پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز فایننشالتایمز در گزارشی با اشاره به تحولات اخیر بازار مسکن ایران نوشت که اگرچه هنوز آمار رسمی جدیدی منتشر نشده، اما برآوردها از رشد قابلتوجه قیمت مسکن و اجارهبها از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه حکایت دارد؛ افزایشی که به نظر میرسد حتی از نرخ تورم نیز فراتر رفته باشد.
به باور فعالان بازار و متقاضیان خرید مسکن، بازگشت نسبی تقاضا به بازار ملک بیش از آنکه ناشی از اعتماد به ثبات اقتصادی باشد، نتیجه نگرانی از آینده اقتصاد و تلاش برای حفظ ارزش داراییهاست. با این حال، حجم معاملات در تهران به عنوان بزرگترین بازار مسکن کشور همچنان در سطوح پایین قرار دارد.
کارشناسان میگویند استمرار تورم بالا و نوسانات اقتصادی، فضای احتیاط و انتظار را بر بازار مسکن حاکم کرده است. در چنین شرایطی بسیاری از خریداران و فروشندگان از انجام معاملات قطعی خودداری میکنند، هرچند تحولات اقتصادی اخیر همچنان بر رفتار بازیگران این بازار اثرگذار بوده است.
در همین حال، بازار طلا که همواره یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری در ایران محسوب میشود، پس از ثبت رکوردهای قیمتی در دورههای گذشته، طی سال جاری با کاهش نسبی ارزش مواجه شده است. این موضوع بخشی از سرمایهگذاران را به سمت بازارهای جایگزین از جمله مسکن سوق داده است.
یکی از فعالان بازار املاک در تهران در اینباره میگوید: «بسیاری از فروشندگان به امید افزایش بیشتر قیمتها، از عرضه ملک خودداری میکنند. از سوی دیگر، خریداران نیز تلاش دارند پیش از کاهش بیشتر ارزش پول، نقدینگی خود را به داراییهای فیزیکی تبدیل کنند. نتیجه این وضعیت، بازاری بلاتکلیف و کمرمق است.»
این روند تنها به تهران محدود نشده و در مناطق ییلاقی اطراف پایتخت و همچنین شهرهای گردشگری حاشیه دریای خزر نیز افزایش قابلتوجه قیمتها مشاهده میشود؛ مناطقی که در ماههای اخیر به مقصد بخشی از مهاجران داخلی تبدیل شدهاند.
فایننشالتایمز همچنین به ضعف نظام تأمین مالی مسکن در ایران اشاره کرده و نوشته است که نبود سازوکارهای گسترده و کارآمد برای اعطای وامهای بلندمدت، باعث شده بخش عمده معاملات ملکی به صورت نقدی انجام شود. در نتیجه، خریداران ناچارند هزینه خرید مسکن را در بازهای کوتاه یا به شکل یکجا تأمین کنند.
این گزارش در ادامه به چالشهای ساختاری اقتصاد ایران از جمله تورم مزمن، ناترازیهای پولی، مشکلات نظام بانکی و سایر نارساییهای اقتصادی اشاره میکند؛ عواملی که طی سالهای گذشته فشار مضاعفی بر توان خرید خانوارها وارد کردهاند.
یک شهروند ۵۸ ساله ساکن تهران در گفتوگو با این روزنامه میگوید: «خانهدار شدن در تهران به رؤیایی دستنیافتنی تبدیل شده است. امروز مهمترین دغدغه بسیاری از خانوادهها تأمین هزینههای روزمره زندگی است و خرید مسکن دیگر در توان بخش بزرگی از جامعه نیست.»
بر اساس این گزارش، بازار مسکن ایران که در سالهای گذشته بارها شاهد شکلگیری حبابهای قیمتی ناشی از فعالیتهای سوداگرانه بوده، طی پنج سال اخیر عمدتاً در شرایط رکودی قرار داشته است؛ چرا که بخش قابل توجهی از سرمایهها به سمت بازار ارز و طلا حرکت کرده بودند.
آخرین آمارهای رسمی منتشرشده پیش از آغاز درگیریها نیز نشان میدهد قیمت مسکن در سطح کشور طی یک سال حدود ۳۵ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که همچنان پایینتر از نرخ تورم عمومی ارزیابی میشود.
