چهارشنبه , ۶ آبان ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۵ بعد از ظهر

شهر سازی

علل تطویل دوره تهیه و تصویب طرحهای شهری

سهراب مشهودی در هفتادوششمین نشست از سلسله نشست‌های وبیناری بازآفرینی شهری با موضوع «بافت‌های ناکارآمد شهری؛ تهدید یا فرصت» که به همت محمدعلی ایزدخواستی، مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان، به‌عنوان رئیس دبیرخانه انتقال تجربیات بازآفرینی منطقه دو کشور برگزار شد، اظهار کرد: در بررسی وضعیت بافت‌های ناکارآمد شهری، چهار دسته اصلی از این بافت‌ها را معرفی شده است؛ دسته نخست شامل بافت‌های تاریخی است که به دلیل فرسودگی، از چرخه زندگی روزمره خارج می‌شود. وی افزود: دسته دوم، بافت‌های ارزشمند معاصر است که با وجود قدمت تاریخی ۷۰ تا ۱۰۰ ساله، نیازمند بازسازی است، اما نباید ارزش‌های اصیل خود را از دست بدهد. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران تاکید کرد: دو دسته دیگر، بافت‌های مسکونی که ساکنان اولیه آن‌ها به دلایل مختلف جای خود را به گروه‌های کم‌درآمدتر داده‌اند و محلاتی که دولت آن‌ها را «اسکان غیررسمی» می‌نامد، موضوع اصلی بحث بوده‌اند. مشهودی گفت: در رویارویی با این بافت‌ها، بازآفرینی صرفاً برای بافت‌های تاریخی و ارزشمند معاصر قابل‌اجراست، زیرا این فرایند نیازمند خلاقیت و حفظ ارزش‌های موجود است، اما در بافت‌های ناکارآمد، عملاً تمرکز بر ساختمان‌ها است نه بافت شهری که در طرح‌های بازآفرینی فعلی، توجه چندانی به حفظ الگوی بافت‌ها نمی‌شود و بیشتر به تعریض خیابان‌ها و ساخت‌وسازهای جدید پرداخته می‌شود که بافت اصیل را از بین می‌برد. وی با بیان اینکه یکی از مشکلات اساسی در این نوع بازآفرینی، تصور اشتباه از مالکیت ساکنان است، ادامه داد: بیشتر ساکنان این بافت‌ها مالک نیستند و با اجرای طرح‌های بازآفرینی و افزایش قیمت مسکن، توانایی ادامه زندگی در آن مناطق را از دست می‌دهند و این مسئله به جابه‌جایی اجباری این افراد به حاشیه شهرها منجر می‌شود. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با بیان اینکه تجربه نازی‌آباد تهران نمونه‌ای از این مشکلات است، خاطرنشان کرد: جایی که پیمانکاران خانه‌های فرسوده را تخریب و با ساختمان‌های چندطبقه جایگزین کردند، این اقدامات اگرچه کالبد شهر را بهبود می‌بخشد، اما موجب محرومیت مردم کم‌درآمد از زندگی در مناطق مرکزی شهر می‌شود. مشهودی با اشاره به تجربه کوی ۱۳ آبان در تهران گفت: این پروژه که برای اسکان گودنشینان اجرا شده بود، در ابتدا موفق به نظر می‌رسید، اما پس از گذشت چند سال، بیش از ۹۰ درصد ساکنین اولیه جای خود را به گروه‌های درآمدی بالاتر دادند و این امر نشان می‌دهد که سیاست‌های مسکن بدون در نظر گرفتن نیازهای واقعی مردم، موجب افزایش شکاف طبقاتی می‌شود. وی افزود: حضور افراد کم‌درآمد در بافت‌های مرکزی شهر، فرصتی برای کاهش فاصله طبقاتی و بهبود کیفیت زندگی شهری است و بازآفرینی نباید تنها به بهبود کالبد شهر محدود شود؛ بلکه باید به حفظ عدالت اجتماعی و ارائه خدمات مناسب به ساکنین فعلی نیز توجه کند. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با انتقاد از رویکردهای فعلی و با تاکید بر تغییر نگاه به بافت‌های ناکارآمد شهری تصریح کرد: شهر نباید به فضایی تبدیل شود که طبقات مختلف اجتماعی از یکدیگر جدا باشند و تمرکز بر بهسازی بافت‌های موجود به جای تخریب آن‌ها و مشارکت واقعی ساکنان در فرایند بازآفرینی است تا اهداف اجتماعی و اقتصادی به‌طور هم‌زمان محقق شود. مشهودی با تاکید بر کارآمدسازی زندگی در این مناطق گفت: باید شرایطی ایجاد کنیم که تفاوت قیمت‌ها به‌گونه‌ای نباشد که مستأجران قادر به ماندن در این مناطق نباشند. وی با اشاره به زندگی دشوار در خانه‌های قدیمی، از اهمیت ارائه خدمات اولیه‌ای همچون توالت و حمام عمومی خبر داد و افزود: بهبود کیفیت زندگی این افراد تنها با ارائه خدمات ضروری امکان‌پذیر است، نه با تمرکز صرف بر زیرساخت‌های کالبدی. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به ذکر نمونه‌ای از تهران به اقدامات مثبت دوره‌ای خاطرنشان کرد: در منطقه ۱۷ تهران، اقداماتی همچون ایجاد «اتاق مشق» که فضایی مناسب برای مطالعه کودکان فراهم می‌کرد، به کاهش افت تحصیلی کمک کرد و این قبیل طرح‌ها باید گسترش پیدا کند و در مناطقی با مشکلات مشابه پیاده شود. مشهودی عنوان کرد: بسیاری از برنامه‌ریزان از طبقه متوسط به بالا هستند و مشکلات واقعی طبقات پایین جامعه را درک نمی‌کنند که باید به نیازهای واقعی مردم توجه شود و برای مثال در این مناطق خدماتی همچون مهدکودک تعاونی، کارگاه‌های خیاطی و تعمیرات یا آشپزخانه‌های عمومی ضروری است. وی با اشاره به موضوع شهرک‌های مردم‌ساخته و اسکان غیررسمی یادآور شد: شهرک‌های جدید همچون پردیس با وجود سرمایه‌گذاری‌های عظیم، به دلیل انتخاب مکان اشتباه و استانداردهای نامناسب، نتوانستند جمعیت مورد انتظار را جذب کنند که در مقابل شهرک‌هایی که مردم ساخته‌اند، با تمام مشکلات، جمعیت بالایی را در خود جای داده‌اند و این نشان‌دهنده ناکارآمدی طرح‌های رسمی است. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به اینکه بسیاری از سکونتگاه‌های غیررسمی به دلیل نبود شناسایی رسمی از دریافت خدمات شهری و وام محروم هستند، تاکید کرد: باید این مناطق را به رسمیت بشناسیم و با ارائه وام و خدمات پایه، به بهبود شرایط زندگی کمک کنیم، زیرا تجربه نشان داده است که این سیاست‌ها در کشورهای دیگر نه‌تنها سکونتگاه‌ها را مستحکم‌تر کرده، بلکه موجب ایجاد اشتغال نیز شده است. مشهودی ضمن انتقاد از قوانین مرتبط با اراضی کشاورزی و محدودیت‌های ساخت‌وساز گفت: قوانینی که مانع از تغییر کاربری اراضی کشاورزی و توسعه سکونتگاه‌های غیررسمی می‌شود، در عمل به از بین رفتن زمین‌های کشاورزی منجر می‌شود که باید رویکردی انعطاف‌پذیرتر اتخاذ شود و مالکیت مردم به رسمیت شناخته شود. وی تاکید کرد: در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری، باید به نیازهای واقعی مردم توجه کنیم و خدمات را بر اساس اولویت‌های آن‌ها ارائه دهیم و تمرکز بر ایجاد معابر خودرو و زیرساخت‌های مشابه، نه‌تنها مشکلات را رفع نمی‌کند، بلکه منابع را هدر می‌دهد، در این راستا نگاه ما باید به سمت بهبود کیفیت زندگی مردم، ارائه خدمات ضروری و تقویت همبستگی اجتماعی در این مناطق تغییر کند.

سهراب مشهودی ، مدیر عامل شرکت مهندسین مشاور پارسوماش پایدار در مورد علل طولانی شدن طرح های شهری در یادداشتی برای برزن نیوز نوشت: ۱- علل تطویل در طرحهای جامع: در طرحهای جامع اصلی ترین علت طویل ، مراحل متعدد بررسی است. بدین ترتیب که شورایعالی برای این امر چند ارگان …

توضیحات بیشتر »

اهمیت سیمای بام بافت تاریخی/ بام مجموعه امیرچقماق ساماندهی می‌شود

خیابان‌های پیرامون حرم جداره سازی می‌شود

محسن عباسی هرفته، رئیس کمیسیون عمران، شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر یزد از یزد، گفت: در مرمت بافت تاریخی سیمای بام ، یکپارچگی و اصالت خط آسمان دو مقوله ای است که باید مورد توجه جدی قرار گیرد. او افزود: حفاظت از بافت تاریخی صرفا مرمت بناهای تاریخی نبوده و حفظ پیکره …

توضیحات بیشتر »

با تغییر اسامی شهر به کلان شهر مشکلی حل نمی شود/ افزایش تورم در پی تصمیمات غلط شهری

با تغییر اسامی شهر به کلان شهر مشکلی حل نمی شود/ افزایش تورم در پی تصمیمات غلط شهری

با موافقت اعضای شورای اسلامی یزد در تاریخ ۱۲ شهریور ماه سال جاری برای الحاق روستاهای بخش مرکزی به این شهر، یزد به جرگه کلان شهرهای کشور خواهد پیوست. محمد حقانی، پدر مدیریت شهری ایران در رابطه با تغییر یزد از شهر به کلان شهر به خبرنگار  گفت: متاسفانه همیشه با ظاهر قضیه کار …

توضیحات بیشتر »

منطقه ۶ شهرداری، منطقه غیرحضوری می‌شود

منطقه ۶ شهرداری، منطقه غیرحضوری می‌شود

در نشستی که روز ۱۲ شهریور، با محوریت طرح منطقه غیرحضوری برگزار شد، تورج فرهادی شهردار منطقه ۶ با حضور در سازمان فاوا و در گفتگو با محمد فرجود، مدیرعامل این سازمان ابعاد مختلف این طرح و همچنین پهنه بندی هوشمند شهری را بررسی کردند. به گفته مدیرعامل سازمان فاوای …

توضیحات بیشتر »

وزارت راه و شهرسازی آمار معاملات مسکن را سانسور کرد

وزارت راه و شهرسازی آمار معاملات مسکن را سانسور کرد

گفتنی است این داده‌های خام که به صورت ماهیانه و در اولین روز‌های شروع هر ماه در وب‌سایت وزارت راه ‌و شهرسازی منتشر می‌شد، به صورت ماهیانه از سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور (متعلق به وزارت صنعت، معدن وتجارت – اتاق اصناف ایران) استخراج و انتشار می‌یافت. قابل …

توضیحات بیشتر »

شیراز تنها شهری که طرح تفصیلی مدیریت پسماند را به تصویب رسانده است

شیراز تنها شهری که طرح تفصیلی مدیریت پسماند را به تصویب رسانده است

«علی ناصری»، امروز (سه شنبه ۱۱ شهریور) در جمع خبرنگاران گفت: شهر شیراز تنها شهری است که بر مبنای مدیریت طرح جامع پسماند، طرح تفصیلی مدیریت پسماند را با ۸۵ شرح خدمات به تصویب رسانده است. رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز بیان کرد: شهر …

توضیحات بیشتر »

پل های عابر پیاده، جایی امن برای آزار زنان در شهر

پل های عابر پیاده، جایی امن برای آزار زنان در شهر

«به روال همیشه، ساعت از ۹ گذشته بود و من هم راهی خانه شدم. کوله سنگینی روی دوشم بود که تمام وسیله‌های باشگاه را در آن حمل می‌کردم. خسته بودم و همان‌طور که حدس می‌زدم، پله برقی هم خراب بود. با خستگی و به آرامی پله‌ها را بالا می‌رفتم و …

توضیحات بیشتر »

لایحه «بهره‌برداری از پیاده‌رو‌ها» دارای اشکالات اساسی است

نگرشی بر مقررات و ضوابط حاکم بر سد معابر

پس از ارجاع لایحه شهرداری به کمیسیون های شهرسازی و معماری و برنامه و بودجه به عنوان کمیسیون های اصلی بررسی کننده این لایحه، کمیسیون شهرسازی و معماری پس از تشکیل جلسات هم‌اندیشی با فعالان شهری جامعه مدنی و متخصصان جامعه‌شناسی شهری، اقتصاد شهری، طراحی و برنامه‌ریزی شهری و همچنین …

توضیحات بیشتر »

برنامه‌ریزی برای توسعه متوازن مشهد

برنامه‌ریزی برای توسعه متوازن مشهد

توسعه و عمران شهر، عزمی جدی و برنامه‌ای مدون می‌طلبد و نمی‌توان بدون نقشه راه در این مسیر قدم از قدم برداشت؛مشهد نیز از این قاعده مستثنی نیست.  طی ۳ سال اخیر در پنجمین دوره پارلمان شهری مشهد تمام همتمان را بر این گذاشتیم تا مفهوم «شهر برنامه محور» را …

توضیحات بیشتر »

گسترش حاشیه نشینی چه تبعاتی دارد؟

بالغ بر ۶ میلیون نفر در سکونتگاه‌های غیر رسمی زندگی می‌کنند/ بسته تشویقی نوسازی تصویب شد

«مغزهای کوچک زنگ زده»، روایتی دلهره آور از زندگی کسانیست که در حاشیه شهر درگیر چنان فقری هستند که در آن عشق، آموزش و زندگی معنایی جز آن دارد که در ظاهر برنامه های شکیل تلویزیون نمایش داده می‌شود. جایی که کودکان بی‌سرپرست با این نیت نگهداری می شوند که …

توضیحات بیشتر »