جمعه , ۳ مهر ۱۴۰۵ - ۱:۰۱ بعد از ظهر
  • کد خبر 7363
  • خیابان‌ها به‌عنوان فضاهایی پویا در شهرها درواقع استخوانبندی شهری را تشکیل می‌دهند براین اساس باید به گونه‌ای ایمن و بهینه طراحی شده و آسایش شهروندان را فراهم کنند. حال آنکه امروز در بیشتر شهرها به‌دلیل ادغام مدهای حمل‌و‌نقلی در خیابان‌ها امکان بهره‌برداری همگان‌ از این فضاهای عمومی به‌صورت ایمن فراهم نیست به طوری که امروز در بسیاری از خیابان‌های شهری شاهد مشکلاتی همچون تأخیر، ازدحام شدید، کمبود ظرفیت در معابر شهری و درنهایت عدم رضایت شهروندان هستیم که در این بین معابر شهری همدان به‌ویژه رینگ مرکزی آن از این قاعده مستثنی نیست. حال آنکه برای حل این مشکل موضوع پیاده‌راه‌سازی این 6 خیابان طبق قوانین بالادستی از سال‌ها قبل در دستور کار مدیریت شهر بوده یعنی پیاده‌راه‌سازی رینگ نخست شهر همدان ازجمله طرح‌هایی است که به‌منظور حل مشکلات ترافیکی و رونق گردشگری از سال ۸۴ مصوب شده و حتی در طرح تفصیلی سال 86 نیز به لزوم اجرای این طرح تأکید شده اما به‌دلایل مختلف عمل به اجرای آن نهایتاً بعد از 11 سال تأخیر در سال 95 با پیاده‌راه‌سازی خیابان بوعلی و سپس میدان امام و خیابان اکباتان کلید خورد. پیاده‌راه‌سازی این خیابان‌ها علیرغم مزیت‌های فراوان مشکلات عدیده‌ای را در هر دو محور ایجاد کرد؛ برای مثال به‌دلیل نداشتن پیوست اجتماعی، فرهنگی و ترافیکی در پیاده‌راه بوعلی به‌دلیل استقرار مراکز پزشکی، شاهد به مضیقه افتادن بیماران به‌ویژه افراد کم‌توان بودیم و یا اینکه این پیاده‌راه خود به محوری مناسب برای تردد موتورسوران بدون اعمال هیچگونه محدودیتی بدل شده، البته بگذریم از سایر مشکلاتی که تحمیل بار ترافیکی این پیاده‌راه به سایر خیابان‌ها و معابر همجوار و کوچه و پس‌کوچه‌های شهر تحمیل کرد. درخصوص خیابان اکباتان نیز حرف برای گفتن در مورد عدم پیوست‌نگاری فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و مسائل مترتب بر آن بسیار است اما بنا به مجال اندک تنها به یک وجه آن‌هم عدم توجه به بافت و کاربری‌های موجود در این خیابان اشاره می‌کنم که نهایتاً منجر به بازگشت ون به پیاده‌راه و درواقع هدررفت هزینه‌کرد چندمیلیاردی شد. اخیراً در مباحث مرتبط با حوزه شهرسازی یکی از روش‌هایی که جهت ارتقای کیفیت زندگی در شهر مطرح می‌شود، ساخت خیابان کامل جهت ارتقای وضعیت شبکه معابر است که طی چند هفته اخیر با مطرح شدن پیاده‌راه‌سازی خیابان باباطاهر همدان بارها از زبان کارشناسان به‌عنوان طرح جایگزین پیاده‌راه‌سازی صرف شنیده‌ایم. بر این اساس با توجه به اهمیت موضوع برآن شدیم تا درخصوص خیابان کامل و خصوصیات آن با دانش‌آموخته دکترای معماری از دانشگاه نیوکاسل انگلستان، معاون پیشین وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت عمران و بهسازی شهری گفت‌‌وگویی ترتیب دهیم که در ادامه می‌خوانید: محمدسعید ایزدی؛ با بیان اینکه اجرای خیابان ‌کامل را می‌توان یک رویکرد متأثر در حوزه شهرسازی قلمداد کرد، گفت: در چرایی مطرح شدن این رویکرد باید بگویم در دوره‌ای فرض بر این بود که خیابان باید در سیطره خودرو قرار گیرد و در آن‌ها حرف نخست را خودرو می‌زد. وی ادامه داد: از این دوره می‌توان به‌عنوان دوره متقدم یاد کرد که در آن شهرها اسیر تردد خودرو و حمل‌ونقل توسط آن‌ها بودند. وی با تأکید بر اینکه با آسیب‌زا بودن این رویکرد به‌تدریج توجه به حضور انسان در فضاهای شهری به‌ویژه خیابان‌ها و تغییر نقش آن‌ها به یک فضای اجتماعی در دوره‌های مختلف افزایش یافت تاحدی که پیشنهاد پیاده‌راه‌سازی و توجه صرف به پیاده‌محوری در دنیا مورد توجه قرار گرفت، اذعان کرد: این رویکرد نیز در حال حاضر در دنیا مورد نقد قرار گرفته و واژه «خیابان برای همه» جایگزین آن شد. این عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا با تأکید بر اینکه در خیابان برای همگان سهم قائل می‌شوند، اذعان کرد: در این معبر سواره، پیاده و گروه‌های جمعیتی با توجه به نقش‌های مختلف حضور دارند. ایزدی ادامه داد: آنچه امروز در دنیا از آن به‌عنوان خیابان کامل یاد می‌شود طرح کاملی است از سیاست اخیر؛ یعنی در خیابانی که برای همه است برای رسیدن به یک دسترسی امن، جذاب و راحت (پیاده، دوچرخه، خودرو، حمل‌و‌نقل عمومی)، می‌بایست زیرساخت‌های لازم را فراهم کرد. وی با تأکید بر اینکه در این رویه توجه صرف به پیاده و سواره کنار گذاشته شده و دنبال‌کنندگان این رویکرد معتقدند از این طریق امنیت معابر ارتقاء یافته و در عین حال هزینه‌های حمل‌و‌نقل‌کاهش می‌یابد، اظهار کرد: از طرفی از این طرح به‌عنوان جایگزینی برای خودروهای شخصی یاد می‌کنند که قادر است بنا به زیرساخت‌هایی که در آن تعبیه می‌شود مردم را به پیاده‌روی دعوت کند. این کارشناس حوزه شهر با تأکید بر اینکه این رویکرد حس مکان را در کاربران شهری افزایش داده و منجر به افزایش ارزش املاک مجاور می‌شود، افزود: این در حالی است که در دو شکل افراطی سواره و پیاده‌محوری، کاربران و واحدهای صنفی اطراف این معابر به هر حال آسیب می‌دیدند. ایزدی ادامه داد: اما وقتی در ساعاتی از روز امکان باراندازی و تردد حمل‌و‌نقل عمومی و اضطراری وجود داشته باشد و افراد پیاده نیز با امنیت در معبر تردد کنند، همگان قادر خواهند بود از این سیاست برد-برد استفاده کنند. وی با اشاره به اینکه به‌نظر می‌رسد همکاران بنده در دانشگاه بوعلی نیز از این سیاست برد- برد که می‌توان به‌عنوان رویکرد خیابان کامل از آن یاد کرد در ارائه پیشنهاد برای خیابان باباطاهر استفاده می‌کنند، خاطرنشان کرد: درخصوص 6 خیابان منتهی به میدان امام حدود 30 سال است که پژوهش می‌کنم به طوری که حتی در زمان استانداری آقای خرم، به همراه آقای مهندس نصری و خانم مشایخ، راجع به تعیین تکلیف این 6 خیابان در طرح محور تاریخی_ فرهنگی همدان کار پژ وهشی ‌کرده و به‌دنبال راهکار بودیم، حتی اعتقاد استاندار وقت برای حل گره ترافیکی موجود در رینگ مرکزی، ایجاد روگذر و زیرگذر بود. وی با اشاره به اینکه امروز راه‌حل‌های جایگزین بسیار منطقی‌تری هست و فقط نکته‌ای که در ارائه این راه‌حل‌ها به آن توجه نمی‌شود تفاوتی است که به لحاظ بافت و کارکرد بین 6 خیابان وجود دارد یعنی فکر می‌کنم برای مثال هر راه حلی که برای خیابان اکباتان پیدا کردیم را می‌توانیم به چند خیابان بعدی نیز تسری دهیم گفت: نکته این است که گرچه این 6 خیابان همگی به رینگ نخست و میدان امام (ره) منتهی می‌شوند اما نقش‌ها و کارکردهای آن‌ها و حتی صنوف پیرامونی و استفاده‌کنندگان از این معابر باهم متفاوت است. این دانش‌آموخته دکتری مرمت شهری با اشاره به اینکه حتی مبدأ و مقصد این معابر نیز باهم متفاوت است، اذعان کرد: به همین دلیل ما نوعی تقسیم‌بندی را در پژوهش‌هایمان مد نظر قرار دادیم که منطبق با آن قرار شد اگر دو قطب اصلی محورهای فرهنگی و تاریخی همدان یعنی تپه هگمتانه و آرامگاه بوعلی‌سینا را از طریق پیاده‌راه‌سازی اکباتان و بوعلی به‌عنوان خیابان‌های راهبردی به یکدیگر وصل کرده و این معبر را یک محور ویژه قلمداد کرده و از چهار خیابان بعدی جدا کنیم؛ می‌توان برای سایر خیابان‌ها نیز دو به دو برنامه ارائه کرد. ایزدی با اشاره به اینکه این خیابان‌ها قابلیت این را دارند که به‌عنوان پشتیبان باهم کار کنند، تشریح کرد: یعنی خیابان‌های تختی و شهدا باهم و خیابان شریعتی و باباطاهر، البته درخصوص خیابان شریعتی باید گفت این معبر نسبت به باباطاهر ماهیت گردشگری بیشتری داشته و در عین حال خیابان باباطاهر دارای ماهیت خدماتی و پشتیبانی بیشتری است. وی با تأکید بر اینکه خیابان شهدا نیز دارای ماهیت پشتیبانی است، اذعان کرد: در این بین خیابان تختی نیز ماهیت دسترسی به محلات و افق بالادست خود را دارد. وی، افزود: با این وجود باید این معابر به‌صورت کمکی دو به دو برای تأمین بخشی از دسترسی سواره بافت مرکزی عمل‌ کنند یعنی‌ نمی‌توانیم سرتاسر این خیابان‌ها را پیاده‌راه کرده و حتی خیابان کامل درنظر بگیریم؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد درخصوص خیابان باباطاهر تا یک مقطعی یعنی تا کوچه اسکندری (انتهای زرگرها) می‌توان خیابان کامل را اجرا کرد. این مرمت‌گر شهر با تأکید بر اینکه این خیابان کامل را نباید به ادامه خیابان باباطاهر تعمیم داد، گفت: حتی برای مقطع عنوان‌شده یعنی از میدان تا انتهای بازار زرگرها که قابلیت پیاده‌محور کردن آن وجود دارد نیز باید دسترسی‌های خدماتی، پشتیبانی و اضطراری پیش‌بینی شود تا بتوانند از این عرصه حمایت کنند. ایزدی با بیان اینکه منطبق با سابقه پژوهشی که درخصوص مطالعه این خیابان‌ها دارم تأکید می‌کنم که ادامه ایجاد خیابان کامل در مقاطع بعدی این معبر منجر به متضرر شدن کسبه و در عین حال سایر کاربران خواهد شد، گفت: درواقع در خارج از مقطع عنوان‌شده ایجاد پیاده‌راه و حتی خیابان کامل، به نفع بافت و محیط اطراف خیابان باباطاهر نیست. مع‌الوصف با توجه به آنچه گفته شد یک خیابان کامل با تأکید بر تحرک افراد، به جای خودروها از تحرک و جابه‌جایی پشتیبانی می‌کند و بدین ترتیب، با تعیین اولویت‌ شیوه‌های جابه‌جایی که تردد پیاده و دوچرخه در اولویت نخست هستند، تمام شیوه‌های حمل‌ونقل را به‌صورت اصولی و تعریف نقشه‌ای خاص درهم می‌آمیزد که این مهم خود از ایمن بودن معبر پشتیبانی می‌کند؛ البته چنانکه گفته شد این نخسه برد-برد شهری در مسیر حل معضل ترافیکی و حفاظت داشته‌های تاریخی می‌بایست منطبق با ظرفیت و کاربرد معبر و محور تعریف‌شده به اجرا درآید تا کمترین آسیب را به محیط پیرامونی وارد کرده و درنهایت منجر به رضایتمندی در کاربران ازجمله کسبه و شهروندان عادی شود.
    ایجاد خیابان کامل در ۱۰ معبر پایتخت

    تهران زیر سایه خیابان کامل می رود

    به گزارش برزن نیوز و به نقل از ایران، خیابان کامل اگرچه این روزها به‌عنوان یک واژه نو در ادبیات شهری پایتخت مطرح می‌شود، اما سابقه ۲۷-۲۶ ساله‌ای در جهان دارد و از سال ۱۹۹۳ به یک واژه عمومی تبدیل شده است. در برخی شهرهای بزرگ همچون لندن البته این خیابان‌ها را «سالم» هم می‌نامند. خیابان کامل تنها به ترددها توجه نمی‌کند، ایست در فضای شلوغ شهری و لذت بردن از پیرایه‌ها و ارائه‌های شهر شاید مهم‌ترین نگاه انسانی خیابان کامل به شهر باشد. خیابانی که می‌خواهد به عابران، فرصت قدم زدن در پیاده روهای وسیع را بدهد و همچون گذشته ازغلبه آهن بر شهر کم کند. افشین خضرلو اقدم، دبیر کمیته پیگیری و پیاده‌سازی tod (توسعه بر مبنای حمل‌ونقل انبوه‌بر)  از ویژگی‌های خیابان کامل می‌گوید.

    خیابان کامل برای استفاده از هر ۴ مد حمل و نقل یعنی پیاده، دوچرخه، سواره و عمومی طراحی شده است. درحال حاضر اغلب خیابان‌های تهران درقلمرو سواره‌هاست.

    عرض پیاده‌رو در خیابان کامل ۴ متر است، درحالی که هم‌اکنون عرض پیاده روهای تهران در معابر شریانی و مهمی همچون خیابان مطهری یک و نیم متر است.

    در خیابان کامل، خیابان‌ها به‌عنوان مهم‌ترین فضای عمومی شهر در نظر گرفته می‌شود و هر آنچه فضای عمومی بخواهد، مثل نشستن، ملاقات، گپ زدن، استراحت و روزنامه خواندن، عرضه می‌کند.

    در تهران ۲۰۰ تا ۲۳۰ معبر قابلیت تبدیل شدن به خیابان کامل را دارند، اما در برنامه توسعه ۱۱۰ خیابان از جمله مطهری و ولیعصر پیش‌بینی شده است.

    براساس برنامه سوم توسعه شهرداری تهران که به تصویب شورای شهر رسیده است، هر سال در ۲۲ منطقه تهران یک معبر که ویژگی‌های لازم را دارد، کامل می‌شود و در سال دوم یک خیابان به دو خیابان افزایش می‌یابد.

    خیابان کامل را نه مهندسین ترافیک که معماران منظر طراحی می‌کنند. هر خیابان مانند پارک باید حتماً سند منظر داشته باشد.

    در خیابان کامل «سایه» نقش حیاتی دارد. هر خیابان دارای نقشه‌های ۵ ساله سایه است، براین اساس درخت نقش حیاتی دارد.

    مبلمان در خیابان کامل هر ۲۵ متر جانمایی شده است. صندلی‌ها در فواصل مشخص به گونه‌ای طراحی شده تا دسترسی پیاده‌ها به آنها راحت باشد.

    در هر ۲۵ متر یک سطل زباله و نه مخزن زباله! قرار می‌گیرد.

    با حذف جوی‌ها و حفر چاه‌های جذبی در زیر خیابان کامل، روان‌آب‌ها به جای هدر رفت و حمل زباله و ایجاد بوی بد به سفره‌های آب زیر زمینی هدایت می‌شوند و از این طریق سفره‌های آب زیرزمینی هم سیراب می‌شود.

    در خیابان کامل جای ویژه‌ای برای پارک خودروها پیش‌بینی شده تا چشم‌انداز بصری خط آهن خودروها حذف شود و خیابان، پیاده پسند‌تر شود.

    فضاهای خالی بیش از ۳۰ متر در خیابان کامل در هر نقطه تبدیل به پلازای کوچک خیابانی می‌شود. پلازاها می‌توانند محلی برای قرارهای ملاقات و استراحت عابران با منظره‌های زیبای خود باشند.

    امروز روشنایی معابر به سمت خیابان‌ها طراحی شده، به‌همین دلیل عابران پیاده بویژه در نیمه‌های شب، نمی توانند با خیال آسوده در پیاده‌روها قدم بزنند، در خیابان کامل برای امنیت و فعال بودن بیشترپیاده‌روها، روشنایی جداگانه‌ای برای آنها طراحی خواهد شد.

    خیابان کامل با داشتن فضای سبز، المان‌های آب‌نما و زیبایی‌های بصری، قلمرو پیاده را به یک فضای دوست داشتنی تبدیل می‌کند.درسند معماری منظر خیابان المان‌های خاصی برای خیابان در نظر گرفته شده تا عابران مکث کنند، کتاب بخوانند، عکاسی کنند و لذت ببرند.

    خیابان کامل از سرعت زندگی می‌کاهد و به‌دنبال ایجاد یک زندگی انسانی در شهر است.

    خیابان کامل میل به بسته شدن دارد، هر چیزی را که تولید می‌کند به مصرف می‌رساند. براین اساس از انرژی خورشید برای روشنایی خود استفاده می‌کند.

    در خیابان کامل پمپ الکتریک مثل پمپ بنزین برای شارژ موتور یا خودرو نصب خواهد شد.

    در تهران خیابان جدید ساخته نمی‌شود. خیابان‌های فعلی و قدیمی که قابلیت دارند، می‌توانند به خیابان کامل تبدیل شوند، درست همانند شهرهای قدیمی دنیا که ۵۰۰ تا ۷۰۰ ساله‌اند و خیابان‌هایشان را «کامل» کرده‌اند.

    همه پل‌های عابر پیاده در خیابان کامل حذف می‌شود. اجرای روگذر و زیرگذر هم ممنوع است، به جای آن هر ۱۵۰ متر یک سامانه عبور عرضی روی زمین ایجاد می‌شود تا همانطور که ایمنی عابران در طول پیاده‌روها حفظ می‌شود در عرض معبر هم امن باشد.

    در خیابان کامل تردد خودروها محدود نمی‌شود، اما قطعاً از لاین خیابان برای سواره‌ها کم خواهد شد و سرعت کاهش می‌یابد.

    هر خیابانی نمی‌تواند کامل شود و همه خیابان‌های کامل در تهران یکدست نخواهد بود. اما خیابان‌های پهن با بیش از ۲۵ متر عرض بهترین گزینه برای کامل شدن هستند، هرچند خیابان‌های با عرض کمتر هم می‌توانند به این طرح بپیوندند.

    هنوز خیابان‌های کامل در تهران شناسایی نشده‌اند. به محض ابلاغ دستورالعمل، خیابان‌هایی که این ویژگی‌ها را دارند، پیشنهاد می‌شوند.

    با توجه به وضعیت هر خیابان، هزینه و زمان اجرای طرح متفاوت خواهد بود. برای اجرای طرح به آسفالت خیابان‌ها دست زده نمی‌شود. اما کار زمان بر خواهد بود.

    سرمایه‌گذاران بخش خصوصی بهترین گزینه برای تأمین منابع مالی اجرای طرح هستند. آنها می‌توانند رونق اقتصادی خیابان را برگردانند.

    خیابان کامل خیابان هوشمند خواهد بود و با شهروندان حرف می‌زند. بنابراین علاوه بر اینکه آمار دقیقی از ترددها و فعالیت‌های هر چهار مد دارد، در پدافند غیرعامل و ارائه خدمات هم پیشتاز خواهد بود. هر زمان خطری مثل زلزله و سیل شهروندان را تهدید کند، خیابان به آنها اطلاع می‌دهد و اگر شهروندی نیاز به اطلاعات داشته باشد، مثلاً نزدیکترین خیاطی یا آرایشگاه را به آنها معرفی می‌کند.

    پیاده‌روهای خیابان کامل در هر ۵۰۰ متر به یک سرویس بهداشتی سیار مجهز می‌شود



    مطلب پیشنهادی

    خسارت ۲۰ هزار میلیارد تومانی به گردشگری؛ ۱۴۹ بنای تاریخی آسیب دید

    خسارت ۲۰ هزار میلیارد تومانی به گردشگری؛ ۱۴۹ بنای تاریخی آسیب دید

    نایب‌رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران با اعلام برآورد بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان خسارت به کسب‌وکارهای گردشگری گفت: ۱۴۹ بنای تاریخی نیز آسیب دیده‌اند و بازسازی آنها حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان هزینه خواهد داشت.

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *