضوع ضرورت توجه جدی به مخاطرات لرزه‌ای و رعایت الزامات ساخت‌وساز را دوچندان می‌کند. زمان وقوع زلزله بزرگ قابل پیش‌بینی نیست این مقام مسئول با اشاره به وضعیت لرزه‌خیزی تهران اظهار کرد: خوشبختانه تاکنون زمین‌لرزه بزرگی که موجب تخریب گسترده در تهران شود، رخ نداده است، اما رخ ندادن زلزله بزرگ به هیچ عنوان به معنای غیرفعال یا ساکن بودن گسل‌های تهران نیست. وی افزود: زمین‌لرزه‌های کوچک، خود نشانه‌ای از فعال بودن گسل‌ها هستند. با تجمع تنش و انرژی در طول سالیان متمادی، همانند سایر نقاط جهان، وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ اجتناب‌ناپذیر است؛ این زلزله‌ها ممکن است هر ۱۰۰ سال، ۲۰۰ سال یا حتی هزار سال یک‌بار رخ دهند و در صورت وقوع، خسارت‌های گسترده‌ای به همراه داشته باشند. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: هیچ‌کس نمی‌تواند زمان وقوع زلزله بزرگ را پیش‌بینی کند، اما اطمینان داریم اگر از امروز ساخت‌وسازهای مقاوم در برابر زلزله را به‌طور جدی دنبال کنیم، پس از گذشت چند سال شهری ایمن‌تر خواهیم داشت و دست‌کم در زمان وقوع زلزله‌های متوسط و بزرگ، میزان تلفات انسانی به‌مراتب کاهش خواهد یافت. وی افزود: در حال حاضر در شمال تهران، مناطقی مانند دارآباد، جماران، تجریش، فرحزاد و یوسف‌آباد و همچنین بخش‌هایی از مناطق مرکزی شهر، دارای بافت‌های فرسوده هستند. متراکم‌ترین واحدهای ساختمانی نیز در همین محدوده‌ها قرار دارند و بسیاری از ساختمان‌ها از مقاومت کافی در برابر زلزله برخوردار نیستند. ۶۰ درصد ساختمان‌های بافت فرسوده تهران مقاوم نیستند بیت‌اللهی با اشاره به آمار ساختمان‌های فرسوده پایتخت تصریح کرد: از حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار پلاک ساختمانی شناسایی‌شده در تهران، نزدیک به ۲۵۰ هزار پلاک در بافت‌های فرسوده قرار دارد. حتی اگر همه این ساختمان‌ها را کم‌مقاومت تلقی نکنیم، دست‌کم حدود ۶۰ درصد آن‌ها از مقاومت لازم در برابر زلزله برخوردار نیستند. وی یادآور شد: اگر این آمار را در کنار جمعیت ساکن در این ساختمان‌ها قرار دهیم، به‌سادگی می‌توان دریافت که جمعیت بسیار بزرگی در معرض خطر قرار دارند. از این رو، لازم است عزم جدی برای اجرای ساخت‌وسازهای ایمن و مقاوم در برابر زلزله در کشور شکل بگیرد. رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بیان کرد: گاهی به دلیل بروز مسائل مختلف در کشور، مخاطراتی مانند فرونشست زمین و زلزله به دست فراموشی سپرده می‌شوند، اما دقیقاً در همین دوره‌های غفلت است که وقوع یک حادثه می‌تواند خسارت‌ها و پشیمانی‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. وی افزود: امیدوارم هرگز زلزله‌ای مخرب در شهرهای بزرگ کشور، به‌ویژه تهران، رخ ندهد، اما صرف امیدواری نمی‌تواند ما را از خطر مصون نگه دارد. طبیعت ذاتاً پویا است و همان‌گونه که ضربان قلب نشانه حیات انسان است، وقوع زمین‌لرزه نیز نشانه پویایی زمین محسوب می‌شود. بیت‌اللهی در پایان خاطرنشان کرد: آنچه می‌تواند خسارت‌های ناشی از زلزله را کاهش دهد، مقاوم‌سازی ساختمان‌ها، رعایت اصول مهندسی در ساخت‌وساز و جلوگیری از توسعه شهری بر روی پهنه‌های گسلی است؛ تنها با اجرای این اقدامات می‌توان ایمنی شهرها را در برابر زلزله افزایش داد.

    تهران روی ۲۷ گسل فعال؛ ۲۵۰ هزار پلاک در بافت فرسوده پایتخت قرار دارد

    علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفتگو …

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *