مدیریت یکپارچه شهری، نیاز دیروز، ضرورت امروز

قریب به ۳دهه است که موضوع اداره متمرکز شهر تهران به یکی از مسائل همیشگی مدیریت شهری تبدیل شده است. پس از پایان جنگ تحمیلی و در دوره سازندگی که روند اداره شهر تهران به شیوه‌ای مدرن و مشابه با سایر کلانشهرهای جوان دنبال می‌شد و همواره دغدغه مدیریت شهری پایتخت، ایجاد سیستمی یکپارچه و متمرکز جهت اداره مسائل کلانشهر تهران بوده اما ساختار بوروکراسی کشور این زمینه را فراهم نمی‌کرده است.

اکنون که مدیریت شهری تهران دارای تعامل خوبی با قوه مجریه است شاید شرایط بیش از هر زمان دیگری برای فراهم‌کردن زمینه ایجاد مدیریت یکپارچه شهری فراهم باشد. واقعیت آن است که ایجاد سیستمی بهینه و فاقد دوباره‌‌کاری و سعی و خطا، بدون هماهنگی و نظام برنامه‌ریزی متمرکز ممکن نیست.

نمی‌توان بدون داشتن چشم‌اندازی از طرح‌های توسعه، نوسازی و بهسازی شهر، برآورد مناسبی از نیازهای حوزه زیرساخت داشت. بدون دارابودن کنترل مناسب بر ترافیک، سیستم عوارض، شماره‌گذاری خودرو و معابر ورودی شهر، نمی‌توان نظام بهینه‌ای برای حمل و نقل شهری طراحی کرد و مجزا از فرایند وصول مالیات‌ها و عوارض کسب و کار نمی‌توان سخن از درآمد پایدار مدیریت شهری گفت.

امروز مدیریت شهری وارث انباشتی از معضلات، انتظارات پاسخ داده نشده و اولویت‌های بر زمین مانده است و حرکت در این مسیر بدون همراهی، هماهنگی و یکپارچگی در نظام مدیریت شهری ممکن نیست.

دیگر دوران مدیریت جزیره‌ای و مستقل و منفک در حوزه‌های مختلف زیرساخت، انرژی، ارتباطات، آموزش، حمل و نقل و کسب و کار گذشته و برای ارائه خدماتی بهتر بایست تمامی این حوزه‌ها به مثابه اعضای یک پیکره واحد، هماهنگ، منسجم و همراستا عمل کنند.

فلسفه تشکیل شوراها، چابک‌سازی دولت و واگذاری بخشی از وظایف دستگاه‌های دولتی به این نهاد مردم‌سالار است که این اقدام می‌تواند در حوزه ایجاد مدیریت یکپارچه شهری و واگذاری وظایف تصدیگری دستگاه‌های دولتی در امور مختلف به مدیریت شهری ظهور یابد.

نگارنده با توجه به پیگیری مستمر موضوع انتقال شرکت راه‌آهن شهری تهران و حومه که متولی ساخت و بهره‌برداری خطوط متروی تهران بود و خوشبختانه این انتقال از وزارت کشور به شهرداری تهران از طریق شورای‌عالی اداری به نتیجه رسید و ثمره آن در تکمیل و راه‌اندازی خطوط فعلی متروی تهران در دسترس شهروندان تهرانی است، انتقال فعالیت‌های مشابه تصدیگری دولت به مدیریت شهری را امکان‌پذیر دانسته و امیدوارم در این دوره دولت و مدیریت شهری، اولویت‌های انتقال به سرعت مشخص شده و به‌صورت موردی پیگیری ویژه شود تا فرایند انتقال از طریق شورای‌عالی اداری و تصویب مقررات لازم مانند تجربه موفق مترو به نتیجه برسد.

به‌نظر می‌رسد شرایط فعلی بهترین فرصت برای تحقق این امر است؛ مدیریت یکپارچه شهری که نیازی در گذشته بود و امروز به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است.

مهندس محسن هاشمی/ رئیس شورای اسلامی شهر تهران