به گزارش برزن نیوز، حذف قیمتگذاری دستوری تایر خودروهای سبک، چشمانداز تازهای پیش روی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان قرار داده است. سیاستی که به گفته فعالان این صنعت، میتواند از شکلگیری تقاضای غیرواقعی و خریدهای احتیاطی جلوگیری کند، اما تأثیر نهایی آن بر قیمت لاستیک به هزینه تولید و شرایط رقابت در بازار بستگی دارد.
جمال میرزایی، رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان صنعت تایر، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به پیامدهای قیمتگذاری دستوری اظهار کرد: اختلاف قابلتوجه میان قیمت مصوب و نرخ بازار آزاد، تایر را از یک کالای مصرفی به کالایی با انگیزه سرمایهگذاری تبدیل کرده بود.
به گفته وی، در چنین شرایطی بسیاری از خریداران لزوماً مصرفکننده واقعی نبودند و حتی برخی رانندگان به دلیل نگرانی از افزایش قیمتها، بیش از نیاز خود لاستیک خریداری و نگهداری میکردند.
حذف قیمتگذاری دستوری چگونه بر بازار تأثیر میگذارد؟
میرزایی معتقد است با آزادسازی قیمتها، انگیزه خرید و انبار کردن تایر با هدف بهرهبرداری از اختلاف قیمت کاهش مییابد و بخش عمده تقاضای بازار به مصرفکنندگان واقعی محدود میشود.
وی تأکید کرد که کاهش تقاضای کاذب میتواند زمینه تعدیل قیمتهای غیرواقعی را فراهم کند و بازار را به سمت تعادل میان عرضه و تقاضا سوق دهد.
با این حال، کاهش تقاضای غیرواقعی لزوماً به معنای ارزان شدن فوری لاستیک نیست؛ زیرا قیمت نهایی همچنان تحت تأثیر هزینه مواد اولیه، نرخ ارز و سایر هزینههای تولید قرار دارد.
افزایش هزینه تولید؛ چالش اصلی صنعت تایر
رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان صنعت تایر با اشاره به افزایش هزینههای تولید در سالهای اخیر گفت: قیمت مواد اولیه داخلی و وارداتی، از جمله کائوچو و روغن، رشد قابلتوجهی داشته و تغییر نرخ تسعیر ارز نیز هزینه تأمین مواد اولیه و تجهیزات را افزایش داده است.
میرزایی با اشاره به نرخهای ارزی ۲۷۰ تا ۲۷۵ هزار تومانی در برخی محاسبات تأمین نهادهها، توضیح داد که افزایش هزینهها در دوره قیمتگذاری دستوری، با تأخیر در قیمت نهایی محصولات منعکس میشد.
به اعتقاد وی، همین فاصله زمانی باعث میشد اصلاح قیمتها پس از چند ماه به شکل جهشهای ناگهانی رخ دهد؛ در حالی که با تغییر شیوه قیمتگذاری، تولیدکنندگان میتوانند متناسب با تغییر هزینهها، قیمت محصولات خود را بهتدریج اصلاح کنند.
چرا لاستیک دولتی به دست همه متقاضیان نمیرسید؟
یکی از مشکلات بازار تایر در سالهای گذشته، دشواری دسترسی برخی مصرفکنندگان به لاستیک با نرخ مصوب بود.
میرزایی در پاسخ به انتقادها درباره عرضه محدود لاستیک دولتی توضیح داد که واحدهای صنفی منتخب، سهمیه خود را با قیمت مصوب دریافت میکردند، اما حجم بالای تقاضا موجب میشد موجودی آنها در مدت کوتاهی به فروش برسد.
وی این وضعیت را ناشی از تقاضای کاذب دانست و تأکید کرد که فروش سریع سهمیهها لزوماً به معنای احتکار نیست.
به گفته رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان صنعت تایر، حتی در عرضه مستقیم از طریق سامانه فروش شرکتها نیز محصولات ارائهشده با استفاده از کد ملی، ظرف چند ساعت به فروش میرسیدند.
میرزایی این شرایط را نشانه ناکارآمدی سازوکار پیشین توزیع و قیمتگذاری دانست.
تولیدکنندگان: کمبود تایر نخواهیم داشت
رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان صنعت تایر با رد نگرانیها درباره احتمال کمبود لاستیک در بازار اعلام کرد که تولید تایر در ماههای اخیر در سقف ظرفیت خود قرار داشته است.
وی افزود: اگرچه برخی شرکتها در دوره قیمتگذاری دستوری به دلیل زیاندهی فرصتهایی را از دست دادهاند، اما با شرایط جدید انتظار میرود تأمین نیاز مصرفکنندگان بدون مشکل ادامه پیدا کند.
میرزایی همچنین ابراز اطمینان کرد که خریداران در زمان نیاز به تایر، امکان دسترسی به محصول موردنظر خود را خواهند داشت.
رقابت بر سر کیفیت و خدمات جایگزین رقابت بر سر سهمیه میشود؟
به اعتقاد میرزایی، حذف قیمتگذاری دستوری میتواند شرایط رقابتی تازهای در صنعت تایر ایجاد کند.
وی پیشبینی کرد که در فضای جدید، تولیدکنندگان برای افزایش فروش و گردش مالی بیشتر، به سمت بهبود کیفیت، تقویت برند و توسعه خدمات پس از فروش حرکت کنند.
رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان صنعت تایر همچنین معتقد است اصلاح شیوه قیمتگذاری میتواند از شدت مشکلاتی مانند اختلاف قیمت رسمی و آزاد، تخلفات مرتبط با توزیع و شکلگیری بازارهای غیررسمی بکاهد.
با این حال، تحقق این اهداف به میزان رقابت واقعی میان تولیدکنندگان، شفافیت قیمتها و استمرار عرضه مناسب در بازار وابسته خواهد بود.
تصمیم ستاد تنظیم بازار درباره تایر و روغن موتور
بر اساس تصمیم اتخاذشده در جلسه ستاد تنظیم بازار به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، مقرر شده است قیمتگذاری دستوری تایر و روغن موتور خودروهای سبک تا پایان سال ۱۴۰۵ کنار گذاشته شود.
این تصمیم میتواند یکی از تغییرات مهم در سیاست تنظیم بازار محصولات مصرفی خودرو باشد؛ تغییری که آثار آن بر قیمتها و رفتار مصرفکنندگان در ماههای آینده روشنتر خواهد شد.
آیا آزادسازی قیمت به سود مصرفکننده تمام میشود؟
حذف قیمتگذاری دستوری، بهتنهایی تضمینی برای کاهش قیمت تایر نیست. از یک سو، کاهش تقاضای کاذب و افزایش رقابت میتواند به متعادل شدن بازار کمک کند و از سوی دیگر، افزایش هزینه مواد اولیه و نرخ ارز ممکن است فشار افزایشی بر قیمتها را حفظ کند.
بنابراین، معیار اصلی موفقیت این سیاست تنها حذف قیمت مصوب نخواهد بود، بلکه باید دید آیا مصرفکنندگان در شرایط جدید میتوانند لاستیک موردنیاز خود را با قیمت شفاف، کیفیت مناسب و بدون محدودیتهای غیرضروری تهیه کنند یا خیر.
بازار تایر اکنون در برابر یک آزمون قرار گرفته است: آیا آزادسازی قیمتها به افزایش رقابت و بهبود دسترسی مصرفکنندگان منجر میشود یا تنها شیوه افزایش قیمتها را تغییر خواهد داد؟
منبع خبر و اظهارات: خبرگزاری ایسنا
پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)