پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز، آخرین برآوردها از حجم نقدینگی نشان میدهد این متغیر پولی در پایان مردادماه امسال به محدوده ۱۸ هزار و ۵۰۰ همت رسیده است. در مرداد سال گذشته نیز حجم نقدینگی حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همت اعلام شده بود که مقایسه این دو رقم، رشد نقطهبهنقطه حدود ۵۴ درصدی را نشان میدهد.
البته رقم مربوط به مردادماه امسال هنوز رقم قطعی اعلامشده از سوی بانک مرکزی نیست و بر اساس رشد اعلامشده برای سال جاری محاسبه شده است؛ بنابراین تا زمان انتشار آمار رسمی بانک مرکزی، این رقم باید بهعنوان برآورد در نظر گرفته شود.
شتاب رشد نقدینگی کاهش یافته است
در پایان اسفندماه ۱۴۰۴، حجم نقدینگی نسبت به اسفند ۱۴۰۳ معادل ۵۳.۳ درصد افزایش یافته بود. پایه پولی نیز در همین بازه زمانی رشد ۶۱.۵ درصدی را ثبت کرده بود.
بر این اساس، حتی اگر سرعت رشد نقدینگی در ماههای ابتدایی سال جاری کاهش یافته باشد، آثار رشد بالای سال گذشته همچنان در حجم کل نقدینگی اقتصاد باقی مانده است.
رئیس کل بانک مرکزی نیز پیشتر بر کاهش شتاب رشد نقدینگی تأکید کرده و گفته است این بانک با استفاده از ابزارهای سیاست پولی و کنترل خلق نقدینگی در شبکه بانکی، توانسته سرعت رشد این متغیر را کاهش دهد.
با این حال، برای بررسی وضعیت نقدینگی در ماههای پیش رو، تنها میزان کل آن اهمیت ندارد و عواملی مانند مسیر رشد نقدینگی، نحوه خلق پول، سهم شبکه بانکی از افزایش نقدینگی و نسبت رشد پول به تولید و تورم نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
رشد نقدینگی از سطح تورم پایینتر است
حسین درودیان، کارشناس پولی و بانکی، درباره آثار رشد نقدینگی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: رشد نقدینگی در سال ۱۴۰۴ نیز تقریباً در همین محدوده قرار داشته و حدود ۵۱ یا ۵۲ درصد بوده است؛ بنابراین نمیتوان گفت رقم مردادماه امسال نشاندهنده وقوع یک اتفاق جدید در اقتصاد است.
وی افزود: حتی رقم فعلی از آنچه انتظار میرفت پایینتر است؛ چراکه با توجه به آثار جنگ، فشارهای اقتصادی و کسری بودجه، انتظار میرفت شرایط از این نیز دشوارتر باشد.
درودیان با اشاره به نرخ تورم نقطهبهنقطه در مردادماه امسال گفت: تورم نقطهبهنقطه در مرداد امسال ۹۰ درصد بوده است. رشد نقدینگی نیز یک نرخ نقطهبهنقطه محسوب میشود و مرداد امسال را با مرداد سال گذشته مقایسه میکند؛ بنابراین رشد نقدینگی حدود ۴۰ واحد درصد پایینتر از نرخ تورم قرار گرفته است.
این کارشناس پولی و بانکی ادامه داد: دلیل اینکه رشد نقدینگی را کمتر از انتظار میدانیم این است که بررسی شرایط نشان میدهد در نتیجه رشد نقدینگی طی یک سال اخیر، تراز حقیقی پول در کشور کاهش یافته است؛ به این معنا که ارزش مبادلات متناسب با تورم افزایش یافته، اما میزان پول متناسب با این افزایش رشد نکرده است.
مقایسه نقدینگی با سطح قیمتها
درودیان با توصیف شرایط موجود بهعنوان وضعیتی انقباضی گفت: برای ارزیابی نقدینگی باید میزان آن را با سطح قیمتها مقایسه کرد. سطح قیمتها نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و در نتیجه قدرت خرید پول کاهش پیدا کرده است؛ مفهومی که در تورم نیز مورد توجه قرار میگیرد.
وی افزود: در مجموع، مسیر سیاستگذار در حوزه نقدینگی را مسیری انقباضی میداند و این روند طبیعتاً آثار و تبعات خود را خواهد داشت.
این کارشناس پولی و بانکی با تأکید بر ضرورت مقایسه رشد نقدینگی با تورم گفت: نباید صرفاً با مشاهده افزایش ۵۰ درصدی نقدینگی، آن را افزایش بسیار بزرگی تلقی کرد؛ بلکه باید این رقم را در کنار تورم سنجید و در چنین مقایسهای مشخص میشود که رشد نقدینگی به تنهایی رقم بالایی محسوب نمیشود.
رشد نقدینگی بهتنهایی تعیینکننده تورم نیست
درودیان درباره اینکه روند رشد نقدینگی در ماههای آینده چه پیامی برای تورم خواهد داشت، اظهار کرد: در شرایط فعلی، نقدینگی بهتنهایی نه از نظر اقتصادی و نه بر اساس واقعیتهای موجود در اقتصاد، عامل تعیینکننده نیست.
وی افزود: حتی از منظر انتظارات نیز موضوع به همین شکل است. بخشی از تورم به انتظارات مردم مربوط میشود و اینکه جامعه چه برداشتی از آینده قیمتها داشته باشد، میتواند در شکلگیری تورم اثرگذار باشد.
به گفته این کارشناس، اگر مردم انتظار افزایش قیمتها را داشته باشند، همین انتظارات میتواند در تحقق گرانی نقش داشته باشد.
در ایران تورم الزاماً از مسیر نقدینگی حرکت نمیکند
درودیان ادامه داد: مردم در ایران برای شکل دادن به انتظارات خود لزوماً روند رشد نقدینگی را دنبال نمیکنند. از این رو، به اعتقاد وی، رشد فعلی نقدینگی را میتوان از این منظر بیشتر یک خبر مثبت تلقی کرد؛ چراکه این رشد حدود ۴۰ واحد درصد پایینتر از نرخ تورم قرار دارد.
وی در پایان تصریح کرد: مسئله این است که در ایران، تورم در کوتاهمدت و حتی در بلندمدت ـ که البته درباره این موضوع نیز بحث وجود دارد ـ الزاماً از نقدینگی تبعیت نمیکند.
