پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
توت یکی از میوههای پرطرفدار بهاری است؛ درخت این میوه در بسیاری از نقاط کشور شرایط رشد خوبی دارد، حتی بسیاری از افراد درخت این میوه لذیذ را در باغچه خانههای خود میکارند، همچنین توتتکانی یکی از تفریحات خانوادهها در این فصل محسوب میشود.
هرچند این میوه طرفداران زیادی دارد، اما مشکلاتی برای فضای شهری و محیط زیست نیز ایجاد میکند که مسئولان امر را ناچار به اقدام برای رفع این مشکلات کرده است.
بهرغم زیبایی که توتها در فصل بهار روی درختان ایجاد میکنند، با وزش باد ملایم در این فصل میوهها از درخت جدا میشوند و روی خودروهای پارک شده یا سطح معابر و خیابان میریزند که فضای نازیبا و چسبندهای را معابر شهری ایجاد میکند؛ علاوه بر این، به عقیده کارشناسان میوه درختانی که کنار خیابان و اتوبانها قرار دارند، به دلیل وجود آلایندهها آلوده هستند و سلامت افراد را به خطر میاندازند.
درخت توت یکی از درختان آببر است و در شهر اصفهان تعداد بسیار زیادی از این نوع درخت، حتی در رفیوژ میانی اتوبانها کاشته شده است که با وجود شرایط کمآبی در شهر از این لحاظ نیز توجیهی ندارد.
جابهجایی درختان جوان توت مثمر در شهر اصفهان
مجتبی حقشناس، مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار میکند: سیاست این سازمان کاشت درخت توت زینتی است؛ درختی که میوه نمیدهد، اما زیبایی و مقاومت خوبی نسبت به شرایط خشکی دارد، همچنین سایهاندازی برای معابر را انجام میدهد.
وی با بیان اینکه میان توتهای زینتی درختهای مثمری که تعداد آنها بسیار کم است، کاشته میشود، علاوه بر این تعدادی درخت سالها قبل بهصورت موردی کاشته شده است، میافزاید: برخی شهروندان و کارشناسان توصیه میکنند درختان مثمر در شهر کاشته شود، اما بهلحاظ کارشناسی به دلیل اینکه ریزش توتها سبب ایجاد چسبندگی میشود، محیطهای نازیبایی را در شهر ایجاد میکند، همچنین آلایندهها روی آنها مینشیند و ممکن است از لحاظ آبیاری شرایط درستی نداشته باشد، نباید درختان توت در سطح شهر کاشته شوند.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان با بیان اینکه پس از مقایسه دو رویکرد به این نتیجه رسیدیم که درختان توت مثمر در سطح شهر کاشته نشود، میگوید: طبق برنامهریزی، این درختان باید در مکانهای خاص همچون توتستانها یا پارکها کاشته شوند.
وی ادامه میدهد: با توجه ایجاد مناظر نازیبا و ایجاد مشکلات بهداشتی برای شهروندان، درختان توت در رفیوژها، چهارراهها و خیابانها، درختان جوان جابهجا شدند و میوهدهی درختان مسن را از طریق هرس پلارد به تأخیر انداختیم.
هرس پلارد ۳۰ درصد از درختان توت شهر اصفهان بهدلیل محدودیت زمان انجام نشد
حقشناس تصریح میکند: با ابلاغ دستورالعمل هرس پلارد به مناطق پانزدهگانه شهرداری اصفهان، حدود ۸۰ درصد از این درختان شناسایی شد، اما بهدلیل شباهت زیاد درختان مثمر و زینتی که شناسایی آنها در زمانهای غیرمیوهدهی بسیار سخت است، برخی از آنها از دید کارشناسان پنهان ماند.
وی با بیان اینکه هرس پلارد ۳۰ درصد از درختان توت شهر اصفهان بهدلیل محدودیت زمان انجام نشد، ادامه میدهد: در کل ۷۰ درصد موارد رسیدگی و ۳۰ درصد رسیدگی نشد که در حال حاضر شاهد هستیم این درختان هنوز بارده هستند و مسئولان فضای سبز باید میوهها را با فشار آب از درخت جدا کنند تا از ایجاد چسبندگی و نازیبایی جلوگیری شود، همچنین سلامت شهروندان تهدید نشود.
مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان ضمن توصیه به شهروندان برای مصرف نکردن توتهای درختان سطح شهر خاطرنشان میکند: وجود آلایندهها بر میوه توت درختان، سلامت شهروندان را به خطر میاندازد، به جز توت درختانی که در مکانهایی همچون بوستانها و دور از خیابان است، هرچند آنها را نیز باید پس از شستوشو مصرف کرد.
کاشت درخت توت عقلانی نیست
سیدمصطفی قادریان، کارشناس محیط زیست با اشاره به تبعات کاشت درخت توت در معابر پرتردد شهری میگوید: یکی از تأثیرات منفی کاشت این گونه درختان مثمر در محیط زیست شهری، تهدید سلامتی مصرفکنندگان به دلیل نفوذ آلودگیهای زیستمحیطی به بافت آسیبپذیر این میوه است، زیرا اغلب مردم، این میوه پرخاصیت را بدون شستوشو مصرف میکنند.
وی میافزاید: علاقهمندی برخی شهروندان به این میوه بهقدری زیاد است که حتی در شرایط خطرآفرین تصادف با خودرو، وسط خیابانهای اصلی و فرعی نیز افرادی را میبینیم که بیتوجه به خطرات جانی در حال چیدن و خوردن این میوه خوشخوراک و جذاب هستند؛ به یاد داریم در سالهایی که با کمبود شدید آب مواجه بودیم و بسیاری از فضاهای سبز شهری با آبهای نامتعارف و منحصر به کشت غیر ثمر آبیاری میشد نیز عدهای بدون توجه به عوارض زیستمحیطی و بهداشتی، مشغول خوردن توت بودند.
قادریان ادامه میدهد: روشن است که مدیریت شهری طی سالهای گذشته اقدام به کاشت گونه غیرمثمر این درخت کرده بود که برخلاف تصور، درختان توت کاشته شده به ثمر رسیدند و علاوه بر اینکه موجب نازیبایی معابر شهری و زحمتافزایی پاکبانان در زمان میوهدهی شدند، تبعات مختلف زیستمحیطی، بهداشتی و ایمنی را به همراه داشتند.
کارشناس محیط زیست با استناد به اظهارات کارشناسان فضای سبز تصریح میکند: با توجه به اینکه ریشه درخت توت بهصورت عمودی و افقی رشد میکند، به همین دلیل میتواند زیرِ زمین به تأسیسات فاضلاب و خطوط مخابراتی شرکتهای خدمترسان و منازل مردم آسیبهای جبرانناپذیر برساند.
وی خاطرنشان میکند: ریزش میوه توت در حاشیه خیابانهایی که محل پارک خودروها بهشمار میآید، موجب آلوده ساختن خودرو و مصرف تحمیلی آب برای شستوشوی آن میشود، از اینرو نباید اجازه کاشت درخت توت در خیابانهای پر رفت و آمد داده شود.
قادریان اظهار میکند: درخت توت قرنها در کوچهباغها و کنار جویبارها کاشته میشد و بدون آبیاری دستی به کهنسالی میرسید و در اوج سودمندی، هیچ خسارتی را به محیط و افراد وارد نمیکرد، اما شرایط زندگی شهری امروز ایجاب میکند که ضمن جامعنگری، با ایجاد توتستانها و اختصاص مکانهایی مجزا در بوستانها به کاشت درخت توت، از برگ این درخت نیز برای پرورش کرم ابریشم و تولید پارچه ارزشمند استفاده کنیم.
کارشناس محیط زیست بر این باور است که برای تحقق شهر هوشمند، تنها استفاده از سامانههای الکترونیکی برای پاسخگویی غیرحضوری به مراجعات مردم کافی نیست، بلکه مدیریت هوشمندانه و بهرهورانه یک شهر بر اساس نیازهای واقعی شهروندان، زیستپذیر نگهداشتن شهر از طریق کاشت، داشت و حفاظت از گونههای بومزاد گیاهی کمآببر و تفکیک بازار از خیابان برای پیشگیری از انواع سد معبر، بیانگر هوشمندی یک شهر زنده و مدیران و ساکنان آن است.
درخت توت مضراتی برای فضای شهری، سلامت و ایمنی شهروندان بهدنبال دارد، از طرفی میتوان با جابهجایی این درختان و ایجاد توتستانها علاوه بر استفاده از میوه این درختان، با بهرهگیری از برگ آنها به پرورش کرم ابریشم پرداخت.
