پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
برزن نیوز: در سالهای اخیر، موضوع مصرف برق و روشنایی شهری به یکی از مسائل جدی مدیریت شهری در جهان تبدیل شده است. شهرهای پرنور اگرچه به زیبایی بصری و امنیت کمک میکنند، اما مصرف بالای انرژی و آسیب به محیط زیست، ضرورت بازنگری در الگوی روشنایی را بیشتر از همیشه یادآور میشود.
براساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، بیش از ۱۹٪ مصرف برق در شهرها به روشنایی اختصاص دارد که در برخی کلانشهرهای شلوغ به عددی حتی بالاتر میرسد. در همین راستا، بسیاری از شهرهای دنیا به دنبال جایگزینی روشهای پرمصرف فعلی با راهکارهای کممصرف و هوشمندانه رفتهاند.
مهمترین اقدامات شهرهای پیشرو:
۱. استفاده از چراغهای LED:
شهرهایی مانند بارسلونا، آمستردام و لسآنجلس طی دهه گذشته، پروژههای تعویض چراغهای شهری را به LED کممصرف آغاز کردهاند. LEDها تا ۵۰٪ مصرف برق کمتری دارند و عمر مفیدشان دو برابر چراغهای قدیمی است.
۲. سیستمهای روشنایی هوشمند:
در شهرهای هوشمندی مانند سنگاپور و دوبی، چراغهای شهری به سنسورهای حرکتی و نورسنج مجهز شدهاند. این سیستمها در ساعات کمرفتوآمد یا هنگام روشنایی طبیعی، نور را کاهش میدهند و در صورت عبور عابر یا خودرو، شدت نور را افزایش میدهند.
۳. توسعه انرژیهای تجدیدپذیر:
در برخی شهرها مانند کپنهاگ و ساندیگو بخشی از روشنایی شهری با انرژی خورشیدی و بادی تامین میشود. چراغهای خورشیدی مستقل از شبکه برق، ضمن صرفهجویی در انرژی، هزینه زیرساختی کمتری هم دارند.
۴. کاهش آلودگی نوری:
برخی شهرها مانند فرایبورگ آلمان برای حفظ کیفیت خواب شهروندان و حیات وحش، نورهای غیرضروری در ساعات کمرفتوآمد را خاموش یا کمنور میکنند و از چراغهایی با نور ملایم و جهتدار استفاده میکنند.
وضعیت ایران و راهکارهای پیشنهادی:
در ایران، شهرها هنوز بخش عمده روشنایی معابر را با چراغهای پرمصرف سدیمی و فلورسنت تامین میکنند. برخی کلانشهرها مانند تهران و مشهد در سالهای اخیر حرکتهایی برای نصب چراغ LED در اتوبانها و میادین اصلی آغاز کردهاند، اما این روند هنوز فراگیر نیست.
پیشنهاد میشود شهرداریها با همکاری بخش خصوصی:
• طرح تعویض چراغهای معابر و پارکها را با LED اجرا کنند.
• از چراغهای خورشیدی در فضاهای عمومی کمرفتوآمد بهره بگیرند.
• در بافتهای تاریخی و گردشگری، نورپردازی هدفمند و کممصرف جایگزین نورافکنهای پرمصرف شود.
• شهروندان را با کمپینهای «کاهش آلودگی نوری» و مزایای آن آشنا کنند.
جمعبندی:
شهرهای آینده نه فقط باید درخشان باشند، بلکه باید هوشمند و سازگار با محیط زیست نیز باشند.
مدیریت روشنایی شهری در کنار زیبایی و امنیت، میتواند به صرفهجویی میلیاردی در مصرف برق و کاهش آسیبهای زیستمحیطی منجر شود.
یسرا مرادی
