چهارشنبه , ۷ مرداد ۱۴۰۵ - ۱:۲۵ قبل از ظهر

برنامه ریزی

هیچ نشانی از شهرسازی و طرح‌های شهری در قانون اساسی وجود ندارد

سهراب مشهودی در هفتادوششمین نشست از سلسله نشست‌های وبیناری بازآفرینی شهری با موضوع «بافت‌های ناکارآمد شهری؛ تهدید یا فرصت» که به همت محمدعلی ایزدخواستی، مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان، به‌عنوان رئیس دبیرخانه انتقال تجربیات بازآفرینی منطقه دو کشور برگزار شد، اظهار کرد: در بررسی وضعیت بافت‌های ناکارآمد شهری، چهار دسته اصلی از این بافت‌ها را معرفی شده است؛ دسته نخست شامل بافت‌های تاریخی است که به دلیل فرسودگی، از چرخه زندگی روزمره خارج می‌شود. وی افزود: دسته دوم، بافت‌های ارزشمند معاصر است که با وجود قدمت تاریخی ۷۰ تا ۱۰۰ ساله، نیازمند بازسازی است، اما نباید ارزش‌های اصیل خود را از دست بدهد. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران تاکید کرد: دو دسته دیگر، بافت‌های مسکونی که ساکنان اولیه آن‌ها به دلایل مختلف جای خود را به گروه‌های کم‌درآمدتر داده‌اند و محلاتی که دولت آن‌ها را «اسکان غیررسمی» می‌نامد، موضوع اصلی بحث بوده‌اند. مشهودی گفت: در رویارویی با این بافت‌ها، بازآفرینی صرفاً برای بافت‌های تاریخی و ارزشمند معاصر قابل‌اجراست، زیرا این فرایند نیازمند خلاقیت و حفظ ارزش‌های موجود است، اما در بافت‌های ناکارآمد، عملاً تمرکز بر ساختمان‌ها است نه بافت شهری که در طرح‌های بازآفرینی فعلی، توجه چندانی به حفظ الگوی بافت‌ها نمی‌شود و بیشتر به تعریض خیابان‌ها و ساخت‌وسازهای جدید پرداخته می‌شود که بافت اصیل را از بین می‌برد. وی با بیان اینکه یکی از مشکلات اساسی در این نوع بازآفرینی، تصور اشتباه از مالکیت ساکنان است، ادامه داد: بیشتر ساکنان این بافت‌ها مالک نیستند و با اجرای طرح‌های بازآفرینی و افزایش قیمت مسکن، توانایی ادامه زندگی در آن مناطق را از دست می‌دهند و این مسئله به جابه‌جایی اجباری این افراد به حاشیه شهرها منجر می‌شود. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با بیان اینکه تجربه نازی‌آباد تهران نمونه‌ای از این مشکلات است، خاطرنشان کرد: جایی که پیمانکاران خانه‌های فرسوده را تخریب و با ساختمان‌های چندطبقه جایگزین کردند، این اقدامات اگرچه کالبد شهر را بهبود می‌بخشد، اما موجب محرومیت مردم کم‌درآمد از زندگی در مناطق مرکزی شهر می‌شود. مشهودی با اشاره به تجربه کوی ۱۳ آبان در تهران گفت: این پروژه که برای اسکان گودنشینان اجرا شده بود، در ابتدا موفق به نظر می‌رسید، اما پس از گذشت چند سال، بیش از ۹۰ درصد ساکنین اولیه جای خود را به گروه‌های درآمدی بالاتر دادند و این امر نشان می‌دهد که سیاست‌های مسکن بدون در نظر گرفتن نیازهای واقعی مردم، موجب افزایش شکاف طبقاتی می‌شود. وی افزود: حضور افراد کم‌درآمد در بافت‌های مرکزی شهر، فرصتی برای کاهش فاصله طبقاتی و بهبود کیفیت زندگی شهری است و بازآفرینی نباید تنها به بهبود کالبد شهر محدود شود؛ بلکه باید به حفظ عدالت اجتماعی و ارائه خدمات مناسب به ساکنین فعلی نیز توجه کند. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با انتقاد از رویکردهای فعلی و با تاکید بر تغییر نگاه به بافت‌های ناکارآمد شهری تصریح کرد: شهر نباید به فضایی تبدیل شود که طبقات مختلف اجتماعی از یکدیگر جدا باشند و تمرکز بر بهسازی بافت‌های موجود به جای تخریب آن‌ها و مشارکت واقعی ساکنان در فرایند بازآفرینی است تا اهداف اجتماعی و اقتصادی به‌طور هم‌زمان محقق شود. مشهودی با تاکید بر کارآمدسازی زندگی در این مناطق گفت: باید شرایطی ایجاد کنیم که تفاوت قیمت‌ها به‌گونه‌ای نباشد که مستأجران قادر به ماندن در این مناطق نباشند. وی با اشاره به زندگی دشوار در خانه‌های قدیمی، از اهمیت ارائه خدمات اولیه‌ای همچون توالت و حمام عمومی خبر داد و افزود: بهبود کیفیت زندگی این افراد تنها با ارائه خدمات ضروری امکان‌پذیر است، نه با تمرکز صرف بر زیرساخت‌های کالبدی. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به ذکر نمونه‌ای از تهران به اقدامات مثبت دوره‌ای خاطرنشان کرد: در منطقه ۱۷ تهران، اقداماتی همچون ایجاد «اتاق مشق» که فضایی مناسب برای مطالعه کودکان فراهم می‌کرد، به کاهش افت تحصیلی کمک کرد و این قبیل طرح‌ها باید گسترش پیدا کند و در مناطقی با مشکلات مشابه پیاده شود. مشهودی عنوان کرد: بسیاری از برنامه‌ریزان از طبقه متوسط به بالا هستند و مشکلات واقعی طبقات پایین جامعه را درک نمی‌کنند که باید به نیازهای واقعی مردم توجه شود و برای مثال در این مناطق خدماتی همچون مهدکودک تعاونی، کارگاه‌های خیاطی و تعمیرات یا آشپزخانه‌های عمومی ضروری است. وی با اشاره به موضوع شهرک‌های مردم‌ساخته و اسکان غیررسمی یادآور شد: شهرک‌های جدید همچون پردیس با وجود سرمایه‌گذاری‌های عظیم، به دلیل انتخاب مکان اشتباه و استانداردهای نامناسب، نتوانستند جمعیت مورد انتظار را جذب کنند که در مقابل شهرک‌هایی که مردم ساخته‌اند، با تمام مشکلات، جمعیت بالایی را در خود جای داده‌اند و این نشان‌دهنده ناکارآمدی طرح‌های رسمی است. مسئول گروه شهرسازی جامعه مهندسان مشاور ایران با اشاره به اینکه بسیاری از سکونتگاه‌های غیررسمی به دلیل نبود شناسایی رسمی از دریافت خدمات شهری و وام محروم هستند، تاکید کرد: باید این مناطق را به رسمیت بشناسیم و با ارائه وام و خدمات پایه، به بهبود شرایط زندگی کمک کنیم، زیرا تجربه نشان داده است که این سیاست‌ها در کشورهای دیگر نه‌تنها سکونتگاه‌ها را مستحکم‌تر کرده، بلکه موجب ایجاد اشتغال نیز شده است. مشهودی ضمن انتقاد از قوانین مرتبط با اراضی کشاورزی و محدودیت‌های ساخت‌وساز گفت: قوانینی که مانع از تغییر کاربری اراضی کشاورزی و توسعه سکونتگاه‌های غیررسمی می‌شود، در عمل به از بین رفتن زمین‌های کشاورزی منجر می‌شود که باید رویکردی انعطاف‌پذیرتر اتخاذ شود و مالکیت مردم به رسمیت شناخته شود. وی تاکید کرد: در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری، باید به نیازهای واقعی مردم توجه کنیم و خدمات را بر اساس اولویت‌های آن‌ها ارائه دهیم و تمرکز بر ایجاد معابر خودرو و زیرساخت‌های مشابه، نه‌تنها مشکلات را رفع نمی‌کند، بلکه منابع را هدر می‌دهد، در این راستا نگاه ما باید به سمت بهبود کیفیت زندگی مردم، ارائه خدمات ضروری و تقویت همبستگی اجتماعی در این مناطق تغییر کند.

سهراب مشهودی امروز -سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸ -در آیین بزرگداشت روز جهانی شهرسازی با محوریت «اشتغال در شهرسازی» اظهار کرد: در اوایل دهه ۱۳۱۰ ضرورت برنامه‌ریزی برای تدوام منطقی‌تر امور اجرایی کشور در بین مسئولان و کارشناسان قوت گرفت تا اینکه سرانجام در سال ۱۳۱۶ برای تحقق این امر …

توضیحات بیشتر »

مغایرت اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع شهر کرج

مغایرت اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع شهر کرج

به گزارش برزن نیوز به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، فرزانه صادق‌مالواجرد دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در نامه ای به شهبازی استاندار و رییس شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان البرز، مصوبه شورا را در خصوص مغایرت اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع شهر کرج، …

توضیحات بیشتر »

بی‌توجهی به حریم تهران نگران کننده است

ضرورت ایجاد شورای صیانت از حریم پایتخت

زهرا نژادبهرام، عضو کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر تهران، در رابطه با وضعیت حریم تهران گفت: یک عده به دنبال این هستند که حریم‌ها را از شهرداری بگیرند چراکه سود و منفعت برای‌شان دارد و بحث اقتصادی مطرح است. او افزود: محدودیت منابع زمین در تهران داریم. حریم …

توضیحات بیشتر »

مهم‌ترین دستاورد برنامه توسعه محلات ایجاد شهری زیست‌پذیر است/نتیجه توسعه محلات؛ کاهش ادراک فساد، افزایش مشارکت شهروندان و مدیریت یکپارچه

مهم‌ترین دستاورد برنامه توسعه محلات ایجاد شهری زیست‌پذیر است/نتیجه توسعه محلات؛ کاهش ادراک فساد، افزایش مشارکت شهروندان و مدیریت یکپارچه

رئیس اداره مدیریت پژوهش‌های معاونت برنامه‌ریزی شهرداری تهران معتقد است: برنامه توسعه محلات در حکمروایی شهری مثل کاهش ادراک فساد، افزایش مشارکت شهروندان و مدیریت هماهنگ و یکپارچه می تواند اثرگذار باشد. اما مهم ترین دستاورد آن تبدیل تهران به شهر زیست پذیر خواهد بود. برنامه توسعه محلات قرار است …

توضیحات بیشتر »

تلاش برای کاهشِ آثار سوء انحراف از مفاد طرح‏های شهری

تلاش برای کاهشِ آثار سوء انحراف از مفاد طرح‏های شهری

تلاش برای احیای نهاد طرح جامع و به تصویب قانونی‌رساندن آن هم‌زمان با بررسی طرح‏های توسعه شهری تهران، در پیِ کاهشِ آثار سوء انحراف از مفاد طرح‏های جامع و تفصیلی است. چراکه از زمان انحلال نهاد طرح جامع، عمدۀ تصمیم ‏گیری‏ها و تصمیم‏ سازی‏ها در مناطق و کمیسیون مادۀ ۵ …

توضیحات بیشتر »

داده‌های شهری نباید در اختیار یک گروه خاص باشد

داده‌های شهری نباید در اختیار یک گروه خاص باشد

به گزارش برزن نیوز و به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، محمدجواد آذری جهرمی، در نخستین نشست از نشست‌های علمی – تخصصی برنامه روز جهانی شهرها و چهارمین دوره جایزه جهانی خشت طلایی تهران ۱۳۹۸، تحت عنوان شهرهای هوشمند، بابیان اینکه «شهر چیزی …

توضیحات بیشتر »

برگزاری نخستین نشست سالانه آمار و برنامه‌ریزی در مدیریت شهری

برگزاري نخستين نشست سالانه آمار و برنامه‌ريزي در مديريت شهري

علیرضا صادقیان اظهار کرد: نشست سالانه آمار و برنامه‌ریزی در مدیریت شهری برای نخستین بار در کشور با توجه به اهمیت این موضوع روز یازدهم آبان‌ماه سال‌جاری توسط شهرداری اصفهان برگزار می‌شود. وی تصریح کرد: با توجه به اینکه آمار و برنامه‌ریزی در تمام برنامه‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است، از …

توضیحات بیشتر »

عقب نشینی تهران!

نقشه «تهران جنوبی» در واپسین ماه های مجلس کشیده شد

طرح تفصیلی عبارت از طرحی است که بر اساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمین‌های شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت و مساحت دقیق زمین برای هر یک از آن‌ها و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان تراکم جمعیت …

توضیحات بیشتر »

طرح هادی روستا یا هدایت نابسامان…

اثرات کالبدی طرح هادی روستایی

برزن نیوز : در خصوص تعریف و اهداف طرح های هادی روستایی معمولا گفته میشود طرحی است که ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود،میزان و مکان گسترش آتی و نحوه استفاده از زمین برای کاربری های مختلف را حسب مورد در قالب مصوبات طرح های ساماندهی فضا و سکونتگاه های …

توضیحات بیشتر »

علت عدم موفقیت طرح های توسعه شهری

کمسیون ماده بیست قانون شهرداری

برزن نیوز: بیش از ۵۰ سال از تجارب تدوین طرح های شهری مملکت می گذرد هیچ کس هم گمان نمی کنم به اهمیت تدوین برنامه های توسعه شهری و روستایی به خصوص در حوزه اقتصادی یا اجتماعی یا کالبدی شک کند اما سوالی که بایستی پاسخ اش را جستجو کنیم …

توضیحات بیشتر »