پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
برزن نیوز بازار ارز پس از هفته‌ها افزایش قیمت، با اجرای سیاست جدید بانک مرکزی برای افزایش عرضه دلار وارد مرحله تازه‌ای شده است. تنها دو روز از آغاز عرضه سهمیه ۱۰ هزار دلاری گذشته و در همین مدت، سرعت رشد نرخ دلار متوقف شده و کاهش محدودی نیز در قیمت آن رقم خورده است؛ اما هنوز مشخص نیست این سیاست بتواند ثبات پایدار را به بازار ارز برگرداند.
آلبرت بغزیان، اقتصاددان و استاد دانشگاه تهران، در برنامه «پارک‌وی» تلویزیون همشهری با بررسی وضعیت اخیر بازار ارز گفت نمی‌توان افزایش نرخ دلار را تنها به یک عامل نسبت داد.
به گفته او، بانک مرکزی به دلیل دسترسی به اطلاعات اقتصادی و امکان رصد تراکنش‌ها، تصویر دقیق‌تری از عوامل اثرگذار بر بازار دارد و می‌تواند سهم عوامل مختلف داخلی و خارجی را در نوسانات نرخ ارز ارزیابی کند.
تحریم‌ها تنها عامل افزایش نرخ ارز نیستند
بغزیان با اشاره به تأثیر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران گفت محدودیت‌های خارجی بدون تردید بر بازار ارز اثرگذارند، اما نمی‌توان تمام افزایش نرخ ارز را به تحریم‌ها نسبت داد.
او توضیح داد هر نوع محدودیت می‌تواند با ایجاد کمبود و افزایش نااطمینانی، زمینه رشد قیمت‌ها و حتی احتکار را فراهم کند، اما در چنین شرایطی کیفیت سیاست‌گذاری داخلی و نحوه نظارت بر بازار نیز اهمیت زیادی دارد.
این اقتصاددان معتقد است بخشی از مشکلات بازار ارز را باید در سیاست‌های داخلی جست‌وجو کرد و نمی‌توان همه نوسانات را به عوامل خارجی نسبت داد.
عرضه یک میلیارد دلار؛ زمان ورود منابع مهم است
یکی از موضوعات مورد بحث، عرضه یک میلیارد دلار برای مدیریت بازار ارز است. بغزیان در این باره گفت صرف میزان منابع عرضه‌شده تعیین‌کننده نیست و زمان ورود ارز به بازار نیز اهمیت زیادی دارد.
به گفته او، اگر این منابع زمانی که نرخ ارز در سطوح پایین‌تری قرار داشت وارد بازار می‌شد، احتمالاً می‌توانست تأثیر بیشتری بر کنترل قیمت و انتظارات داشته باشد.
این استاد دانشگاه هشدار داد عرضه دلار در قیمت‌های بالاتر ممکن است پیام متفاوتی به فعالان بازار ارسال کند؛ به این معنا که نرخ فعلی به‌عنوان کف جدید قیمت تلقی شود و در نتیجه، به جای کاهش انتظارات افزایشی، به تثبیت سطح جدید قیمت کمک کند.
سهمیه ۱۰ هزار دلاری؛ فرصت یا سیاست دیرهنگام؟
دولت برای هر فرد بالای ۱۸ سال امکان دریافت سهمیه ۱۰ هزار دلار را در نظر گرفته است؛ سیاستی که به گفته بغزیان می‌تواند در صورت اجرای مناسب، بر رفتار بازار اثر بگذارد.
او معتقد است اگر چنین سیاستی چند ماه زودتر اجرا می‌شد، احتمالاً می‌توانست نقش بیشتری در کنترل هیجان بازار ارز داشته باشد.
با این حال، این اقتصاددان نسبت به موانع احتمالی دریافت ارز نیز هشدار داد. به گفته او، ابهام درباره مراحل دریافت و احتمال ایجاد محدودیت‌های بعدی می‌تواند بر استقبال مردم از این طرح تأثیر بگذارد.
ثبات بازار فقط با تزریق دلار به دست نمی‌آید
بغزیان در نهایت تأکید کرد که مدیریت بازار ارز را نمی‌توان صرفاً با تزریق مقطعی منابع ارزی دنبال کرد.
به اعتقاد او، سیاست ارزی زمانی می‌تواند به ثبات پایدارتر منجر شود که در کنار افزایش عرضه، انتظارات تورمی و رفتار مردم برای تبدیل ریال به دارایی‌های جایگزین نیز مورد توجه قرار گیرد.
بر این اساس، کاهش اخیر قیمت دلار در دو روز نخست اجرای طرح را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه موفقیت قطعی سیاست جدید دانست و برای ارزیابی اثر واقعی عرضه سهمیه ۱۰ هزار دلاری باید روند بازار در هفته‌های آینده و واکنش تقاضا به این سیاست را زیر نظر گرفت.
