پایگاه خبری تحلیلی برزن نیوز نخستین پایگاه تخصصی مطالعات میان رشته ای (برنامه ریزی شهری – منطقه ای)
به گزارش برزن نیوز، بارندگی‌های شدید و سیلاب در روزهای اخیر دست‌کم ۱۷ استان کشور را تحت تأثیر قرار داده و به جان‌باختن شماری از شهروندان، اختلال در راه‌های ارتباطی، آب‌گرفتگی منازل و خسارت به زیرساخت‌های شهری و روستایی منجر شده است. بر اساس اعلام سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور، در حوادث ناشی از سیلاب و صاعقه دو نفر جان باخته و چهار نفر مصدوم شده‌اند. هم‌زمان، جمعیت هلال‌احمر از ارائه خدمات امدادی به بیش از ۱۲۵۰ نفر در مناطق متأثر از حوادث جوی خبر داده است.
آمار تلفات سیل و بارندگی؛ چرا اعداد منتشرشده متفاوت است؟
یکی از نکات مهم در بررسی آمار حوادث اخیر، تفاوت ارقام اعلام‌شده از سوی دستگاه‌های مسئول است.
امید محترمی، سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور، روز یکشنبه ۱۷ آبان اعلام کرد که در جریان سامانه بارشی اخیر، دو نفر در حوادث ناشی از سیلاب و صاعقه جان خود را از دست داده و چهار نفر نیز مصدوم شده‌اند. به گفته او، وضعیت عمومی مصدومان مطلوب گزارش شده است.
از سوی دیگر، مجتبی لشگری، سخنگوی سازمان اورژانس کشور، در تشریح حوادث جوی از ۱۵ تا ۱۷ آبان، از چهار فوتی و ۱۱ مصدوم خبر داد. مطابق این گزارش، دو نفر از جان‌باختگان در خوزستان بر اثر صاعقه جان خود را از دست داده‌اند و مصدومان حوادث رعدوبرق نیز در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان و بوشهر گزارش شده‌اند.
جمعیت هلال‌احمر نیز در گزارش عملیات امدادی خود، از جان‌باختن یک نفر در حادثه سیل استان کهگیلویه و بویراحمد خبر داده است.
این ارقام مربوط به گزارش‌ها و دامنه‌های آماری متفاوت هستند و نمی‌توان آنها را با یکدیگر جمع کرد. همچنین آمار حوادث جوی، صاعقه و سیلاب باید از آمار تصادفات جاده‌ای جدا نگه داشته شود.
۱۷ استان درگیر سیلاب و آب‌گرفتگی شدند
بر اساس آخرین گزارش سخنگوی جمعیت هلال‌احمر که تا ساعت ۱۳ روز یکشنبه ۱۷ آبان منتشر شده، ۱۷ استان کشور تحت تأثیر سیلاب و آب‌گرفتگی معابر قرار گرفته‌اند.
این استان‌ها عبارت‌اند از:
اصفهان، البرز، ایلام، بوشهر، تهران، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، زنجان، قزوین، قم، کرمان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، مازندران، مرکزی و همدان.
در این عملیات، ۱۳۲ تیم امدادی با مشارکت ۴۵۲ نیروی عملیاتی در ۵۳ منطقه درگیر حادثه فعالیت داشته‌اند.
بر اساس همین گزارش:
- به یک‌هزار و ۲۵۶ نفر خدمات امدادی ارائه شده است.
- آب ۸۶ واحد مسکونی تخلیه شده است.
- برای ۵۶ نفر اسکان اضطراری فراهم شده است.
- ۱۰۷ نفر از مناطق در معرض خطر به نقاط امن منتقل شده‌اند.
- ۸۸۷ نفر اقلام امدادی و زیستی دریافت کرده‌اند.
این ارقام مربوط به گزارش هلال‌احمر تا ساعت ۱۳ روز ۱۷ آبان است و نباید با آمارهای قدیمی‌تر این جمعیت جمع شود.
لرستان؛ انسداد راه روستاها و قطعی برق در مناطق سیل‌زده
لرستان از استان‌هایی است که بارندگی‌های اخیر در آن به اختلال در ارتباطات روستایی و زیرساخت‌های خدماتی منجر شده است.
علی‌اصغر صفری‌راد، مدیرکل مدیریت بحران استانداری لرستان، اعلام کرده است که میانگین بارندگی این استان طی ۷۸ ساعت به ۶۴ میلی‌متر رسیده و در برخی مناطق مانند شول‌آباد، سپیددشت و زز و ماهرو بارش‌های قابل توجهی ثبت شده است.
طبق گزارش منتشرشده از سوی تسنیم در ساعت ۱۰:۲۲ روز ۱۷ آبان، دسترسی به ۱۴۳ روستا با مشکل مواجه شده و برق ۱۲۰ نقطه و گاز هشت روستا قطع بوده است.
در گزارش دیگری که تسنیم در ساعت ۱۱:۳۵ همان روز منتشر کرد، اعلام شد برق ۱۰۰ روستا وصل شده و ۲۰ روستا همچنان با قطعی برق مواجه‌اند. همچنین از ۱۵۸ راه روستایی که پیش‌تر مسدود شده بودند، مسیر ۴۸ روستا بازگشایی شده بود.
تفاوت ارقام راه‌های روستایی در این گزارش‌ها به زمان و مرحله متفاوت عملیات بازگشایی مربوط است؛ بنابراین نباید آنها را به‌عنوان آمار هم‌زمان در نظر گرفت.
هشدار برای روستاهای بروجرد؛ دستور تخلیه یک روستا صادر شد
در شهرستان بروجرد نیز شش روستای اسلام‌آباد، قلعه‌نو حکیمی، ورکوه، کناروند، تنگ محمدحاجی و کپرجودکی در معرض آب‌گرفتگی و سیلاب قرار گرفتند.
قدرت‌الله ولدی، فرماندار ویژه بروجرد، اعلام کرد به دلیل احتمال رانش زمین در روستای تنگ محمدحاجی، دستور تخلیه این روستا صادر شده است.
این اقدام در راستای پیشگیری از خسارات جانی و دور کردن ساکنان از محدوده خطر انجام شده است.
ثبت بارش‌های سنگین در ایستگاه‌های کشور
سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور همچنین از ثبت بارش‌های قابل توجه در چند ایستگاه باران‌سنجی خبر داده است.
بر اساس ارقام اعلام‌شده:
- کوهرنگ: ۲۷۰ میلی‌متر
- سپیددشت لرستان: ۲۰۰ میلی‌متر
- فریدون‌شهر اصفهان: ۱۷۰ میلی‌متر
- ایستگاه لِر در خوزستان: ۱۵۰ میلی‌متر
- چرام در کهگیلویه و بویراحمد: ۱۲۰ میلی‌متر
- خمین در استان مرکزی: ۱۱۰ میلی‌متر
این ارقام مربوط به ایستگاه‌های مشخص‌شده در گزارش سازمان مدیریت بحران است و نباید به‌عنوان میانگین بارندگی کل استان‌ها معرفی شود.
خسارت به منازل، راه‌ها و زیرساخت‌های شهری
در گزارش سازمان مدیریت بحران کشور، از آب‌گرفتگی ۱۳۰ واحد مسکونی در جریان سامانه بارشی اخیر خبر داده شده است. به گفته سخنگوی این سازمان، نیروهای هلال‌احمر و آتش‌نشانی برای تخلیه آب و کمک به خانواده‌های آسیب‌دیده وارد عمل شده‌اند.
همچنین در مسیر راه‌آهن دورود به اندیمشک، ریزش و رانش کوه در شش نقطه گزارش شده است. خوشبختانه در این حادثه به مسافران و قطارها آسیبی وارد نشده و سه‌هزار و ۴۰۰ مسافر با استفاده از ۱۱۰ دستگاه اتوبوس و مینی‌بوس به مقصد یا محل سکونت خود منتقل شده‌اند.
در محور کرج ـ چالوس نیز جاری شدن سیلاب و گل‌ولای موجب اختلال در تردد شده است. راهداران در چند نقطه برای پاک‌سازی و بازگشایی مسیرها وارد عمل شده‌اند.
آسیب به زیرساخت‌های بیمارستان بهبهان و آب‌گرفتگی معابر در برخی شهرها نیز از دیگر پیامدهای بارندگی‌های اخیر گزارش شده است.
وضعیت سدها و منابع آبی پس از بارندگی‌ها
در کنار خسارات ناشی از سیلاب، بارندگی‌ها بر منابع آبی کشور نیز تأثیر گذاشته‌اند.
سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور اعلام کرده است که میزان پرشدگی سدهای کشور به ۴۵ درصد رسیده و حجم ورودی آب به مجموعه سدهای کشور در جریان این سامانه بارشی حدود ۷۰۰ میلیون مترمکعب برآورد شده است.
در یکی از نمونه‌های اعلام‌شده، دبی ورودی آب به سد دز در ایستگاه باران‌سنجی ورودی این سد به ۲۰۰ مترمکعب بر ثانیه رسیده است.
البته افزایش ورودی آب به سدها به معنای پایان بحران کم‌آبی نیست و ارزیابی وضعیت منابع آبی کشور به بررسی حجم ذخایر، میزان مصرف، بارش‌های آینده و وضعیت حوضه‌های آبریز نیاز دارد.
توصیه‌های ایمنی؛ در روزهای بارانی چه کار کنیم؟
با توجه به ادامه فعالیت سامانه بارشی و هشدارهای صادرشده، رعایت توصیه‌های ایمنی ضروری است:
۱. از توقف و اتراق در حاشیه رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مسیرهای عبور روان‌آب خودداری کنید.
۲. از عبور خودرو یا پیاده از مسیرهایی که آب روی آنها جریان دارد، بپرهیزید؛ حتی اگر عمق آب کم به نظر برسد.
۳. از سفرهای غیرضروری به مناطق کوهستانی و محورهای مستعد سیلاب و رانش زمین خودداری کنید.
۴. هنگام وقوع رعدوبرق زیر درختان، به‌ویژه درختان منفرد، پناه نگیرید و از دکل‌ها و سازه‌های فلزی فاصله بگیرید.
۵. از نزدیک شدن به پل‌ها، رودخانه‌های طغیان‌کرده و مسیرهای آب‌گرفته برای فیلم‌برداری و عکاسی خودداری کنید.
۶. در صورت مشاهده خطر یا گرفتار شدن در سیلاب، با نیروهای امدادی تماس بگیرید. شماره اضطراری جمعیت هلال‌احمر ۱۱۲ است.
هشدارها همچنان ادامه دارد
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در روز یکشنبه ۱۷ آبان، فعالیت سامانه بارشی در برخی مناطق کشور ادامه داشته و سازمان مدیریت بحران از آماده‌باش ۱۸ هزار تیم عملیاتی و حضور هشت هزار تیم پشتیبان خبر داده است.
همچنین برای روز دوشنبه ۱۸ آبان، هشدار سطح قرمز دریایی برای استان‌های گیلان و مازندران اعلام شده است.
با توجه به احتمال تداوم بارش‌ها، وضعیت مناطق درگیر باید به‌صورت مستمر از سوی دستگاه‌های مسئول پایش شود و آمار تلفات، خسارات و عملیات امدادی نیز با اعلام گزارش‌های جدید به‌روزرسانی شود.
برزن نیوز آخرین تحولات مربوط به سیلاب، وضعیت راه‌های ارتباطی، امدادرسانی و هشدارهای هواشناسی را دنبال خواهد کرد.
این گزارش در تحریریه برزن نیوز و بر پایه تجمیع، بررسی و تطبیق اطلاعیه‌های رسمی سازمان مدیریت بحران کشور، سازمان اورژانس و جمعیت هلال‌احمر و گزارش رسانه‌های داخلی تهیه شده است. آمارها با توجه به زمان انتشار اطلاعیه‌ها تنظیم شده‌اند و در صورت اعلام اطلاعات جدید، به‌روزرسانی خواهند شد.
