سقوط اونس جهانی؛ شدیدترین افت هفتگی در هشت ماه
بازار جهانی طلا در روز جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵ با فشار فروش قابلتوجهی مواجه شد. خبرگزاری رویترز گزارش داد که قیمت هر اونس طلای نقدی با افت ۱.۹ درصدی به حدود ۳۵۵۲ دلار و ۳۹ سنت رسید. این فلز گرانبها در مجموع هفته حدود ۸.۵ درصد کاهش قیمت داشت؛ افتی که از هفته منتهی به ۲۰ مارس تاکنون سابقه نداشته است.
یکی از مهمترین عوامل این کاهش، تقویت دلار آمریکا و افزایش احتمال بالا رفتن نرخ بهره در نشست دسامبر فدرال رزرو است.
بر اساس گزارش رویترز، پس از اظهارات رئیس فدرال رزرو فیلادلفیا درباره ضرورت افزایش مجدد نرخ بهره برای مهار تورم، بازارها احتمال افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی نرخ بهره آمریکا در ماه دسامبر را حدود ۹۹.۳ درصد ارزیابی کردند.
افزایش نرخ بهره معمولاً جذابیت طلا را کاهش میدهد؛ زیرا طلا برخلاف اوراق و سپردههای بهرهدار، درآمد دورهای ایجاد نمیکند. همچنین تقویت دلار باعث گرانتر شدن طلا برای خریداران با ارزهای دیگر میشود.
با این حال، رویترز گزارش داده است که کاهش قیمتها در بازارهای فیزیکی هند و چین، تقاضای خرید در قیمتهای پایینتر را نیز افزایش داده است.
پیشبینی مؤسسات بینالمللی از آینده طلا چیست؟
بررسی گزارشهای مؤسسات مالی و پژوهشی بینالمللی نشان میدهد که درباره روند کوتاهمدت طلا نگرانیهایی وجود دارد، اما بسیاری از تحلیلگران همچنان چشمانداز میانمدت و بلندمدت این فلز را مثبت ارزیابی میکنند.
۱. رویترز؛ انتظار بازگشت قیمت در سال ۲۰۲۷
نظرسنجی رویترز از ۳۰ تحلیلگر و معاملهگر بازار فلزات گرانبها در اکتبر ۲۰۲۶ نشان میدهد که میانگین میانه پیشبینی قیمت طلا برای سال ۲۰۲۷ حدود ۴۶۵۰ دلار به ازای هر اونس است.
این رقم در مقایسه با پیشبینی قبلی ۴۶۱۰ دلاری افزایش یافته است. با این حال، تحلیلگران نسبت به فشار ناشی از نرخ بهره بالا و دلار قدرتمند در کوتاهمدت هشدار دادهاند.
۲. گلدمن ساکس؛ تعدیل پیشبینی صعودی
بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس در گزارش منتشرشده در ۱۴ نوامبر، پیشبینی خود از قیمت طلا در پایان سال ۲۰۲۷ را از ۴۸۰۰ دلار به ۴۶۵۰ دلار کاهش داده است.
این بانک معتقد است که افزایش احتمالی نرخ بهره آمریکا میتواند در ماههای آینده تقاضای سرمایهگذاری خصوصی برای طلا را محدود کند؛ اما خرید بانکهای مرکزی و احتمال بازگشت سیاستهای پولی انبساطی در آینده همچنان از عوامل حمایتی بازار خواهند بود.
۳. جیپی مورگان؛ ادامه روند صعودی با نوسان
بانک جیپی مورگان در گزارش نوامبر خود، چشمانداز بلندمدت طلا را همچنان مثبت ارزیابی کرده و پیشبینی کرده است که قیمت این فلز در سال ۲۰۲۷ بهتدریج افزایش یابد و به محدوده ۴۶۰۰ دلار برسد.
با این حال، این بانک بر احتمال نوسانات قابلتوجه و دشوار بودن شرایط کوتاهمدت بازار تأکید دارد.
۴. شورای جهانی طلا؛ تداوم حمایت تقاضای سرمایهگذاری
شورای جهانی طلا در گزارش سوم نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است که تقاضای سرمایهگذاری، خرید صندوقهای قابل معامله طلا و تقاضای بانکهای مرکزی همچنان از مهمترین عوامل حمایتکننده بازار هستند.
بر اساس این گزارش، انتظار میرود تقاضای سرمایهگذاری جهانی در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰۰ تن بیشتر از سال ۲۰۲۵ باشد. در مقابل، افزایش نرخ بهره، رشد بازده اوراق قرضه و تقویت دلار میتوانند در کوتاهمدت مانع افزایش قیمت طلا شوند.
وضعیت بازار طلای ایران؛ قیمتها در مسیر اصلاح
در بازار داخلی ایران، قیمت طلا علاوه بر تغییرات اونس جهانی، به نرخ دلار در بازار آزاد و میزان حباب و تقاضای داخلی وابسته است.
بر اساس دادههای بازار آزاد تهران در ساعت ۱۱:۳۰ روز جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵، قیمتها به شرح زیر گزارش شدهاند:
- هر گرم طلای ۱۸ عیار: حدود ۲۳ میلیون و ۵۸۸ هزار تومان
- هر مثقال طلای آبشده: حدود ۱۰۲ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان
- سکه تمام امامی: حدود ۲۴۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان
- اونس جهانی: حدود ۳۵۶۴ دلار
- نرخ دلار آزاد مبنای محاسبه این سامانه: حدود ۲۷۱ هزار و ۴۰۰ تومان
این ارقام مربوط به نرخهای ثبتشده در بازار آزاد و زمان مشخصشده هستند و ممکن است در طول معاملات تغییر کنند.
بررسی دادههای تاریخی بازار نشان میدهد قیمت طلای ۱۸ عیار در یک هفته گذشته کاهش داشته است. در این میان، افت اونس جهانی نقش مهمی در اصلاح قیمت داخلی داشته؛ هرچند نرخ ارز و حباب بازار نیز بر میزان کاهش اثرگذار بودهاند.
چرا کاهش اونس الزاماً به معنای سقوط طلا در ایران نیست؟
یکی از تفاوتهای مهم بازار طلا در ایران با بازارهای جهانی، وابستگی همزمان قیمت داخلی به دو متغیر اصلی است:
نخست، قیمت جهانی هر اونس طلا و دوم، نرخ دلار در بازار آزاد ایران.
به همین دلیل ممکن است حتی در شرایطی که قیمت جهانی طلا کاهش پیدا میکند، افزایش نرخ دلار مانع افت محسوس قیمت طلای داخلی شود.
برای مثال، اگر اونس جهانی کاهش یابد اما دلار در بازار آزاد افزایش پیدا کند، اثر این دو متغیر میتواند بخشی از یکدیگر را خنثی کند.
از سوی دیگر، میزان حباب سکه نیز اهمیت دارد. بر اساس دادههای بازار در روز جمعه، حباب ثبتشده برای سکه امامی حدود ۷ درصد ارزش محاسباتی آن بوده است. این موضوع نشان میدهد قیمت سکه صرفاً از ارزش طلای بهکاررفته در آن پیروی نمیکند و تقاضای داخلی نیز در قیمت نهایی اثرگذار است.
پیشبینی روند طلا در هفته اول آذر؛ اصلاح قیمت یا بازگشت؟
برای بررسی روند هفته پیشرو، باید میان پیشبینی کوتاهمدت و چشمانداز بلندمدت تفاوت قائل شد.
در کوتاهمدت، گزارش رویترز و تحلیل تکنیکال منتشرشده از سوی FXEmpire نشان میدهد که فشار فروش هنوز از بازار جهانی خارج نشده است.
بر اساس تحلیل تکنیکال FXEmpire در ۲۰ نوامبر، محدوده ۳۴۸۴ دلار یکی از حمایتهای نزدیک اونس جهانی است و محدوده ۳۴۰۰ دلار نیز میتواند در صورت ادامه افت، بهعنوان حمایت بعدی مورد توجه معاملهگران قرار گیرد.
در سمت مقابل، بازگشت قیمت به محدوده ۳۷۶۰ تا ۳۸۰۰ دلار از اهداف احتمالی بازیابی کوتاهمدت در تحلیل این مجموعه عنوان شده است؛ البته تحقق آن به تغییر شرایط بازار و عبور از مقاومتهای میانی وابسته خواهد بود.
از این رو، برای هفته اول آذر سه سناریو قابل بررسی است:
سناریوی اول؛ ادامه اصلاح قیمت
اگر دلار آمریکا همچنان قدرتمند باقی بماند و انتظارات افزایش نرخ بهره فدرال رزرو تقویت شود، احتمال ادامه فشار فروش و آزمایش حمایتهای پایینتر اونس وجود دارد. در این شرایط، بازار طلای ایران نیز در صورت ثبات نرخ ارز میتواند با کاهش بیشتری مواجه شود.
سناریوی دوم؛ بازگشت تقاضا و تثبیت قیمت
اگر خریداران در محدودههای پایینتر وارد بازار شوند و تقاضای فیزیکی در بازارهای آسیایی تقویت شود، امکان تثبیت قیمت اونس و شکلگیری یک بازگشت کوتاهمدت وجود دارد. با این حال، برای تأیید تغییر روند، عبور قیمت از مقاومتهای مهم ضروری است.
سناریوی سوم؛ رشد دلار و واگرایی بازار داخلی از جهان
در صورتی که نرخ دلار در بازار آزاد ایران افزایش پیدا کند، ممکن است قیمت طلای داخلی برخلاف روند جهانی کاهش محسوسی نداشته باشد یا حتی افزایش یابد. این سناریو بهویژه در شرایط افزایش ریسکهای اقتصادی و سیاسی داخلی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
جمعبندی؛ بازار طلا در کوتاهمدت محتاط، در بلندمدت همچنان مورد توجه
برآیند بررسی گزارشهای رویترز، گلدمن ساکس، جیپی مورگان و شورای جهانی طلا نشان میدهد که بازار جهانی در کوتاهمدت با فشار ناشی از نرخ بهره و قدرت دلار روبهرو است؛ اما تقاضای بانکهای مرکزی، نگرانیهای تورمی و تنوعبخشی ذخایر ارزی کشورها همچنان از عوامل حمایتی قیمت طلا محسوب میشوند.
در بازار ایران نیز جهت حرکت قیمتها به ترکیب سه عامل اونس جهانی، نرخ دلار و حباب داخلی بستگی دارد. بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس افت اخیر اونس، کاهش قطعی قیمت طلای داخلی را پیشبینی کرد.
هفته اول آذر میتواند برای تشخیص مسیر بعدی بازار اهمیت داشته باشد؛ بهویژه آنکه واکنش اونس به محدودههای حمایتی و روند نرخ ارز در داخل کشور، تصویر روشنتری از وضعیت قیمت طلا در روزهای آینده ارائه خواهد داد.
این گزارش بر اساس دادههای در دسترس تا جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵ تهیه شده است. پیشبینی قیمتها قطعی نیست و توصیه خرید یا فروش محسوب نمیشود.
پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)