سه شنبه , ۶ مرداد ۱۴۰۵ - ۲:۴۸ بعد از ظهر

طراحی شهری

راهکارهای طراحی مبلمان شهری مناسب برای همه شهروندان بررسی شد/ هم‌اندیشی با اساتید طراحی صنعتی دانشگاه‌های سراسری شهر تهران

جلسه هم‌اندیشی گزارش میان کار طرح پژوهشی «راهنمای مبلمان شهری فراگیر» با حضور اساتید طراحی صنعتی دانشگاه‌های سراسری شهر تهران به میزبانی دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش و با هدف تداوم مناسب‌سازی عرصه عمومی برای افراد توان‌یاب و همچنین توجه به «طرح مبلمان شهری فراگیر» و تحقق «فضای شهری فراگیر در ایران» و اشتراک‌گذاری تجربیات در ساختمان دادمان برگزار شد. در این نشست، با اولویت افراد کم توان شامل جانبازان، معلولان، کودکان، سالمندان بود، گزارش میان کار طرح شامل تدوین مطالعات پایه و تفصیلی طرح، تبیین مفاهیم پایه، تهیه شناسنامه و تبیین دستور کار موضوعی طراحی مربوط به هرگونه مبلمان و تجهیزات شهری به بحث و تبادل نظر گذاشته شد. مشاور طرح در خصوص طرح توضیحاتی ارایه کرد. همچنین در این نشست نکاتی در خصوص ارتقای بدنه مطالعات طرح و دستیابی به محصول نیز ارایه شد. در این نشست، بر این موضوع تاکید شد که تمامی امکانات شهری مانند نیمکت‌ها، ایستگاه‌های اتوبوس، سطل‌های زباله و سایر تجهیزات باید به گونه‌ای طراحی شوند که همه شهروندان، از جمله افراد دارای معلولیت، سالمندان، کودکان و جانبازان، بتوانند به‌راحتی از آن‌ها استفاده کنند. استادان حاضر در نشست، همچنین بر لزوم تدوین استانداردهای مشخص برای طراحی و ساخت مبلمان شهری، توجه به شرایط اقلیمی و فرهنگی مناطق مختلف کشور و رفع مشکلات موجود در فضاهای شهری تاکید کردند. از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده، تهیه شناسنامه دیجیتال (QR Code) برای تجهیزات شهری بود تا اطلاعاتی مانند طراح، سال ساخت و شیوه نگهداری هر محصول در دسترس باشد. حسینی نیا در این نشست تصریح کرد: هدف از این برنامه، تدوین دستورالعمل‌ها و استانداردهایی است که در آینده به ایجاد شهرهایی دسترس‌پذیرتر، ایمن‌تر و مناسب‌تر برای همه شهروندان کمک کند. وحید چوپانکاره، عضو هیات علمی طراحی صنعتی دانشگاه تهران، در این هم اندیشی، بر اهمیت نقش انتقال «آموزش میدانی» صحیح کاربران در نحوه بهره‌برداری از اشکال متنوع مبلمان شهری با توجه به فرهنگ‌های گوناگون جاری در سطح کشور تاکید کرد. وی همچنین، رعایت طبقه‌بندی انواع مبلمان شهری به سه دسته مبلمان عمومی، شهری و روستایی در کنار تبیین مفهوم شناسی میان دو عبارت Inclusive & Universal Design را از اهم موارد ضروری دانست. محسن صفار دزفولی از دانشگاه علم و صنعت ایران، نیز در این نشست گفت: آنچه که بیش از پیش در برخورد اول با موضوع مبلمان شهری در شهرهای ایران به چشم می‌خورد، از یک سو، اهمیت آسیب‌شناسی انواع مبلمان شهری به ویژه مناسب‌سازی ایستگاه‌های اتوبوس در فضاهای شهری نظیر خیابان ولیعصر و میادین محله نارمک تهران و از سویی دیگر، چالش عملیاتی شدن ضوابط و استانداردهای در دست موجود توسط مجریان امر در خلا حضور یک «نظام طرح-ساخت» مدون تحت نظارت دستگاه و نهاد مربوط است. مهدی اصل فلاح از دانشگاه هنر نیز در این نشست گفت: «طراحی فراگیر»، یعنی طراحی به دور از هرگونه «تبعیض» برای همه اقشار جامعه و در نظرداشت یک رویکرد «آینده‌نگرانه» در طراحی محیط و سایر تجهیزات مستقر در آن است. وی افزود: با توجه به گسترده شدن هرم سنی کم‌توانی برای متولدین دهه ۶۰، ضرورت تعیین افق زمانی برای این طرح تا سال ۱۴۳۰ ضروری است. اینکار از طریق تعیین روش پژوهش، آسیب‌شناسی میدانی بر اساس سبک زندگی در مناطق مختلف اقلیمی قابل انجام است. نتایج حاصل از این پژوهشی می تواند تبدیل به راهنمای طراحی و ساخت مبلمان شهری فراگیر شود. صادقی نائینی استاد دانشگاه علم و صنعت ایران نیز، «تنوع زیستی و اقلیمی» و «انعطاف‌پذیری» را دو اصل محوری در طراحی مبلمان شهری فراگیر جهت پرده برداری از کیفیات «حضورپذیری» و «رویدادپذیری» افراد در عرصه‌های همگانی برشمرد. باقری طالقانی استاد دانشگاه هنر ایران به تبیین و تطبیق‌سازی هفت اصل طراحی فراگیر در معرفی انواع مبلمان شهری برای هر اقلیم از ایران پرداخت. در پایان جلسه ، مریم السادات خلیلی از دانشگاه تهران، فرزانه هنربخش و اله‌دادی از دانشگاه الزهرا و اکبر دبستانی رفسنجانی و محمد مدهوشیان نژاد، به نکاتی از جمله تعریف ساز و کار نحوه «دریافت نشان محصول فراگیر»، ایجاد «فضاهای تعاملی فراگیر» با سرریز حس خوشایندی، اهمیت مناسب‌سازی و تجهیز انواع «ریزفضاهای شهری» در اقلیم‌های مختلف و تعریف «شاخص‌های شهر فراگیر» اشاره کردند. حسینی نیا مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش، کیفیات دسترس‌پذیری، فراگیری، نگهداری مستمر، دسترس پذیری، فراگیری، نگهداری مستمر، صنعت‌گری، تولید انبوه، پایداری اقتصادی، مدولاریتی، طراحی جامع‌محور، نوآوری و ترویج رفتارمحور را می‌توان ماحصل گفتمان اساتید طراحی صنعتی در بررسی ابعاد این طرح دانست. به گفته وی، با کمک این گفتمان، می‌توان فصل تازه‌ای را با گذار از «راهنمای عام طراحی مبلمان شهری فراگیر» به «استانداردهای خاص طرح و ساخت مبلمان شهری فراگیر در هر اقلیم» گشود. همچنین، تهیه شناسنامه دیجیتال (QR-code) برای هر گونه از مبلمان موردنظر شامل؛ طراحی، سال ساخت، نحوه نگهداری و ... را می‌توان ذیل مصوبه شورایعالی تحت عنوان سند پشتیبان شهر دوستدار کودک و همچنین سند راهبردی شهر دوستدار سالمند پیگیری کرد.

جلسه هم‌اندیشی گزارش میان کار طرح پژوهشی «راهنمای مبلمان شهری فراگیر» با حضور اساتید طراحی صنعتی دانشگاه‌های سراسری شهر تهران به میزبانی دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش و با هدف تداوم مناسب‌سازی عرصه عمومی برای افراد توان‌یاب و همچنین توجه به «طرح مبلمان شهری فراگیر» و …

توضیحات بیشتر »

نخستین پایانه تاکسیرانی با طراحی معماری ایرانی

پایانه تاکسیرانی شهید شیعه‌زاده، در راستای تداوم برنامه مسقف‌سازی پایانه‌ها در سطح منطقه یک و با بهره‌گیری از عناصر طراحی و معماری ایرانی ـ اسلامی، در میدان تجریش احداث و به بهره‌برداری رسید.

پایانه تاکسیرانی شهید شیعه‌زاده، در راستای تداوم برنامه مسقف‌سازی پایانه‌ها در سطح منطقه یک و با بهره‌گیری از عناصر طراحی و معماری ایرانی، در میدان تجریش احداث و به بهره‌برداری رسید.

توضیحات بیشتر »

پایانه ای با خطوط طبیعی سازگار با منظر شهری

پایانه ای با خطوط طبیعی سازگار با منظر شهری

برزن نیوز: با هدف توسعه و بهبود زیرساخت های حمل و نقل عمومی و خدمت رسانی مطلوب تر به شهروندان، محافظت از مسافرین در مقابل گرما، سرما و ریزش نزولات جوی، رفاه عمومی و افزایش میزان رضایت مندی مسافرین و رانندگان تاکسی،  عملیات مسقف سازی پایانه شهید تهرانی به مساحت …

توضیحات بیشتر »

نقش پل‌های عابر پیاده در ارتقای ارتباطات شهری

نقش پل‌های عابر پیاده در ارتقای ارتباطات شهری

در مقایسه با پل‌های مخصوص وسایل نقلیه، پل‌های عابر پیاده فرصتی برای حفظ ارتباطات بصری با مناطق مجاور، بهبود دسترسی و مناظر جذاب را برای عابران پیاده و دوچرخه سواران فراهم می‌کنند و به همین دلیل، امروزه این سازه‌ها به عنوان نمادی از ارتباط شهری مطرح هستند.

توضیحات بیشتر »

طراحی بلوک‌های شهری برای کودکان

طراحی بلوک‌های شهری برای کودکان

سرمایه‌گذاری در استراتژی‌های طراحی شهری با تمرکز بر جامعه کودکان به‌نفع کل جامعه است زیرا شهرهایی که رفاه کودکان را در اولویت قرار می‌دهند، برای همه سنین قابل زندگی‌تر هستند و کیفیت زندگی شهری در آن‌ها بیشتر است. با در نظر گرفتن نیازهای کودکان می‌توان شهرهای تاب‌آوری برای حال و آینده ساخت.

توضیحات بیشتر »

طراحی پایدار (طراحی سبز) چیست؟

بدون تردید یکی از موارد مهمی که انسان همواره با آن دست و پنجه نرم می‌کند، نحوه نگرش و برخورد با منابع انرژی و تعامل بین منابع و اثرات ناشی از این مصرف است. در نگرش پایدار، طراحی به گونه‌ای انجام می‌شود که این سه مورد در یک چرخه ارتباطی صحیح قرار‌گرفته و بتوان در آینده نیز از نتایج مصرف منابع در حال، بهره‌مند شد. به عبارت د‌یگر این نوع طراحی بدون داشتن نگرشی درست و تعریفی مشخص امکان‌پذیر نیست. اصطلاح پایداری "sustainability" برای نخستین بار در سال ۱۹۸۶ توسط کمیته جهانی گسترش محیط زیست، تحت عنوان" رویایی با نیازهای عصر حاضر بدون به مخاطره‌انداختن منابع نسل آینده" مطرح شد. باید خاطرنشان کرد، مفهوم طراحی پایدار‌یک مفهوم عام بوده و در بسیاری از زمینه‌ها از جمله معماری، طراحی گرافیک، کشاورزی، ماشین‌آلات و هرآنچه که با محیط زندگی انسان سروکار دارد، به کاربرده می‌شود. شاید بتوان هدف از این نوع طراحی را کاهش آسیب‌های محیطی، به حداقل رساندن مصرف منابع انرژی و هماهنگی هرچه بیشتر با طبیعت دانست. به معنای دیگر، فلسفه طراحی پایدار، پشتیبان و مشوق نگرش‌ها و تصمیم‌هایی است که درهرمرحله از طراحی، ساخت و سپس مصرف، تاثیرات منفی بر محیط زیست و سلامت استفاده‌کنندگان را نیز در نظرگرفته باشد. این نوع طراحی از اصولی خاص تبعیت می‌کند که رعایت آنها ضروری است: مدیریت منابع انرژی، طراحی با قابلیت بازگشت به چرخه زندگی، طراحی برای انسان. مدیریت منابع انرژی این مدیریت از دو زاویه قابل بررسی است. مدیریت منابع تجدید‌ناپذیر: با توجه به روند رو به رشد منابع غیرقابل تجدید مانند سوخت‌های فسیلی و مواجهه جدی با بحران انرژی درسال‌های اخیر، استفاده بهینه از این نوع منابع حیاتی به نظر می‌رسد. زیرا این نوع منابع با توجه به ذخایر موجود، در سال‌های آتی به پایان می‌رسند و می‌‌بایست برای دسترسی به منابع جایگزین فعالیتی جدی دنبال شود. مدیریت منابع تجدید‌پذیر: بهترین نوع منابع انرژی که در طراحی پایدار بر‌آن تمرکز می‌شود، منابعی هستند که توانایی قرارگرفتن در چرخه طبیعی و قابلیت بازگشت را داشته باشند. در این نوع مدیریت منابع، همواره طراح تلاش می‌کند نوعی تعادل بین اثرتولید شده و محیط اطراف برقرار‌ کند تا این دو در یک چرخه بازگشتی بتوانند با یکدیگر مرتبط شوند. در این نوع طراحی، با استفاده از منابعی که در دسترس و طبیعی هستند مانند خورشید و باد و باران، همواره پروژه‌ای اقتصادی‌تر خواهیم داشت. طراحی با قابلیت بازگشت به چرخه زندگی دراین طرح تاکید براتخاذ روشی است که به بازیافت و بازتولید منابع به کاررفته منجرشود. درواقع، در این مرحله طراح ذهن خود را باید متوجه روندی کند که منابع مورد استفاده در طرح بتوانند پس ازمرحله زوال و دورریزی به چرخه اصلی طبیعت بازگردند.به این معنا که منابع ما از یک شکل مفید به شکلی دیگر درمی‌آیند اما بازهم پس از این تبدیل دارای کارآیی و استفاده هستند. طراحی برای انسان این اصل، سومین و شاید مهمترین اصل طراحی پایدار محسوب می‌شود. در دو اصل پیشین، کارآیی بیشتر و محافظت از منابع طبیعی مورد توجه بود. درحالی که در این اصل، برحفظ کیفیت زندگی تمامی اجزای سازنده اکوسیستم تاکید می‌شود. این اصل را می‌توان درراستای اهداف بشردوستانه‌ای دانست که ارکان و منابع مختلف زندگی را محترم می‌شمارد. درحقیقت، با تعمق بیشتر در این فلسفه می‌توان به این نکته پی‌برد که به نیازهای زنجیره‌وارو متقابل اجزای مختلف زندگی و نقش آنها در ادامه حیات بشری باید توجه جدی مبذول داشت. زیرا در جهان مدرن امروز، اگرچه انسان محور همه تغییرات و دگرگونی‌هاست، اما این محوریت هرگز در جهت نقض حقوق سایر موجودات زنده نبوده، بلکه کاملا همگام با آنها و همواره در حالت تعامل و دادوستد با آنهاست. درپایان، می‌توان گفت طراحی پایدار، نوعی نگرش به دنیا را مطرح می‌کند که با پیروی از اصولی خاص، تعامل بین مصرف منابع درحال و آینده را مورد توجه قرارداده و همواره در جهت منافع بلند مدت بشر گام برمی‌دارد. مهدی توپچی/ کارشناس ارشد معماری

طراحی پایدار یا طراحی سبز از موضوعات بسیار جنجالی و بحث‌برانگیز در جهان امروز است که برای نخستین بار در سال ۱۹۸۶ توسط کمیته جهانی گسترش محیط زیست، تحت عنوان رویایی با نیازهای عصر حاضر بدون به مخاطره‌انداختن منابع نسل آینده مطرح شد.

توضیحات بیشتر »

نادیده انگاشتن کم‌توانان در برنامه‌ریزی و طراحی شهری

در رسانه / مناسب سازی شهری؛ بستری برای تردد بی دغدغه توانخواهان در رسانه / مناسب سازی شهری؛ بستری برای تردد بی دغدغه توانخواهان

طاهره ترابی‌مهوش: استادیار طراحی شهری با اشاره به غفلت مدیریت شهری در متناسب‌سازی زیرساخت‌های شهری با نیاز افراد کم‌توان، گفت: در هیچ یک از اسناد راهبردی شهر، جایی برای توجه به افراد کم‌توان و معلول وجود ندارد.

توضیحات بیشتر »

اصولی برای نوسازی بهتر فضاهای عمومی

حق به شهر و توسعه اجتماعی در شهرهای ایران

کیفیت فضاهای عمومی نقش مهمی در وضعیت زندگی شهرنشینان ایفا می‌کند، به‌طوری که فضاهای مطلوب به افزایش نشاط شهروندان منجر می‌شود، حال آن‌که انتقال حس ناامنی، نبود گرایش به حضور دوباره را در آن‌ها به دنبال دارد.

توضیحات بیشتر »