چهارشنبه , ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۶:۳۶ بعد از ظهر

مدیریت شهری

آسیب‏های بیرونی شهر تهران

سهراب مشهودی در هفتادوششمین نشست از سلسله نشست‌های وبیناری بازآفرینی شهری با موضوع «بافت‌های ناکارآمد شهری؛ تهدید یا فرصت» که به همت محمدعلی ایزدخواستی، مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان، به‌عنوان رئیس دبیرخانه انتقال تجربیات بازآفرینی منطقه دو کشور برگزار شد، اظهار کرد: در بررسی وضعیت بافت‌های ناکارآمد شهری، چهار دسته اصلی از این بافت‌ها را معرفی شده است؛ دسته نخست شامل بافت‌های تاریخی است که به دلیل فرسودگی، از چرخه زندگی روزمره خارج می‌شود. وی افزود: دسته دوم، بافت‌های ارزشمند معاصر است که با وجود قدمت تاریخی ۷۰ تا ۱۰۰ ساله، نیازمند بازسازی است، اما نباید ارزش‌های اصیل خود را از دست بدهد. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران تاکید کرد: دو دسته دیگر، بافت‌های مسکونی که ساکنان اولیه آن‌ها به دلایل مختلف جای خود را به گروه‌های کم‌درآمدتر داده‌اند و محلاتی که دولت آن‌ها را «اسکان غیررسمی» می‌نامد، موضوع اصلی بحث بوده‌اند. مشهودی گفت: در رویارویی با این بافت‌ها، بازآفرینی صرفاً برای بافت‌های تاریخی و ارزشمند معاصر قابل‌اجراست، زیرا این فرایند نیازمند خلاقیت و حفظ ارزش‌های موجود است، اما در بافت‌های ناکارآمد، عملاً تمرکز بر ساختمان‌ها است نه بافت شهری که در طرح‌های بازآفرینی فعلی، توجه چندانی به حفظ الگوی بافت‌ها نمی‌شود و بیشتر به تعریض خیابان‌ها و ساخت‌وسازهای جدید پرداخته می‌شود که بافت اصیل را از بین می‌برد. وی با بیان اینکه یکی از مشکلات اساسی در این نوع بازآفرینی، تصور اشتباه از مالکیت ساکنان است، ادامه داد: بیشتر ساکنان این بافت‌ها مالک نیستند و با اجرای طرح‌های بازآفرینی و افزایش قیمت مسکن، توانایی ادامه زندگی در آن مناطق را از دست می‌دهند و این مسئله به جابه‌جایی اجباری این افراد به حاشیه شهرها منجر می‌شود. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با بیان اینکه تجربه نازی‌آباد تهران نمونه‌ای از این مشکلات است، خاطرنشان کرد: جایی که پیمانکاران خانه‌های فرسوده را تخریب و با ساختمان‌های چندطبقه جایگزین کردند، این اقدامات اگرچه کالبد شهر را بهبود می‌بخشد، اما موجب محرومیت مردم کم‌درآمد از زندگی در مناطق مرکزی شهر می‌شود. مشهودی با اشاره به تجربه کوی ۱۳ آبان در تهران گفت: این پروژه که برای اسکان گودنشینان اجرا شده بود، در ابتدا موفق به نظر می‌رسید، اما پس از گذشت چند سال، بیش از ۹۰ درصد ساکنین اولیه جای خود را به گروه‌های درآمدی بالاتر دادند و این امر نشان می‌دهد که سیاست‌های مسکن بدون در نظر گرفتن نیازهای واقعی مردم، موجب افزایش شکاف طبقاتی می‌شود. وی افزود: حضور افراد کم‌درآمد در بافت‌های مرکزی شهر، فرصتی برای کاهش فاصله طبقاتی و بهبود کیفیت زندگی شهری است و بازآفرینی نباید تنها به بهبود کالبد شهر محدود شود؛ بلکه باید به حفظ عدالت اجتماعی و ارائه خدمات مناسب به ساکنین فعلی نیز توجه کند. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با انتقاد از رویکردهای فعلی و با تاکید بر تغییر نگاه به بافت‌های ناکارآمد شهری تصریح کرد: شهر نباید به فضایی تبدیل شود که طبقات مختلف اجتماعی از یکدیگر جدا باشند و تمرکز بر بهسازی بافت‌های موجود به جای تخریب آن‌ها و مشارکت واقعی ساکنان در فرایند بازآفرینی است تا اهداف اجتماعی و اقتصادی به‌طور هم‌زمان محقق شود. مشهودی با تاکید بر کارآمدسازی زندگی در این مناطق گفت: باید شرایطی ایجاد کنیم که تفاوت قیمت‌ها به‌گونه‌ای نباشد که مستأجران قادر به ماندن در این مناطق نباشند. وی با اشاره به زندگی دشوار در خانه‌های قدیمی، از اهمیت ارائه خدمات اولیه‌ای همچون توالت و حمام عمومی خبر داد و افزود: بهبود کیفیت زندگی این افراد تنها با ارائه خدمات ضروری امکان‌پذیر است، نه با تمرکز صرف بر زیرساخت‌های کالبدی. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به ذکر نمونه‌ای از تهران به اقدامات مثبت دوره‌ای خاطرنشان کرد: در منطقه ۱۷ تهران، اقداماتی همچون ایجاد «اتاق مشق» که فضایی مناسب برای مطالعه کودکان فراهم می‌کرد، به کاهش افت تحصیلی کمک کرد و این قبیل طرح‌ها باید گسترش پیدا کند و در مناطقی با مشکلات مشابه پیاده شود. مشهودی عنوان کرد: بسیاری از برنامه‌ریزان از طبقه متوسط به بالا هستند و مشکلات واقعی طبقات پایین جامعه را درک نمی‌کنند که باید به نیازهای واقعی مردم توجه شود و برای مثال در این مناطق خدماتی همچون مهدکودک تعاونی، کارگاه‌های خیاطی و تعمیرات یا آشپزخانه‌های عمومی ضروری است. وی با اشاره به موضوع شهرک‌های مردم‌ساخته و اسکان غیررسمی یادآور شد: شهرک‌های جدید همچون پردیس با وجود سرمایه‌گذاری‌های عظیم، به دلیل انتخاب مکان اشتباه و استانداردهای نامناسب، نتوانستند جمعیت مورد انتظار را جذب کنند که در مقابل شهرک‌هایی که مردم ساخته‌اند، با تمام مشکلات، جمعیت بالایی را در خود جای داده‌اند و این نشان‌دهنده ناکارآمدی طرح‌های رسمی است. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به اینکه بسیاری از سکونتگاه‌های غیررسمی به دلیل نبود شناسایی رسمی از دریافت خدمات شهری و وام محروم هستند، تاکید کرد: باید این مناطق را به رسمیت بشناسیم و با ارائه وام و خدمات پایه، به بهبود شرایط زندگی کمک کنیم، زیرا تجربه نشان داده است که این سیاست‌ها در کشورهای دیگر نه‌تنها سکونتگاه‌ها را مستحکم‌تر کرده، بلکه موجب ایجاد اشتغال نیز شده است. مشهودی ضمن انتقاد از قوانین مرتبط با اراضی کشاورزی و محدودیت‌های ساخت‌وساز گفت: قوانینی که مانع از تغییر کاربری اراضی کشاورزی و توسعه سکونتگاه‌های غیررسمی می‌شود، در عمل به از بین رفتن زمین‌های کشاورزی منجر می‌شود که باید رویکردی انعطاف‌پذیرتر اتخاذ شود و مالکیت مردم به رسمیت شناخته شود. وی تاکید کرد: در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری، باید به نیازهای واقعی مردم توجه کنیم و خدمات را بر اساس اولویت‌های آن‌ها ارائه دهیم و تمرکز بر ایجاد معابر خودرو و زیرساخت‌های مشابه، نه‌تنها مشکلات را رفع نمی‌کند، بلکه منابع را هدر می‌دهد، در این راستا نگاه ما باید به سمت بهبود کیفیت زندگی مردم، ارائه خدمات ضروری و تقویت همبستگی اجتماعی در این مناطق تغییر کند.

با این حال، نظام شهرسازی به این امید که بخش‌های مرتبط به شهرسازی (که تحقق بسیاری از عملکردهایش، منوط به اقدامات این بخش‌ها است) را به منصه عمل بنشاند، با تاسیس شورای‌عالی شهرسازی و معماری ۱۱ بخش از ۱۷ بخش را به مشارکت در بررسی و تصویب  طرح‌های شهری کشاند. …

توضیحات بیشتر »

بازآفرینی چیزی نیست جز جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته و تقویت آنچه که بدرستی در گذشته وجود داشته و احترام به وضعیت موجود و ساختارهای مرتبط آن

بازآفرینی چیزی نیست جز جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته و تقویت آنچه که بدرستی در گذشته وجود داشته و احترام به وضعیت موجود و ساختارهای مرتبط آن

به گزارش خبرنگار برزن نیوز محمد سعید ایزدی در  نخستین سمپوزیوم و کارگاه  آموزشی بین‌المللی “بازآفرینی شهری و تحلیل راهبردهای فضایی” که  از سوی پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاد دانشگاهی و با همکاری دانشگاه لیسبون، مرکز تحقیقات معماری، شهرسازی و طراحی (CIAUD) پرتغال و موسسه پرهام عمارت افرند، در تاریخ …

توضیحات بیشتر »

بازداشت رئیس و یک عضو شورا و معاون شهردار ی زنجان

ماجرای فساد اقتصادی دامنه دار در مدیریت شهری کشور همچنان ادامه دارد بعد از دستگیری های اخیر در مدیریت شهری لواسان نوبت به زنجان رسیده است. به گفته یک منبع اگاه در شهرداری زنجان، یک عضو دیگر شورای اسلامی شهر  زنجان به همرا رئیس شورای شهر و معاون شهردار زنجان …

توضیحات بیشتر »

تلاش مدیریت شهری برای کاهش نگرانی ها در خصوص شیوع کرونا

شیوع ویروس‌ها؛ چالش جدید شهرها

ورود کرونا به کشور به حقیقت پیوست و امروز باید تمام‌تلاش خود را برای کنترل این ویروس به کار ببندیم، مدیریت شهری نیز تمام تلاش خود را به کار بسته تا از این نگرانی ها بکاهد. ابراهیم امینی، نایب رییس شورای شهر تهران در جریان دویستمین جلسه علنی شورای شهر …

توضیحات بیشتر »

خطای انسانی در مدیریت شهری

رایزنی برای پیشبرد طرح مدیریت یکپارچه شهری

حمیدرضا طالبی نژاد- داستان برخی تلاش‌ها برای ورود به موضوع مدیریت محله به منظور رفع برخی اشکالات و ایرادات آن و نوع نگاه در تشخیص اولویت این مشکلات و همچنین شیوه رفع آنها، یادآور ضرب المثل “کورکردن چشم به بهانه درست کردن ابروی طرف است”. برخی از مهم ترین مصادیقی …

توضیحات بیشتر »

مترو تهران ورشکسته است‌!

کلانشهر تهران به پردیس متصل می شود

محمد علیخانی رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای شهر تهران، در مورد نرخ بلیت مترو و اتوبوس برای سال آینده اظهار داشت: برای سال جدید به احتمال زیاد افزایش نرخ‌ها مشابه پارسال و حدود ۲۰ درصد است ولی باید توجه داشت که نرخ واقعی بلیت حمل و نقل …

توضیحات بیشتر »

مخالفت سازمان بوستان‌ها با نورپردازی درختان پایتخت

علی محمد مختاری در تشریح وضعیت ساماندهی و کاشت درختان خیابان ولیعصر(عج) گفت: در فاز نخست برای ساماندهی درختان خیابان ولیعصر(عج) درختان با قدمت ۱۰ تا ۱۲ سال و با محیط بن ۵۰ سانتی متر که از شهرستانهای اطراف تهران به شهر حمل شده بود، اقدام کردیم. وی افزود: فاز نخست …

توضیحات بیشتر »

حاشیه‌نشینی امور اجتماعی در سیاست‌گذاری‌ها

حاشیه‌نشینی امور اجتماعی در سیاست‌گذاری‌ها

«اصلاح قیمت حامل‌های انرژی و هدفمندسازی یارانه‌ها»؛ این تعبیری است که یک واقعیت را می‌خواهد پنهان کند: گرانی. زمانی که دولت تصمیم به افزایش قیمت بنزین گرفت، بسیاری منتقد این سیاست بودند اما از این زاویه که این تصمیم درستی است اما اکنون زمان آن نبود. با رضا امیدی، پژوهشگر …

توضیحات بیشتر »

تقویت مدیریت شهری شرط توسعه ملی است

تقویت مدیریت شهری شرط توسعه ملی است

محمدرحیم رهنما، در این خصوص که آیا اکنون شهرهای ما نیز محرک توسعه هستند، تصریح کرد: دیدگاه سوسیالیستی و کمونیستی شهرها را انگل جامعه می‌داند؛ چراکه شهرها مازاد تولید مناطق، نیروی انسانی و سرمایه را جذب می‌کنند. با این وجود در حال حاضر شهرهای ما نیز به طور نسبی محرک …

توضیحات بیشتر »

مزایده ملک اقدسیه خلاف قانون است

اهمال کاری در تعطیل کردن اماکن عمومی

حجت نظری در یکصد و نود و هشتمین جلسه شورای شهر تهران در تذکری به شهرداری اظهار داشت: آگهی فروش خانه اقدسیه منتشر شده و باید به این مسأله توجه داشت که نه تنها عمارت اقدسیه بلکه هیچ یک از اموالی که به فروش می‌رسد منطبق با اراده شورا نیست …

توضیحات بیشتر »