جانمایی؛ مهم‌ترین عامل در بلندمرتبه‌سازی/ امید غلط شهرداری به درآمدزایی از بلندمرتبه‌سازی

۱۵ شهریور ۹۴ بود که کمیسیون ماده ۵ شهر تهران، پس از چندبار رفت و برگشت، ضوابط تهیه شده را به شورای‌ عالی شهرسازی و معماری کشور برای تصویب نهایی فرستاد اما از آن زمان هنوز خبری از ابلاغ ضوابط از سوی شورای‌ عالی شهرسازی نیست.

بلند مرتبه سازی پدیده‌ای است که از اواخر قرن ۱۹ و در اوایل قرن ۲۰ چهره خود را به ثبت رسانده و نخستین گام‌ها در تولید آسمان خراش‌ها از حدود سال ۱۸۸۰ تا ۱۹۰۰ در شیکاگو برداشته شد. آخرین دهه‌های قرن نوزدهم با آغاز رشد عمومی ساختمان‌ها (بلند مرتبه‌سازی) در غرب همراه بوده است.

هم‌چنین پدیده بلند مرتبه سازی در طی حیات خود اگرچه همواره از سوی اندیشمندان گوناگون مسائل اجتماعی، اقتصادی و شهرسازی مورد انتقاد واقع شده و به کاربرد آن با شک و تردید پرداخته شده اما همواره بنا به ضرورت‌ها، نتوانسته است حضور دائمی خویش را به اثبات رساند و بر میدان فعالیت خود بیافزاید.

بلندمرتبه‌سازی البته می‌تواند به بسیاری از مسائل شهری مانند کمبود زمین، کمبود مسکن و سایر مشکلات پاسخ دهد اما از سویی دیگر، خود پدید آورنده مشکلات و نارسایی‌های دیگری می‌باشد. در کشور های غربی سعی شده برای بهره‌مندی از مزایای بلندمرتبه‌سازی و برای کنترل مسائل و مشکلات ناشی از آن بر اساس قوانین و مقررات کاربردی عمل کنند و پدیده را تحت کنترل بیاورند.

به نیمه شهریور‌ماه ۹۶ رسیده‌ایم یا بهتر است این‌طور بگویم که امروز دقیقا دو سال از عدم ابلاغ ضوابط بلندمرتبه‌سازی می‌گذرد.

۱۵ شهریور ۹۴ بود که کمیسیون ماده ۵ شهر تهران، پس از چندبار رفت و برگشت، ضوابط تهیه شده را به شورای‌ عالی شهرسازی و معماری کشور برای تصویب نهایی فرستاد اما از آن زمان هنوز خبری از ابلاغ ضوابط از سوی شورای‌ عالی شهرسازی نیست.

این شورا اعلام می‌کند که ضوابط تدوین شده ابهاماتی دارد و شهرداری تهران در دوره گذشته و کمیسیون ماده ۵ پاسخ این ابهامات را به درستی نداده‌اند. ضوابط بلندمرتبه‌سازی در حالی ۲سال معطل مانده که وجودش می‌تواند گره‌های بسیاری را از مشکلات موجود این حوزه باز کند.

مجید فراهانی عضو شورای شهر تهران،‌ ری و تجریش در این باره به خبرنگار شبکه خبری تهران نیوز گفت: یکی از مشکلاتی که شهر تهران دارد، فروش تراکم است. فروش تراکم در حقیقت فروش آسمان و زمین شهر است.

وی ادامه داد: در همه جای دنیا محدودیت‌های ویژه‌ای برای این موضوع قائل هستند. شهرداری تهران نیز همواره نگاه بودجه‌ای و درآمدزایی به این موضوع دارد. شما در هیچ جای دنیا مشاهده نمی‌کنید که ۷۰ درصد بودجه شهرداری به فروش تراکم، صدور پروانه شهرداری و … متعلق باشد.

عضو شورای شهر تهران، ری و تجریش هم‌چنین عنوان کرد: آن چه که در دستور کار ما قرار خواهد گرفت، قانونمندسازی ضوابط بلندمرتبه‌‌سازی است. ما باید درآمدهای پایدار شهری را افزایش دهیم؛ مسئله‌ای که تاکنون به آن توجه نشده است.

سیدابراهیم امینی، نایب رئیس شورای پنجم تهران، ری و تجریش در گفت‌وگو با تهران نیوز اما استفاده از نقطه نظرات آن هم از جهات مختلف را راهگشای این موضوع دانست و اظهار داشت: بلندمرتبه‌سازی یک سری مسائل و مشکلات خاص خودش مثل آلودگی هوا، ترافیک و … را در کلانشهر تهران دارد.

وی یادآور شد: از طرفی هم بلندمرتبه‌سازی همواره به عنوان یک درآمد برای شهرداری محسوب می‌شده است و باعث جلوگیری از گستردگی شهر تهران می‌شود.

عضو شورای شهر تهران، ری و تجریش حل این مشکل را به کارشناسی کارشناسان مربوطه ارجاع داد و تصریح کرد: با توجه به وضعیت تهران و مشکلات خاص خودش، مسئولان باید مسیری را انتخاب کنند که به نفع مردم و شهر تهران باشد.

حسن خلیل‌آبادی یکی دیگر از اعضای شورای اسلامی پنجم تهران، ری و تجریش در گفت‌وگو با خبرنگار شبکه خبری تهران نیوز بیان داشت: بالای ۱۲ طبقه را بلندمرتبه می‌گویند که شامل برج‌ باغ‌ها و برج‌ها به‌ویژه برج‌های ساخته شده در منطقه ۲۲ می‌شود.

وی هشدار داد: برخی از این برج‌ها بر روی گسل و در مناطق پرجمعیت ساخته شده‌اند. مسئولان باید تجدیدنظر کنند و بین وزارت مسکن و شهرسازی و شورای عالی معماری و شهرسازی کشور تصمیم مناسبی گرفته شود.

عضو شورای شهر تهران، ری و تجریش ادامه داد: شورای عالی معماری و شهرسازی باید برای مردم روشن کنند که در چه مناطقی می‌توانند برج بسازند. اگر برج‌ها در موقعیت‌های مناسب و ترجیحا دور از مرکز شهر ساخته شوند، مشکلی پیش نمی‌آید.

خلیل‌آبادی در پایان با بیان اینکه برج‌سازی در خارج از مرکز شهر حتی به روان شدن عبور و مرور مردم در سطح شهر هم کمک شایانی می‌کند گفت: بلندمرتبه‌سازی در دنیا امروز با شیوه‌های سنتی بهتر است و می‌توان خدمات بهتری داد اما در نظر گرفتن موقعیت مناسب و جانمایی ساخت برج در اولویت قرار دارد.

براساس طرح جامع تهران مصوب سال۱۳۸۶ شهرداری تهران موظف بود ظرف ۳ تا ۶ ماه پس از تصویب طرح جامع ضوابط بلندمرتبه‌سازی‌ را به تصویب شورای‌عالی معماری و شهرسازی برساند اما تا امروز که ۲ سال گذشته، هیچ اقدامی صورت نگرفته است. حال باید منتظر ماند و دید که آیا شهردار جدید و شورای اسلامی پنجم تهران، ری و تجریش تصمیمی در این باره اتخاذ می‌کنند یا خیر؟